آثار خصوصی‌سازی در صنعت خودرو

با بالا گرفتن مناقشات قیمت و کیفیت میان بخش عرضه و تقاضا در صنعت خودرو داخلی اکنون برخی از کارشناسان تسریع روند خصوصی‌سازی را توصیه می‌کنند و معتقدند حل مشکل بازار خودرو در گرو واگذاری امور آن به بخش خصوصی و باز گذاشتن دست مدیران برآمده از این بخش برای ایجاد تحولات بنیادین در این بخش است.

saipa
برخی کارشناسان نیز فروش حداقل 30 درصد سهام هریک از دو خودروساز بزرگ داخلی به خودروسازان خارجی چاره کار می‌دانند تا سرمایه، تکنولوژی و مدیریت خارجی اصلاحات لازم را در این صنعت رقم بزند. به‌ویژه آن‌که در کنار عوامل مشکل‌ساز دیگر مانند تحریم و بی‌ثباتی اقتصادی، یکی از دلایل مهم وضعیت امروز صنعت خودرو بالاگرفتن دخالت‌ها و تعیین تکلیف‌های دولتی در این صنعت و کاهش حمایت اصولی از آن در دولت گذشته است.

چالش تغییر مدیران بالادستی دولتی
سال گذشته جمعی از نمایندگان مجلس پیگیر موضوع خصوصی‌سازی صنعت خودرو بودند. بهروز نعمتی، سخنگوی هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی در این خصوص می‌گوید: در بحث صنعت خودرو مهمترین موضوع واگذاری‌ها و خصوصی‌سازی این صنعت بر مبنای اصل ۴۴ قانون اساسی است که تاکنون محقق نشده و دولت یازدهم نیز با وجود تلاشی که برای حمایت از این صنعت داشته، راه دولت‌های قبل در مورد این صنعت را ادامه داده است.

دکتر محمدحسن شجاعی‌فرد، مدیر طرح کلان پلتفرم ملی نیز با انتقاد از تأثیر منفی تغییر مدیران بالادستی دولتی بر صنعت خودرو این مسأله را موجب بی‌ثباتی و مانع از شکوفایی این صنعت می‌داند و می‌گوید: باید روند خصوصی در این صنعت ادامه یابد.

چهار کاستی صنعت خودرو
پایین‌بودن کیفیت، نامتناسب بودن قیمت خودرو داخلی با قیمت‌های جهانی، انحصاری‌بودن بازار و حضور نداشتن در بازارهای خارجی (غیر از حضور محدود در برخی کشورهای همسایه)، چهار کاستی مهم صنعت خودروسازی کشور است که البته در صنایع دیگر کشور هم کمابیش مشهود است اما از آن‌جا که گروه‌های مختلف مردم با مساله خودرو بیشتر تماس دارند، کمبودها و نواقص آن را هم بیشتر می‌بینند.

اما آیا می‌توان گفت که در صورت خصوصی‌سازی، همه این کمبودها به‌یک‌باره رفع می‌شوند، کیفیت ارتقا می‌یابد، رقابت‌پذیری تقویت می‌شود، هزینه‌ها کاهش می‌یابد و در نهایت با حضور در بازارهای خارجی به منابع ارزی بیش‌تری دست خواهیم یافت؟

فارغ از مباحث امنیتی خصوصی‌سازی صنعت خودرو به‌واسطه آمار اشتغال بالای آن در حال حاضر و واهمه‌ای که از تعدیل نیروی گسترده در این صنعت پس از خصوصی‌سازی کامل آن وجود دارد، سؤال این‌جاست که آیا باتوجه به انجام مراحل اولیه خصوصی‌سازی در صنعت خودرو به همان اندازه به اهداف موردنظر دست یافته‌ایم؟

صنعت خودرو ایران؛ از آغاز تاکنون
استراتژی حاکم بر برنامه پنج ساله چهارم رژیم پهلوی، جانشینی واردات با تکیه بر توسعه صادرات بود. فرایند تولید «از پیچیده به ساده»، برخورداری از ارز زیاد و افزایش مستمر درآمدها از ویژگی‌های اصلی این استراتژی محسوب می‌شد. در واقع در طول 11 سال، یعنی از سال 46 تا 57 این نوع استراتژی در بسیاری از صنایع کشور حاکم بود.

saipa-export
آثار رویکرد ساده‌سازی فرایندهای پیچیده در امر تولید، بازاریابی و بازارسازی،‌ هنوز هم از لحاظ مدیریتی، آموزش نیروی کار و سرمایه در ایران دیده می‌شود. اما از سال 68 به‌بعد، یعنی پس از پذیرش قطعنامه شورای امنیت، برنامه پنج‌ساله اول جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر جانشینی واردات و با نیم‌نگاهی به توسعه صادرات آغاز شد.

