اشکودا، راه نفوذ فولکس‌واگن به شرق اروپا

شرکت خودروسازی اشکودا که قدمتی بس طولانی‌تر از سرپرست آلمانی خود، گروه فولکس‌واگن دارد، متأثر از اقتصاد کمونیستی و تصمیم‌گیری‌های دولتی، راهی طولانی و پرفراز نشیب را برای پیشرفت خود طی کرده است. با تصمیم دولت چک برای واگذاری این کارخانه به بخش خصوصی و ایجاد شراکت خارجی برای پیشرفت صنعت خودروسازی کشور چک، گروه فولکس‌واگن که به دنبال ایجاد راهی برای ورود به بازارهای کم‌توان اروپای مرکزی و شرقی بود، شرکت خودروسازی اشکودا را به تصرف خود در آورد.

Skoda-museum-mlada-boleslav-rr-062
حال بعد از گذشت دو دهه از ادغام شرکت خودروسازی اشکودا در دل گروه خودروسازی فولکس‌واگن، محصولات تولیدی این شرکت به چنان جایگاهی دست پیدا کرده‌اند که به مدد مختصر قیمت ارزان‌تر خود، در بسیاری از بازارهای اروپایی تنه به تنه محصولات سواری فولکس‌واگن با شرکت مادر رقابت می‌کنند. محصولات شرکت خودروسازی اشکودا که بیشتر با عنوان خودروهای خانواده شناخته می‌شوند، از چنان کیفیت و مرغوبیتی برخوردارند که از مصرف‌کنندگان این محصولات به‌عنوان راضی‌ترین مردم روی زمین یاد می‌شود.

history-01
اشکودا با قدمتی بیش از یک قرن
جرقه‌های اولیه تأسیس شرکت خودروسازی اشکودا به اوایل 1890 میلادی برمی‌گردد، زمانی که واکلاو کلمنت، یک کتاب‌فروش اهل جمهوری چک نتوانست قطعات مورد نیاز برای تعمیر دوچرخه آلمانی‌اش را به دست آورد. وی نامه‌ای به زبان چک به شرکت سازنده آلمانی نوشت و جواب ناشایست دوچرخه‌ساز آلمانی انگیزه‌ای شد تا واکلاو کلمنت کارگاه تعمیر دوچرخه خود را به کمک دوستش لورین تأسیس کند. بعدها و در سال 1900 میلادی شرکت لورنت و کلمنت با 32 نفر نیروی کار راه‌اندازی شد. شرکت لورنت و کلمنت نیز مانند بسیاری از کارخانه‌های خودروسازی در اواخر قرن نوزدهم، کار خود را با دوچرخه‌سازی و بعد از آن با ساخت موتورسیکلت آغاز کرد.

Laurin_&_Klement_founders_1985
بعد از آن و در سال 1924 شرکت لورنت و کلمنت با آتش‌سوزی مواجه شد و درنهایت بر اثر مشکلات مالی دچار ورشکستگی شده و به‌عنوان یک بخش خودروسازی در غول صنایع آن زمان کشور چک‌اسلواکی، شرکت اشکودا ورکس، ادغام شد و از آن پس با عنوان شرکت خودروسازی اشکودا به فعالیت خود ادامه داد.

Emil Skoda
در خلال جنگ جهانی دوم، کارخانه خودروسازی اشکودا به تصرف آلمان نازی در آمد و پس از جنگ، از سال 1945، با تولید اشکودا 1101 تولیدات خود را از سر گرفت. در همین سال این شرکت تحت تأثیر برنامه اقتصادی کمونیستی کشور چک‌اسلواکی، به‌صورت یک شرکت خودروسازی ملی در آمد و از شرکت مادر جدا شد تا به‌صورت مستقل به فعالیت خود ادامه دهد. در سال‌های بعد و در دهه 1960 میلادی، شرکت اشکودا با وجود شرایط سیاسی نامطلوب و عدم ارتباط با کشورهای غیر کمونیستی، توانست به‌خوبی به فعالیت خود ادامه دهد.

