همه چیز دربارهٔ ایربگ‌ها

اختراع ایربگ، یا همان کیسهٔ هوا برای اولین بار در سال 1951 ثبت گردید و دو سال بعد، توسط مهندسین Walter Linderer از آلمان و John Hetrick از آمریکا منتشر شد. اولین ایربگ نیز در سال 1970 به جهت بالا بردن سطح ایمنی سرنشینان بر روی خودروها نصب گردید. امروزه سطح ایربگ به حدی بالا رفته است که یک خودروی ایمن از نظر ایربگ باید برای سرنشینان جلو، زانوی راننده، جانبی، سقف و حتی کیسه هوای خارجی برای حفاظت از عابران نیز تدارک دیده شده باشد.

ایربگ یا کیسه هوای ایمنی
ایربگ یا کیسه هوای ایمنی

چرا این‌قدر مهم هستند؟

در صورت تصادف از جلو، خودرو با کاهش سرعت یا توقف سرعت شدید مواجه می‌شود، بدن سرنشینان نیز در جهت حرکت خودرو با شتاب زیاد پرتاب می‌شود، عقب نگه‌داشتن اولیه بدن از نیم تنه بالا به عهدهٔ سیستم‌های ایمنی اولیه مانند کمربند ایمنی پیش کِشنده است، اما دیگر قسمت‌های بدن، از جمله سر، دست‌ها و پاها هنوز هم با شدت، رو به جلو حرکت می‌کنند، عملکرد کیسه هوا به طوری است که در زمان تشخیص تصادف، با توزیع سریع فشار هوا در کیسه ای فشرده‌شده، منبسط می‌شود و جلوی برخورد بدن انسان با قطعات سخت کابین، مانند داشبورد و فرمان را می‌گیرد و تا حد زیادی میزان خطر صدمه را کاهش می‌دهد.

ایربگ های فورد اکواسپرت
ایربگ های فورد اکواسپرت

اجزاء و قطعات ایمنی مربوط کیسهٔ هوا

برای مثال، ما از یک فورد EcoSport، اجزاء و مکانیزم ایربگ را برایتان توضیح می‌دهیم.
فورد EcoSport شش ایربگ دارد، دو سنسور در کنار درب‌ها، در پایین ستون B نصب شده است، کمربند ایمنی هوشمند و سیستم تشخیص سوئیچ، سنسور شدت ضربه، سیستم جمع‌بندی ابزار و ادوات (شامل نمایش اطلاعات ایربگ بر روی سیستم)، و ماژول کنترل پیشگیری از برخورد (RCM).

مکانیزم فعالیت ایربگ
مکانیزم فعالیت ایربگ

RCM شامل الگوریتم‌های از پیش تعریف شده است که شدت حادثه را پیش‌بینی می‌کند و پس از آن تصمیم می‌گیرد که ایربگ چگونه و با چه شدتی باز شود. این سیستم به سوئیچ‌ها و شتاب سنج‌های نصب شده در بدنهٔ خودرو متصل است که از طریق کنترل شبکه (CAN) و گذرگاه‌های کنترلی با استفاده از سیگنال‌های مخصوصی به‌عنوان ورودی به الگوریتم‌ها در کامپیوتر مرکزی دستور می‌دهد و پس از آن عمل باز شدن را در کسری از ثانیه انجام می‌دهد.
هنگامی که یک تصادف شناسایی شود، سیگنال تشخیص ضربه، توسط RCM به سایر واحدهای کنترلی فرستاده می‌شود که روشن شدن چراغ‌های خطر، باز کردن درب‌های خودرو، غیرفعال کردن سیستم سوخت‌رسانی و یا قطع جریان باتری و حتی ارسال تماس اضطراری در صورت اتصال به اینترنت نیز در پی آن حادثه انجام خواهد شد.