هرچند از سال 72 به‌بعد آن‌چه توسعه صادرات در دستور کار قرار گرفت و فرایند تولید با نگاهی به جهان پیرامون از ساده به پیچیده تغییر جهت داد. بر این اساس کشور ما حدود 15 تا 20 سال تجربه در پروسه تولید «از پیچیده به ساده»‌ و سپس نزدیک به 17 سال تجربه تولید «از ساده به پیچیده«دارد. اگر فرایند توسعه صادرات را نه‌تنها برای خودرو بلکه برای صنعت قطعه‌سازی خودرو در نظر بگیریم این دو تجربه خیلی سریع به یکدیگر می‌رسند.

Bardo-ikco
انتظارات بخش تقاضا
عرصه تقاضا از سال 46 به‌بعد هزینه‌های بسیاری را برای بقا و ارتقای صنعت خودرو کشور پرداخته است اما کیفیت خودرو همچنان پایین است، قیمت آن به‌نسبت نرم جهانی و سرانه درآمد مردم بالاست، رقابت وجود ندارد و نمی‌تواند حضوری قابل‌قبول در بازارهای جهانی داشته باشد. اما واقعیت این است که کشور ما هنوز در حد دیگر کشورهای صاحب صنعت خودرو برای آموزش نیروی انسانی و مدیریت هزینه نکرده است.

قدر مسلم برای ارتقای کیفی و ورود به بازارهای جهانی و پیمودن راه دیگر کشورها مثلاً کره در صنعت خودرو باید مانند آن‌ها استراتژی توسعه صادرات را برگزید که هزینه‌های بسیاری دارد. در فرانسه هم خودروسازانی مثل پ‍ژوسیتروئن مالکیت دولتی دارند اما مدیریت آن‌ها به بخش خصوصی واگذار شده است.

هرچند که در آلمان که هم مالکیت و هم مدیریت صنعت خودرو در دست بخش خصوصی است، سرعت پیشرفت صنعت خودرو بیش‌تر است. بنابراین واگذاری مدیریت صنعت خودرو به بخش خصوصی مقدم بر مباحث مالکیتی آن است. رقابت در بازار جهانی خودرو یعنی ورود به بازاری که در آن به اندازه تولید 100 میلیون دستگاه در سال ظرفیت نصب‌شده وجود دارد و 90 درصد این ظرفیت فعال است.

206-ikco
آثار عمده خصوصی‌سازی
خصوصی‌سازی در صنعت می‌تواند دو اثر عمده و سریع برجای بگذارد؛ کاهش بوروکراسی و بالارفتن میزان گردش نقدینگی موجود در این صنعت که به بهره‌وری بیش‌تر سرمایه جاری خودروسازان کمک خواهد کرد. اما اصلاحات کانونی در صنعت خودرو به‌تنهایی جواب نمی‌دهد و اصلاحات پیرامونی مانند ساده‌سازی قوانین و مقررات در مباحثی همچون گشایش اعتبارات نیز به‌ویژه برای بالابردن بهره‌وری در این صنعت لازم است.

در کنار خصوصی‌سازی باید آموزش نیروی انسانی را در دو عرصه کار و مدیریت در برنامه قرار داد و با اطمینان بخشی به عرصه تقاضا برای حرکت در مسیر ارتقای کیفی و قیمت رقابتی حمایت‌های مردمی را نیز جلب کرد. در این صورت است می‌توان برای تولید انبوه با تضمین صادرات 30 تا 40 درصدی برنامه‌ریزی کرد.

نویسنده: محمدعلی دیانتی‌زاده
منبع:پول‌نیوز

درباره نویسنده

تصویر پروفایل محمدحسین شاوردی

دانش آموخته و خبرنگار حوزه اقتصاد و علاقه مند به صنعت خودرو

25 دیدگاه

    1. ارش
      سوابق: (122 دیدگاه) ,

      دکتر محمدحسن شجاعی‌فرد، مدیر طرح کلان پلتفرم ملی!!!کشت و مرده این پلتفرماتم دوهتورموهندیس شجاعی فرد