company-history-01
در انتهای این دهه، شرکت خودروسازی اشکودا توانست یک محصول کانورتیبل جمع‌وجور و چهار سیلندر را به آمریکا صادر کند. علاوه بر این در خلال دهه‌های 1970 و 1980 میلادی، اشکودا بخشی از محصولات خود را به انگلستان و غرب اروپا صادر می‌کرد. در اواخر دهه هشتاد، این شرکت متعلق به چک‌اسلواکی تعامل خوبی با شرکت‌های اروپای غربی پیدا کرد. اشکودا محصولی به نام اشکودا فوریت، با طراحی ظاهری یک شرکت ایتالیایی به نام برتون را در سال 1987 به بازار عرضه کرد که همچنان از موتور اشکودا بهره می‌برد و به تأثیر از خودروهای اروپای غربی به‌صورت یک خودروی هاچ‌بک محور جلو بود.
محصولات شرکت خودروسازی اشکودا به دلیل قیمت پایین خود توان رقابتی مناسبی با خودروهای اروپای غربی داشتند و به مدد ارتباط این شرکت چک‌اسلواکیایی با خودروسازهای غربی، اختلاف تکنولوژی اشکودا با سایر خودروسازهای اروپایی روز به روز کاهش پیدا می‌کرد تا اینکه با فروپاشی کمونیسم در اروپایی شرقی، سرنوشت این خودروسازی به گروه فولکس‌واگن پیوند خورد.


خصوصی‌سازی یا تصاحب به‌دست فولکس‌واگن
سقوط نظام کمونیستی در بلوک شرق، وقوع انقلاب مخملی در کشور چک‌اسلواکی و جدایی این دو کشور از یکدیگر، باعث شد که بسیاری از صنایع این کشور تغییرات بزرگی را در قالب پروژه خصوصی‌سازی تجربه کنند. شرکت خودروسازی اشکودا نیز تحت تأثیر تصمیم مقامات دولتی، در دستان یک شریک قدرتمند خارجی قرار گرفت. در سال 1990، دولت چک، گروه فولکس‌واگن را به‌عنوان شریک تجاری اشکودا انتخاب کرد و در سال 1991 یک قرارداد شراکت جوینت ونچر بین اشکودا و فولکس‌واگن منعقد و 30% از سهام اشکودا به گروه فولکس‌واگن انتقال یافت. البته بعدها و در سال 1994، فولکس‌واگن سهام خود را به 60.3% و بعد از آن در دسامبر 1995 به 70% افزایش داد.
هرچند که در ابتدای انتخاب این شرکت آلمانی به دلیل حساسیت‌های موجود در سطح عوام و خواص کشور چک نسبت به پیشینه آلمان نازی، مخالفت‌هایی به این انتخاب وجود داشت اما گروه فولکس‌واگن توانست با عملکرد موفق خود در احیای این شرکت اروپای شرقی، بسیار مورد پذیرش قرار گیرد. به شکلی که به پشتوانه تجربه و سرمایه‌گذاری گروه خودروسازی فولکس‌واگن، طراحی محصولات اشکودا در هر دو زمینه استایل و مهندسی بهبود فراوانی پیدا کرد. اکنون شرکت خودروسازی اشکودا به طور کامل در اختیار گروه فولکس‌واگن قرار داشته و به‌عنوان دروازه ورود گروه به بازارهای اروپای مرکزی و شرق اروپا شناخته می‌شود.

2014_ŠKODA_Octavia_RS_Wagon
موفقیت خیره‌کننده اشکودا در بدنه بازار
به مدد و تلاش گروه فولکس‌واگن، شرکت اشکودا به یکی از چهره‌های مطرح خودروسازی در سراسر اروپا و جهان تبدیل شده است. امروزه محصولات اشکودا در پنج کشور و شش کارخانه تولید می‌شود. دفتر مدیریت، مرکز توسعه و نیز بزرگ‌ترین محل تولید محصولات اشکودا هم چنان در شهر ملادا بلسلاو باقی مانده است. شهری که بیش از یک صد سال پیش، اولین محصول اشکودا در آن تولید شد. همچنین اشکودا از دیگر کارخانه‌های مستقر در جمهوری چک شامل کارخانه کواسینی برای تولید سه مدل یتی، سوپرب و رومستر و نیز از کارخانه ورکابی برای تولید جعبه دنده‌های 7 سرعته خود استفاده می‌کند. علاوه بر این، شرکت خودروسازی اشکودا برای غلبه بر رقیبان در دیگر بازارهای رو به توسعه، کارخانه‌هایی در روسیه، چین و هند تأسیس کرده است. همچنین، امروزه مدل سیتیگو اشکودا در کارخانه تولیدی مورد توجه گروه فولکس‌واگن در براتیسلاوا اسلواکی تولید می‌شود.