انواع ایربگ در یک خودرو
انواع ایربگ در یک خودرو

ایربگ، یک کیسهٔ پلیمری نازک است که به صورت تاخورده و فشرده شده در محفظهٔ مخصوصی نگه‌داری می‌شود؛ در لایه های این کیسه از پودر نشاستهٔ ذرت و نوعی گچ فرانسوی به نام پودر تالک سفید رنگ به منظور روان کنندهٔ و جلوگیری از چسبندگی لایه های کیسه هوا استفاده می‌شود. در نمونه‌های اولیهٔ ایربگ از هوای فشرده استفاده می‌شد که پس از مدت اندکی، مشخص شد که فرآیند انبساط و باز شدن کیسه، بیش از حد طولانی است و در اکثر حوادث کاربردی ندارد.
در طرح‌های بعدی، توسط یک واکنش شیمیایی موفق شدند فشار و سرعت باز شدن را بسیار بهبود ببخشند. واکنش سدیم آزید (NaN3)، نیترات پتاسیم (KNO3) و دی‌اکسید سیلیکون (SiO2) که برای تولید گاز نیتروژن، در سوخت جامد توسط یک چاشنی عمل می‌کند و در صدم ثانیه آن‌ها را به صورت کامل باز و منبسط می‌کند؛ دستیابی به این واکنش شیمیایی، انقلابی در ایمنی ایربگ ها به پا کرد، به‌طوری که کل زمان این فرآیند، از آغاز تصادف تا باز شدن کامل ایربگ ها را تنها در 0.04 ثانیه ممکن کرد. این واکنش به‌قدری سرعت فرآیند انبساط را افزایش داده است که چشم انسان به‌طور طبیعی قادر به دیدن صحنهٔ باز شدن نخواهد بود، چراکه سرعت پلک زدن انسان بین 0.1 تا 0.3 ثانیه است. از طرفی دیگر، هرچه سرعت برخورد به سرعت فرآیند انبساط ایربگ ها نزدیک‌تر باشد احتمال خطر بسیار بالا می‌رود پس مسلماً هرچه سرعت خودرو بیشتر باشد خطر آسیب‌دیدگی فرد بیشتر است، چرا که در سرعت‌های بالا عمل باز شدن ایربگ ها، دیرتر از زمانی است که فرد با داشبورد برخورد می‌کند.

Tech-Airbag-Testing
ایربگ دارای منفذهای کوچکی است که پس از باز شدن، سریعاً از حالت انبساط درآمده و به سرنشینان اجازهٔ خروج زود هنگام از خودرو را می‌دهند. لذا در حال حاضر مهندسین در تلاش هستند، ترکیبات جایگزینی برای واکنش شیمیایی فعلی ارائه دهند که همان عملکرد ولی با خطر مواد سمی کمتر را داشته باشد.

پس طرز کار ایربگ را به طور مختصر بیان می‌کنیم:

در جلوی خودرو دو سنسور بکار رفته که در دو طرف خودرو و قسمت محفظه چرخ‌ها قرار گرفته‌اند و به‌وسیله سیم به واحد کنترل مرکزی ارتباط دارند. در هنگام اصابت ضربهٔ شدید، یک سنسور الکترومکانیکی به کار می‌افتد و به دستگاه کنترل مرکزی هشدار می‌دهد. دستگاه کنترل مرکزی، جریان مدار پر شده خازنی را برای سوزاندن سوخت جامدی که در محفظه ایربگ قرار دارد به کار می‌اندازد. بخار حاصل از گاز تولید شده به سرعت کیسه را پر می‌کند. همزمان با آن کمربند ایمنی سفت شونده، که اغلب دارای ماده منفجره است، در هنگام تصادف، پیستون داخل سیلندر آن، در اثر انفجار کشیده شده و کمربند را محکم می‌کند و راننده را به صندلی می‌چسباند. این سنسور دارای محفظه‌ای است که در داخل آن، یک ساچمه قرار دارد، این ساچمه، در حالت عادی به وسیله مگنت جذب شده، از حرکت باز می‌ماند. در هنگام ضربه، برق مگنت قطع شده، ساچمه به طرف ترمینال‌ها حرکت می‌کند و به مدار دستگاه محترق کننده سوخت وصل می‌شود.

airbag

پیشرفت و توسعه در بازار جهانی

تکنولوژی ایربگ، به منظور توسعه در وسایل نقلیه، باید تحت نظارت و تنظیم مقررات سازمان‌های ایمنی باشد، به‌عنوان مثال ایمنی خودرو باید طبق کمیسیون اقتصادی اروپا (ECE) و قوانین و مقررات سازمان ملی تصادفات آن یعنی EuroNCAP تست شده، تائید شود و پس از رتبه‌بندی ایمنی در صنعت خودروسازی فروخته شوند.
با توجه به تبلیغات گستردهٔ EuroNCAP، تولیدکنندگان مجبور شده‌اند برای افزایش رتبهٔ ایمنی وسایل نقلیه خود، امتیاز خود را به رتبه‌های بالاتر در تست‌های تصادف به دست بیاورند.
به‌عنوان مثال، تست‌های انجام شده در ماه اوت 2012 در سازمان NCAP به شرح زیر است:

  • تأثیر جلو ماشین به ماشین: تصادف در 64 کیلومتر/ساعت در 40 درصد هم‌پوشانی.
  • تأثیر جانبی ماشین به ماشین: جانبی با سرعت تأثیر در 50 کیلومتر/ساعت.
  • تأثیر ضربه توسط تیرک: تیرک جامد به‌وسیله نقلیه در ستون B و در 29 کیلومتر/ساعت.
  • حفاظت از عابر پیاده: این بخش عملکرد کلاه سر گذاشتن را در هنگام برخورد با یک عابر پیاده ارزیابی می‌کند.
  • حفاظت از کودک: سیستم پیشگیری، از جمله Isofix، بررسی می‌شود.
  • تست برخورد از عقب: در هنگام برخورد از عقب خودرو، تا چه سطحی از صندلی سرنشینان محافظت می‌شود.
  • ایمنی کمکی: تست NCAP نقاط اضافی برای یادآوری کمربند ایمنی، هشدار سرعت، و غیره را ارائه می‌دهد.

باید توجه داشته باشید که رتبه‌بندی و نظریه‌پردازی در مورد تصادف خودروها به‌طور دقیق کاری بسیار دشوار است چراکه نوع تصادفات بسیار مختلف است و غیرممکن است که برای تمامی تصادفات بتوان میزان صدمه را رتبه‌بندی کرد؛ پس درجه‌بندی از الگوریتم‌های تصادف و پیدا کردن تعادل بین تشخیص درست و نادرست در تصادفات شدید برای مهندسان کار سختی است، ولی این سازمان با استفاده از این تست‌ها آستانهٔ تحمل و محافظت از سرنشینان را توسط ایربگ ها بررسی می‌کنند و در تصادف‌های مشابه، با سرعت‌هایی بالاتر و پایین‌تر میزان این محافظت را درجه‌بندی می‌کنند.

آیندهٔ ایربگ ها

مزایای ایمنی کیسه هوا بدون شک بر همگان ثابت شده است، و در طول این سالیان، از آسیب‌های جدی بسیاری جلوگیری شده و زندگی انسان‌های بی‌شماری را نجات داده است. اما این سیستم‌ها هنوز هم به تکامل نیاز دارد و همچنان تحت نظر مهندسین در حال پردازش و پیشرفت است. مثلاً به تازگی، فشار تورم برخی از ایربگ ها را می‌توان با توجه به شدت تصادف تنظیم کرد. همچنین واکنش کمربند ایمنی را برای جلوگیری از صدمات به علت باد شدن بیش از حد کیسه هوا کنترل می‌شود. تعداد ایربگ ها در وسایل نقلیه مدرن در حال رشد است و تاکنون، به نقطه ای رسیده است که هنگام تصادف، گویا توسط یک تشکچه هوا احاطه شده‌اید.

ایربگ عابر پیاده
ایربگ عابر پیاده

گاهی ایربگ ها انسان را می‌کشند

بله! بچه‌های کمتر از 12 سال و نوزادان در مقابل آن‌ها در خطر مرگ قرار دارند. به علت نیروی بیش از حدی که هنگام فعال شدن ایربگ به کودکان وارد می‌شود آسیب‌های جدی و حتی مرگ را در پی دارد. به همین دلیل در خودروهایی که مجهز به ایربگ هستند گزینه ای برای خاموش کردن کیسه هوای سرنشین جلو دارند، و زمانی که یک صندلی کودک نصب شده است، باید با کمربند ایمنی از کودک محافظت شود و ایربگ سرنشین را غیرفعال کنید. این نیز مهم است که خود راننده به اندازه کافی دور از فرمان و یا داشبورد باشد، چراکه صدمات ناشی از کیسه هوا اجتناب‌ناپذیر است. البته این را نیز در نظر داشته باشید که صرفه‌جویی از کیسه‌های هوا در زندگی بسیار خطرناک‌تر از آسیب‌های استفاده از آن‌هاست.