      پاسخ
    2. ashkan
      سوابق: (312 دیدگاه) ,

      میبخشید اتوبوس رانی و حمل و نقل خصوصی شد پیشرفتی داشتیم؟
      نه فقط از بلیط 25 ریالی اتوبوس الان رسیدیم به 300 تومنی
      تا بازار انحصار باشه دسته یه عمده چه سهامی خاص باشه چه عام فرقی نمیکنه
      جز این که فقط ما باید یا مونتاژ کار خودرو اروپای و آسیای(به جز چین ) بشیم که به پاس موقعیت ایران بهترین فرصته یا باید در این کارخونه ها گل گرفته شه و هزاران بیکار به بیکاران این مرز و بوم اضافه شه

      پاسخ
    3. محمدحسین شاوردی
      سوابق: (107 دیدگاه) ,

      خصوصی سازی تنها راه چاره نیست… این رو واگذاری های دوره دولت دهم و نهم اثبات میکنه باید بستری برای رقابت ایجاد بشه/ فضایی کهمقرراتش اندکی بیشتر از خارجی ها به تولید ملی توجه و حمایت کنه اما در عین حال رقابت واقعی هم ایجاد کنه و موجب نزدیک شدن و بروز بازار رقابت بشه/ با توجه به فضای کنونی کشور این کار خیلی سخته/ باید مدلی پیدا کرد که در اون بازیگران داخلی و خارجی تشویق به بازی در چارچوبی که توسعه میخاد بشن/

      پاسخ
  1. تصویر پروفایل Lord Cezar
    Lord Cezar
    سوابق: (305 دیدگاه) ,

    به امید اینکه خصوصی سازی هر چه سریع تر اتفاق بیافته و این صنعت که پتانسیل زیادی توش هست بتونه نامی برا خودش دست و پا کنه و این انحصار خانمان سوز از بین بره.

    پاسخ
  2. mohammad_boss429
    سوابق: (86 دیدگاه) ,

    اینقدر که مسئولان عزیزمون به فکر خارج نشدن ارز از کشور (ممنوعیت واردات خودروهای لوکس) هستند ، کاش یکم تلاش میکردند با صادرات ارز رو از سایر کشور ها وارد کنند..
    مخلص بر و بچ پدال.

    پاسخ
  3. سعید
    سوابق: (76 دیدگاه) ,

    سلام
    خصوصی سازی ، فروختن سهام خرد به مردم یا عرضه سهام شرکتهای متعلق به بیت المال ( دزدی از بیت المال ) تحت نام سهام عدالت ( سهام تبعیض ) نیست . خصوصی سازی صحیح فروختن بلوکهای بزرگ سهام به اشخاص و سازمانهای داخلی و خارجی است .

    پاسخ
  4. amir
    سوابق: (244 دیدگاه) ,

    صنعت پول سازی برای بعضی ها برای چی واگذار کنند

    پاسخ
  5. احمد باقری
    سوابق: (4288 دیدگاه) ,

    مطمئن باشید که فقط خصوصی سازی، کمکی به این صنعت نمیکنه. این همه صنایع دیگه که خصوصی سازی شد، چه گلی به سر مردم زد. منظورم اینه که اگه خصوصی سازی بشه، ولی بخش خصوصی در دست گیرنده صنعت خودرو، باز هم فقط به سود خودش فکر کنه و باز بخواد ماشینهای از رده خارج مربوط به سایر شرکتها رو مونتاژ کنه، هیچ فایده ای نداره، تنها فرقش این میشه که خصوصی سازی شده. بدون دادن سهام کمتر به یک شرکت خودروسازی بزرگتر و معتبر، خصوصی سازی هم راه به جایی نمی بره. باید مجاب بشن که ماشینهای با کیفیت تحویل مردم بدن، وگرنه خصوصی سازی، بدون این امر، ظاهری بیش نیست. باید هر دو با هم انجام بشه.

    پاسخ
  6. یه توهم زده
    سوابق: (27 دیدگاه) ,

    تا وقتی تفکرات مدیران کشور عوض نشود و به سمت مدیریت اصولی و صحیح نرویم مشکلات بخش صنعت کشور و به تبع آن صنعت خودرو حل نخواهد شد.

    پاسخ
  7. مردم
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    تحریم ماشین صفر بهترین راه حل.نه ماشین ایرانی نه ماشین خارجی.