Škoda_Auto_Mladá_Boleslav
مجموع تولیدات اشکودا در سال میلادی گذشته بیش از یک میلیون دستگاه انواع خودرو بوده است. که نسبت به سال 2014، نزدیک به 0.3% کاهش داشته است. از این تعداد محصول، در حدود 737000 دستگاه در جمهوری چک، 12000 دستگاه با رشد 16.4% نسبت به سال 2014 در پونه هند، 41000 دستگاه در براتیسلاوا و 268000 انواع خودرو در کشور چین تولید شده است. علاوه بر این کارخانه‌های خودروسازی اشکودا سهمی از تولید محصولات دیگر شرکت‌های زیر مجموعه گروه فولکس‌واگن و به طور مخصوص برای دو شرکت سئات و آئودی را نیز بر عهده دارند.

مجموع تولیدات شرکت اشکودا در جمهوری چک و تحت برند خود در سال‌های 2014 و 2015
مجموع تولیدات شرکت اشکودا در جمهوری چک و تحت برند خود در سال‌های 2014 و 2015

چین با خرید نزدیک به 281000 دستگاه از محصولات تولیدی خودروسازی اشکودا، بزرگ‌ترین بازار مستقل محصولات این شرکت متعلق به گروه فولکس‌واگن است. پس از کشور چین، آلمان و خود کشور چک بازارهای مهم بعدی اشکودا به حساب می‌آیند. به غیر از کشور روسیه که در سال میلادی قبل، تحت تأثیر بحران اوکراین و تحریم اقتصادی اتحادیه اروپا قرار داشت، بیشتر بازارهای اشکودا در سال 2015 نسبت به سال میلادی قبل از آن با رشد مواجه بوده است.
نکته قابل توجه در مورد بازارهای هدف شرکت اشکودا این است که با توجه به شباهت کلاس محصولات این شرکت خودروسازی از نظر بدنه و عملکرد و نیز نزدیکی این محصولات از نظر قیمت و کارایی به سایر محصولات گروه فولکس‌واگن، به خصوص محصولات تولیدی شرکت خودروهای سواری فولکس‌واگن، گروه بازارهای آمریکایی اعم از آمریکای شمالی، مرکزی و جنوبی را از مقاصد صادراتی این شرکت خودروسازی خارج کرده و صادرات عمده شرکت اشکودا به اروپا و آسیا محدود شده است.

محصولات فروخته شده شرکت اشکودا به تفکیک کشورهای جهان در سال‌های 2014 و 2015
محصولات فروخته شده شرکت اشکودا به تفکیک کشورهای جهان در سال‌های 2014 و 2015

علاوه بر این، شرکت خودروسازی اشکودا توانسته است با توجه به این میزان از فروش، یک پنجم از کل بازار خودروی اروپای مرکزی را در دستان خود بگیرد. سهم شرکت اشکودا در بازار اروپای شرقی نیز به دلیل کاهش 34.8% فروش محصولات این شرکت در بازارهای روسیه با 26.4% کاهش مواجه شده است. همچنین، شرکت اشکودا سهم 1.4% از کل بازارهای جهان در سال‌های 2014 و 2015 را در اختیار خود دارد.