ایربگ های جانبی و پرده ای
ایربگ های جانبی و پرده ای

علاوه بر اینکه بسیاری از تکنولوژی‌های فعال ایمنی مانند ABS، ESC، نگه‌داشتن خودرو بین خطوط، هشدارها و ترمز خودکار، میزان تصادفات را کاهش می‌دهند، احتیاط و رعایت مقررات رانندگی توسط خود انسان، تضمین بهتری برای محفوظ ماندن از خطرات و تصادفات خواهد بود. در هر حال، همیشه پیشگیری بهتر از درمان است.

درباره نویسنده

تصویر پروفایل Ahmad..F12

احمد نیشابوری، دانشجوی کارشناسی رشته مهندسی تکنولوژی نرم افزار، علاقه‌مند به تکنولوژی و خودرو

42 دیدگاه

  1. جهانكير
    سوابق: (131 دیدگاه) ,

    ممنون خيلي مطلب جالب و آموزنده اي بود
    ولي همون پاراگراف آخر كه نوشته استفاده از ترمز ABS
    و حركت بين خطوط و ترمز اظطراري ميتونه آمار كشته هارو كاهش بده

    پاسخ
    1. تصویر پروفایل Ahmad..F12
      Ahmad..F12
      سوابق: (2517 دیدگاه) ,

      ممنون از شما جهانگیر جان

      موافقم، ولی خود فرد بیشترین تأثیر رو توی تصادفات داره، حالا یا خواب آلودگی یا حواس پرتی یا چیزای دیگه

      پاسخ
  2. DRAGONBORN
    سوابق: (1887 دیدگاه) ,

    الکی میگن ماکسیما دو تا ایربگ داره پریروز یه ماکسیما به تیر چراغ رق کوبیده بود هیچی باز نشده بود و دوتاشون مرده بودن

    پاسخ
    1. ToRMoZ_DaSTi
      سوابق: (71 دیدگاه) ,

      پدال با ban نکردن این dragonborn داری مخاطبانت را از خودت می رونی

      پاسخ
    2. تصویر پروفایل Ahmad..F12
      Ahmad..F12
      سوابق: (2517 دیدگاه) ,

      ممکنه راننده اونارو دی‌اکتیو کرده باشه دراگون جان

      پاسخ
  3. DRAGONBORN
    سوابق: (1887 دیدگاه) ,

    ممنون احمد جان از مطلب کاملت.حال کردم باهات

    پاسخ
  4. DRAGONBORN
    سوابق: (1887 دیدگاه) ,

    بچه ها درسته که میگن کلید ایربگ رو خودت باید فشار بدی تا فعال شه!!!

    یادتونه علی دایی گفت ایربگ تویوتا باز نشده بود.

    پاسخ
    1. تصویر پروفایل حسین
      حسین
      سوابق: (248 دیدگاه) ,

      دراگون عزیز کوچولوی خوبم با اون آواتارای قشنگت و اون 1000 تا کامنتی که تو هر پست میذاری باریکلا خودت به تنهایی جای یه مهد کودکو تو اینترنت پرکردی
      واقعا جاداره از مسئولین سایت بخوام 2200 تا دیدگاه بعنوان جایزه به شمارش ایشون اضافه کنید شاید دست از سر سایت برداشت واقعا دیگه داره گندش درمیاد دریغ از یه کامنت بدرد خور

      پاسخ
      1. DRAGONBORN
        سوابق: (1887 دیدگاه) ,

        بابایی منو دعوا نکن بابا حسین…
        هه هه هه
        خیلی ممنونم اگه درخواستت عملی شده و تونستی 1 میلیون دیدگاه برام بگیری بهم بگو تا دست از سر سایت بردارم.

        باور کنی یا نه من الان میبینم تو سوابق تعداد دیدگاه رو نوشته اصلا قبلا ندیده بودم آخه تو وب سایت های دیگه تعداد کامنت مد نظر نیست.

        مهدکودکی شمایین که سر کامنت دعوا می کنید.

        من از مدیر سایت پدال میخوام تاتعداد کامنتهای بنده رو حذف کنن تا معلوم شه تعداد کامنت مهم نیست بلکه فعالیت تو سایت مهمه.