    پاسخ
  8. kevin7360
    سوابق: (68 دیدگاه) ,

    نظر نگارنده متن کاملا قابل احترام و درسته اما یادمون نره اینجا ایرانه کشوری که عمده مسئولینش متاسفانه غرق در فساد مالیند و مانند زالو از کلیه صنعت این کشور در حال مکیدن .واقعا چطور میشه تصور کرد دولتی که دو تا تیم فوتبال رو اجازه نداد دست بخش خصوصی بره اونوقت چطوری راضی میشه دو خودروساز بزرگ با چرخش مالی 100 برابر بیشتر از اون دو تیم دست بخش خصوصی بده همین مسائل باعث شده که خیلیها قید زندگی در این کشور بزنند و از اصلاحات در این کشور ناامید بشن

    پاسخ
  9. وحید
    سوابق: (245 دیدگاه) ,

    عمراً دولت بزاره خصوصی سازی بشه
    این همه پول باد آورده رو ول کنه
    اگه هم بشه اینقدر سنگ می ندازن
    نمونش پدیده شاندیز
    موسسه ثامن و…..

    پاسخ
  10. فقیر
    سوابق: (187 دیدگاه) ,

    خصوصی سازی در ایران یعنی واگذاری به اقوام اشنا و…وبس..یا حق

    پاسخ
  11. معین
    سوابق: (2 دیدگاه) ,

    یادتونه یه زمانی بانک ها همشون دولتی بودن با مردم چه طور برخورد می کردند؟ و مردم توی بانک از سر و کول هم بالا میرفتند.
    و حالا ببینید در رقابت با بانک های خصوصی دارن چطور عمل می کنن. اینه اثر خصوصی سازی

    پاسخ
    1. احسان(احسان)
      سوابق: (2211 دیدگاه) ,

      متاسفانه هنوز تو بانک های دولتی مردم از سر و کول هم بالا میرن

      پاسخ
  12. تحریم خودرو ایرانی
    سوابق: (43 دیدگاه) ,

    خصوصی سازی کجا بود بابا خصوصی سازیشون اینه که میفروشن به دار و دسته خودشون..اینا کی دست بر میدارن از مکیدن خون این مردم بدبخت بیچاره که هیچ موقع هیچ امکاناتی در اختیارشون نبوده و نخواهد بود…باید سهامشون فروخته بشه به شرکت های خارجی ک با نیروی کار ایرانی بیان خودرو تولید کنن همین

    پاسخ
  13. تصویر پروفایل -Ali-
    -Ali-
    سوابق: (82 دیدگاه) ,

    کدوم خصوصی سازی تا حالا که هر چی بوده خودمونی سازی بوده. مشکل اصلی این کشور اینه که یه عده عادت کردن به بیکاری و پول یا مفت خوردن از دسترنج دیگران اصلا هم تعدادشون کم نیست و مهم تر از همه اینه که اختیار همه چی دستشونه. شما تو هر اداره ای میری سلام کنی واسه جواب سلام باید فیش واریزی ارائه بدی. به هر روش و تحت هر نامی خودروسازی – دانشگاه -مخابرات – گمرگ و …. هر کدوم به یه روش.
    وقتی هم خدای ناکرده مردم مطالبه حق کنن انگلها که منافع خودشون در خطر میبینن شروع میکنن به فحاشی و شعار دادن .

    پاسخ
  14. احسان(احسان)
    سوابق: (2211 دیدگاه) ,

    متسفانه سیاست مداران عزیز کاری کردن که خصوصی سازی و ارتباط با خارجی ها غول مرحله اخر شکست ناپذیر این مرز و بوم نه چندان دلچسب باشه

    پاسخ
  15. دانیال
    سوابق: (84 دیدگاه) ,

    خصوصی سازی….پر ….. پیشرفت … پر …… جون مردم ….پر….حس مردم….پر….. جیب مردم…پر … استعداد جوانان…..پر….. چی بودیم چی شدیم

    پاسخ
  16. 021ali
    سوابق: (19 دیدگاه) ,

    فک کردید کی هستید صب تا شب نظر الکی میدید اگه واقعا جرات دارید برید جلوی مجلس این حرفا رو بزنید.

    پاسخ
  17. rx
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    اول فرهنگ سازی و خود سازی بعد خودرو سازی

    پاسخ
  18. امیر
    سوابق: (10 دیدگاه) ,

    در مورد صنعت خودرو در ایران خصوصی سازی یکی از کارهای اساسی رونق گرفتن این بخش از صنعت میشه.

    پاسخ
  19. احسان
    سوابق: (79 دیدگاه) ,

    به نظر من نه تنها خودرو بلکه خیلی از صنایع دیگر خصوصی سازی بشه. البته خصوصی نه خصولتی… والا اینها هر جا رو خصوصی کردن چون این کاره نبودن حسابی گند زدن.
    علاوه بر بهبود ساختارها فرهنگ ها را هم اصلاح کنید.

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.