سهم اشکودا از بازارهای اروپا و جهان
سهم اشکودا از بازارهای اروپا و جهان

کل درآمد شرکت خودروسازی اشکودا از فروش محصولات خود در سال میلادی قبل، بالغ بر 314 میلیارد کرون چک بوده است که چیزی در 12.373 میلیارد یورو می‌باشد. این مقدار درآمد شرکت اشکودا نسبت به سال میلادی قبل از آن، 5.2% رشد نشان می‌دهد. همچنین، سود عملیاتی شرکت اشکودا نیز با افزایش به بیش از 35 میلیارد کرون چک، سهم 11.16% از کل درآمد این شرکت خودروسازی موفق را به خود اختصاص داده است. نکته قابل توجه در مورد درآمد شرکت خودروسازی اشکودا، افزایش مقدار سود عملیاتی آن در سه سال گذشته است، به شکلی که مقدار این سود در سال 2013 مقدار 5.1% و برای سال 2014 چیزی در حدود 7% بوده است که خود نشان‌گر روند رو به رشد مالی شرکت است.

صورت مالی شرکت خودروسازی اشکودا مربوط به سال‌های 2014 و 2015
صورت مالی شرکت خودروسازی اشکودا مربوط به سال‌های 2014 و 2015

اشکودا، محصول دست گروه فولکس‌واگن
با غلبه بلوک شرق بر اروپای شرقی، شرکت خودروسازی اشکودا جزو معدود تولیدکنندگان خودروی اروپای مرکزی و شرقی بود که توانست با موفقیت به کار خود ادامه دهد اما با فروپاشی دیوار برلین و برچیده شدن نظام‌های کمونیستی در شرق اروپا، این شرکت خودروسازی سرنوشتی جز تصاحب به دست گروه فولکس‌واگن نداشت. فولکس‌واگن نیز با انتقال فن‌آوری‌های مهندسی و مدیریتی به این شرکت، تحولی در ساختار و تولیدات اشکودا ایجاد کرد که همچنان آثار آن در محصولات این خودروساز اهل چک قابل مشاهده است.
سال به سال، مصرف‌کنندگان محصولات اشکودا از خرید خود راضی‌تر هستند و درنتیجه سودآوری شرکت خودروسازی اشکودا سال به سال افزایش می‌یابد. به شکلی که سود عملیاتی این شرکت خودروساز که در ساخت خودروهای سواری معمولی به توانمندی بالایی دست پیدا کرده است با سود عملیاتی شرکت‌های برتر خودروسازی مانند دایملر بنز و پورشه رقابت تنگاتنگی دارد. این میزان از سودآوری برای شرکتی که خودروهای سواری برای بدنه بازار تولید می‌کند بسیار عالی است.
البته هیچ‌گاه نباید در موفقیت و سودآوری شرکت‌هایی خودروسازی نظیر اشکودا سهم شرکت مادر، گروه فولکس‌واگن را فراموش کرد، چراکه باید پذیرفت این چنین شرکت‌ها راه و رسم طراحی، تولید، مدیریت و فروش را از سرپرست خود یاد می‌گیرند. علاوه بر این، رد پای فن‌آوری شرکت فولکس‌واگن به‌خوبی در محصولات اشکودا مشخص است به‌صورتی که استفاده از پلت‌فرم MQB گروه فولکس‌واگن در اغلب محصولات تولیدی اشکودا مهم‌ترین جلوه این بهره‌مندی فن‌آورانه است.

Skoda Superb
منبع جدول‌ها: گزارش سالانه شرکت اشکودا

درباره نویسنده

تصویر پروفایل محمد جواد سرانجام

دانشجوی دکتری رشته مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت

16 دیدگاه

  1. تصویر پروفایل جواد
    جواد
    سوابق: (322 دیدگاه) ,

    حالا اینجا شرکت سیتروئن وقتی خواست پنجاه درصد سهام سایپا کاشان دقت کنید کاشان نه سهام خود شرکت سایپا بخره چه جنجالی اقایون درست کردن

    پاسخ
    1. سعید 110
      سوابق: (7 دیدگاه) ,

      نخرید خوشتیپ . مفت به نامش زدن . اونم درقبال پلتفرم ها و تکنولوژی ای که عینا و تماما یکی دو ماه پیشش توسط اون یکی شاخش (پژو) به ایرانخودرو فروخته شد. در ضمن سایپا کاشان بدبختانه یا خوشبختانه به روز ترین سایت تولیدی کشوره…