        عجب گیری افتادیم.کامنت اولی و تعداد کامنت و اواتار رو شما باب کردید به من چه؟

        پاسخ
        1. تصویر پروفایل حسین
          حسین
          سوابق: (248 دیدگاه) ,

          به منفیات نگا کن جوابتو بگیر
          واسه همینه که چنتا پست قبل تر با یکی از بچه ها که بهت اعتراض میکرد میگفتی خودتم دنبال تعداد کامنتی !!!! حالا چی شده جا زدی، فرار به جلو خوبه ولی نه جایی که ملت آمارتو دارن
          صبح تا حالا میخواسم چنتا خبر بدم اما اون آواتار تأسف برانگیزت رفت تو مخم به خودم گفتم همون بهتر که اصلا کامنت ندم اگه همون جور که میگی 24 سالته بهتره بذاری مردم از یه محیط سالم استفادۀ درست کنن دیگه حرفی ندارم

    2. نوید
      سوابق: (1446 دیدگاه) ,

      وقتی ک کمربند ایمنی رو نبسته باشن در بعضی خودرو ها الارم میده و کیسه هوا عمل نمیکنه

      پاسخ
  5. Ehsan
    سوابق: (1252 دیدگاه) ,

    خیلی ممنون احمد جان خیلی خوب بود
    اگر در ماشین ایربگ فعاله حتما باید کمربند بسته باشید ، والا در صورت تصادت صدمه ای که ایربگ بهتون میزه ممکنه از خود تصادف هم بدتر باشه
    یکی از دوستان کمربند نبسته بود وقتی تصادف کرد ایربگ باز شده بود و بیچاره رو کوبیده بود به سقف ، سه ماه گردنش آتل داشت ، تازه شانس هم آورده بود

    پاسخ
    1. تصویر پروفایل Ahmad..F12
      Ahmad..F12
      سوابق: (2517 دیدگاه) ,

      قربونت احسان جان

      دقیقاً همینطوره که فرمودی

      باد شدن یک کیسه در خ هزارم ثانیه مقابل صورت، و شتاب معکوس بدن به سمت داشبورد در زمان تصادف بسیار خطرناکه

      پاسخ
  6. احمد فقط سوپر اسپرت اونم ایتالیایی
    سوابق: (570 دیدگاه) ,

    فعلا که تو ایران کارایی زیادی نداره
    چون ایربگ و absپراید صرفا برای بستن دهان سازمان استاندارده و کارایی خاصی نداره
    شایدم داره ولی من باورم نمیشه وقتی اسم پراید و یورو 4رو میشنوم خندم میگیره

    پاسخ
    1. sorena
      سوابق: (691 دیدگاه) ,

      یورو4ش از همه جالب تره،برچسب انرژیشو بخونین تازه تفاوت یورو 4 با یورو2 رو پیدا میکنین(البته من که تفاوتی پیدا نکردم)

      پاسخ
  7. امیرحسین
    سوابق: (240 دیدگاه) ,

    من عاشق خودرو های تک ایربگم که اونم فقط تو یه کشور پیدا میشه . . .

    پاسخ
    1. DRAGONBORN
      سوابق: (1887 دیدگاه) ,

      100 درصد آمریکا رو میگی

      ایران تک ایربگ نمیسازه!!!!!

      پاسخ
  8. تصویر پروفایل Mostafa Vp
    Mostafa Vp
    سوابق: (451 دیدگاه) ,

    من زندگیمو به ایربگا مدیونم…تویه تصادف اگه اینا نبودن حتما می مردم!

    پاسخ
    1. DRAGONBORN
      سوابق: (1887 دیدگاه) ,

      ماشینت چیه مصطفی که بهش مدیونی

      پاسخ
    2. DRAGONBORN
      سوابق: (1887 دیدگاه) ,

      ولوو برای عابر پیاده هم ایرگ داره

      پاسخ
  9. ali
    سوابق: (11 دیدگاه) ,

    کسی می دونه تعداد ایربگ های کرولا فول فول چقدر است هرکس میدونه خواهشا به گه با تشکر

    پاسخ
    1. DRAGONBORN
      سوابق: (1887 دیدگاه) ,

      فکر کنم 8 تاست.اره 8 تا آخه پنجشنبه هفته قبل تو منطقه ازاد ارس بودیم روی مشخصاتش نوشته بود 8 ایربگ.

      پاسخ
  10. تصویر پروفایل Mojtaba_Deutschland
    Mojtaba_Deutschland
    سوابق: (15 دیدگاه) ,

    واقعا خسته نباشید ، مطلب جالب و اموزنده ای بود ،

    بهر حال هر تکنولوژی ای ممکنه بدلیل یه سری شرایط خاصی یه موقع مشکلی هم داشته باشه که پیش بینی نشده هستش !

    ولی باز نباید از کاراییشون و مزایاشون صرف نظر کرد !

    پاسخ
  11. ehsan
    سوابق: (81 دیدگاه) ,

    بی شک ایربگ یکی از بهترین تکنولوژیهای ایمنی خودرو هست اما باید اینو در نظر گرفت زمانی ایربگ میتونه تاثیرگذار باشه که اسکلت کابین ( اتاق) خودرو در تصادف سالم بمونه . خودرویی مثل پراید که در صوانح شدید فرمون و داشبورد میاد تو دهن سرنشین. ایا واقعا چقدر میتونه ایربگ تو حفظ جان تاثیر گذار باشه؟؟؟؟ البته منظور من حذف ایربگ از خودروهای ناایمن نیست بلکه تقویت فضای راننده و سرنشینه.

    پاسخ
  12. تصویر پروفایل علی آهنگر
    علی آهنگر
    سوابق: (378 دیدگاه) ,

    این ایربگ همونیه که توی تولیدات ملی با کلی منت یه دونه شو روی ماشین میزارن که راننده زنده بمونه و بقیه بمیرن ؟
    همونه ؟ 😀

    پاسخ
  13. باربد.فقط شورولت.فقط کامارو
    سوابق: (811 دیدگاه) ,

    با تشکر از استاد احمد عزیز بابت مطلب فوق العاده مفیدش.
    واقعا” چه چیز خوبی میشه این ایربگ های سطح خارجی خودرو که به هنگام تصادف فعال میشن.و به احتمال زیاد هم ولوو از پیشگامان استفاده از این تکنولوژی خواهد بود چون از لحاظ امنیتی حرف اولو میزنه تو دنیا.

    پاسخ
  14. DRAGONBORN
    سوابق: (1887 دیدگاه) ,

    احمد به امید تلاش و کوشش بیشتر از جانب شما برای سایت

    پاسخ
  15. من
    سوابق: (193 دیدگاه) ,

    این جمله یعنی چه؟ :
    البته این را نیز در نظر داشته باشید که صرفه‌جویی از کیسه‌های هوا در زندگی بسیار خطرناک‌تر از آسیب‌های استفاده از آن‌هاست.
    و نیز:
    در هنگام ضربه، برق مگنت قطع شده، ساچمه به طرف ترمینال‌ها حرکت می‌کند و به مدار دستگاه محترق کننده سوخت وصل می‌شود

    پاسخ
  16. امید
    سوابق: (1324 دیدگاه) ,

    تو مملکت ما چیز بدیه چقد به فکر ما هستن

    پاسخ
  17. Bad boy
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    سلام یه سوال چرا در کیسه ها به جای دو واکنش شیمیایی یه کپسول نیتروژن جایگزین نمیشه احتیاج به سنسور داره که واکنش هم نیاز به سنسور داره حجمش را هم میشود با مقدارش درون کپسول کنترل کرد. استفاده از دو(البته سه تا هست که فرعیه)واکنش که ریسکش بالاتره؟؟؟؟؟؟

    پاسخ
  18. علی
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    با سلام.
    ممنون از مطلبتون. خیلی عالی بود.

    پاسخ
  19. محمد
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    سلام من متاسفانه مشکلی دارم
    بچه فامیلمون خودشو پرت کرد رو فرمون ماشین
    ماشینم سمنده تک ایربگ
    حالا از اون موقع چراغ چک ایربگ روشن شده
    ایا باید ببرم تنظیم یا اینکه مشکلی ایجاد نمیکنه؟؟؟؟
    ممنون میشم به ایمیلم پاسخ بدید

    پاسخ
  20. مجید عباسی انبوهی
    سوابق: (17 دیدگاه) ,

    از خط اول این مقاله دنبال پاراگراف آخر می گشتم…
    سپاس بیکران

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.