      پاسخ
      1. ناشناس
        سوابق: (7 دیدگاه) ,

        من خودم عضو گروه سایپا هستم سایپا کاشان هم رفتم به روز نیست داداش

        پاسخ
      2. ناشناس
        سوابق: (7 دیدگاه) ,

        برادر ماک آمریکا زیر نظر رنو هست برای این اینو گفتم که بدونید از نظر تکنولوژی خیلی بالاست

        پاسخ
      3. وحید
        سوابق: (10 دیدگاه) ,

        تو همه دنیا خودراسازانی که میخوان هزینه ها رو کاهش بدن و سریع رشد کنن با هم تو یه زمینه هایی متحد میشن، مثلا هیوندای و کیا موتور و پلت فرم مشترک داشتن اوایل یا همین پژو سیتروئن
        منتهی اینجا دوستان با هم رقابتشون شدیدتر از همه جاس که ذره ای حاضر نیستن با هم کنار بیان
        حرف شما کاملا درسته! دوباره اومدن پلت فرم و تکنولوژی ای رو به سایپا فروختن که قبلا به ایران خودرو فروخته بودن
        رنو بهترین گزینه واسه همکاری ایرانی ها بود که متاسفانه برادران ارزشی و سودجو دیدن جیبشون خالی میمونه
        رنو تحول اساسی ای پیدا کرده و از لحاظ فروش خودروساز دوم اروپا شده و خیلی از این پژو سیتروئن جلوتر هستش

        پاسخ
  2. mehran911
    سوابق: (795 دیدگاه) ,

    ممنون از جناب سرانجام

    کیفیت و جادار بودن و ایمنی رو در اکثر مدل های اشکودا میشه دید .

    همیشه دوست داشتم تو ایران ببینم این برند رو بخصوص مدل سوپرب و مدل رده پایینتر اکتاویا رو که حقیقتا خودروهای فوق العاده ای برای بازار ایران میتونستن باشن

    پاسخ
  3. تصویر پروفایل Mohammadreza
    Mohammadreza
    سوابق: (154 دیدگاه) ,

    ای کاش رنو هم مثل فولکس عمل میکرد در مورد داچیا. حالا که دستمون نمیرسه به اشکودا یا ماشین های خود فولکس حداقل شاید ماشین های قشنگ تری سوار میشدیم از این خودرو سازی فرانسوی و زیر مجموعه های مزخرفش
    هرچند واقعا خود رنو کلا حرفی برای گفتن نداره از نظر طراحی چه برسه زیر مجموعه هاش (البته تازگیا واقعا بهتر شده اما بازم به نظر من خوشگل نیست خیلی)

    پاسخ
  4. احمد باقری
    سوابق: (4370 دیدگاه) ,

    حداقل خوبه که از بین نرفت و توسط فولکس واگن احیا شد، حالا اسمش میخواد تصاحب باشه یا هر چیز دیگه ای.

    پاسخ
  5. علي
    سوابق: (903 دیدگاه) ,

    درود بر مجموعه فولکس با اینکه خیلی خودروسازها چشم دیدن و پیشرفتشو ندارن. با اینکه این همه باج بابت رسوایی داد ولی رکورد پرفروشترین برند خودرو را بدست اورد تا ثابت کنه فولکس همیشه در دل همه جا داره و با تلاش و مشتری مداری برای همه اقشار

    پاسخ
  6. مسعود
    سوابق: (556 دیدگاه) ,

    ایول دمت گرم .
    همیشه تاریخچه اشکودا برام مرموز بود ، چون میدونستم قدمت بالایی داره ولی خوب فکر نمی کردم بیش از صد سال قدمت داشته باشه.
    از محصولاتش که دوست دارم نسخه پایه اوکیناوا هست که اگه پولش رو داشته باشم حتما میخرم.

    پاسخ
  7. حمیدرضا
    سوابق: (333 دیدگاه) ,

    چقدر این شرکت زیرشاخه داره ائودی . لامبورگینی. اشکودا و ….. بعد میخاد
    پرفروش ترین شرکت نباشه ولی به نظرم تو برندهای ارزون شرکت های بزرگ از همه بهتر عمل کرده از داچیا رنو و داتسون نیسان خیلی بهتره به نظرم خیلی نزدیک به بیوک جنرال موتورز هست

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.