نگاهی به انحصار در بازار خودروی ایران و جهان

بازار خودروی ایران با تنوع محدود مدلها و سایه سنگین خودروهای ساخته شده توسط دو شرکت بزرگ و با وجود حمایتهای آشکار و نهان سالیان دراز، جلوه ای انحصاری و گاهی مافیایی دارد. با این حال در برابر این اتهام، خودروسازان خود را بری می دانند. مخصوصا اکنون که انحصار در خودرو باعث ورود شورای رقابت به جریان قیمت گذاری خودرو نیز شده است.
بنابراین شرکتهای خودروسازی گزارشی دو بخشی تهیه و تدوین کرده اند که ادعا می کند انحصار خاصی در بازار خودرو ایران وجود ندارد و اینکه منتقدان، بازار را انحصاری می‌دانند، بیشتر به هیاهوی تبلیغاتی می‌ماند تا واقعیت!

بازار خودرو در ایران و انحصار
بازار خودرو در ایران و انحصار

در بخش اول این گزارش، خودروسازان دست به دامان تعاریف علم اقتصاد و همچنین قوانین موجود در کشور شده و با استناد به آن‌ها وجود انحصار در بازار خودرو را بی‌پایه و اساس دانسته‌اند. در بخش دوم گزارش نیز به بررسی وجود انحصار در بازار سایر کشورها پرداخته اند.
خودروسازان با آمار و ارقام نشان داده‌اند در بازار خودروی کشورهای صاحب نام در عرصه خودروسازی مانند ایالات‌متحده آمریکا، آلمان، ژاپن و کره جنوبی نیز انحصار به چشم می‌آید. در این گزارش، نشان داده شده که در کشورهای صاحب صنعت خودرو نیز این خودروسازان داخلی هستند که فرمانروایی می‌کنند و بیشترین سهم فروش را در اختیار دارند. اتفاقاً اتهام اصلی خودروسازان ایرانی نیز همین است که عنوان می‌شود ایران خودرو، سایپا و زیر مجموعه آن یعنی پارس خودرو به عنوان سه غول نیمه دولتی، بالای 90 درصد سهم بازار خودرو کشور را در اختیار دارند و چندان جایی برای نفس کشیدن دیگران نیست. حالا خودروسازان در پاسخ به این اتهام عنوان می‌کنند که در سایر کشورهای صاحب صنعت خودرو نیز اوضاع به همین منوال است و آنجا هم شرکت‌های داخلی در بازار خود حکمرانی می کنند.
از نظر خودروسازان، وقتی در ژاپن، تویوتا و نیسان و هوندا می تازند و سهم بزرگی از بازار آمریکا در دست جنرال موتورز و فورد و کرایسلر است و کیا و هیوندایی دو قدرت اصلی بازار کره به حساب می‌آیند، پس نباید از سهم بالای ایران خودرو و سایپا و پارس خودرو در بازار ایران متعجب بود و انتقاد کرد. بر این اساس تفاوت چندانی میان بازار خودرو ایران و بازارهایی مانند ژاپن و آمریکا و کره و… از باب انحصار خودروسازان داخلی، به چشم نمی‌آید!

انحصار در آسیا
طبق گزارش مبسوط خودروسازان، بازار کشورهای صاحب نام در صنعت خودرو هم سهمی عمده را به خودروهای ساخت داخل اختصاص می دهند.مثلا در ژاپن که کشوری پرآوازه در خودروسازی است، و تنها نام شرکت تویوتای آن برای نشان دادن قدرتش در صنعت خودرو، کافی به نظر می‌رسد، شرکت‌های داخلی سهمی بیش از 94 درصد را در اختیار دارند و سهم خودروسازان خارجی کمتر از 6 درصد است. سه شرکت تویوتا، هوندا و نیسان نیز به تنهایی بیش از 71 درصد بازار خودرو ژاپن را به خود اختصاص داده‌اند و سایر شرکت‌ها مانند مزدا، سوزوکی، میتسوبیشی سهمی کمتر از 23 درصد دارند. با این شرایط، خودروسازان خارجی عملاً فرصتی برای عرض اندام در ژاپن ندارند، چون در این بازار، غول‌های داخلی خودروسازی به اندازه کافی به چشم می‌آیند و ژاپنی‌ها عملاً نیازی به محصولات آلمانی و آمریکایی و فرانسوی ندارند. در واقع نیاز بازار خودرو ژاپن به واردات، بسیار ناچیز و شاید در حد صفر است.

تویوتا و نقش پر رنگ در بازار ژاپن
تویوتا و نقش پر رنگ در بازار ژاپن

در بازار کره جنوبی نیز اوضاع تقریباً به همین شکل است، به نحوی که 91 درصد سهم بازار را خودروسازان داخلی در اختیار گرفته‌اند. هیوندایی و کیا به تنهایی بیش از 72 درصد بازار خودرو کره را پوشش می‌دهند و امثال جی‌ام و سانگ یانگ و رنو-سامسونگ سهمی بسیار اندک را دارا هستند. همچنین خودروهای وارداتی فقط و فقط 8 درصد از بازار خودرو کره را پوشش می‌دهند یعنی در مقابل خودروسازان داخلی، فرصتی برای خودنمایی ندارند.
در مالزی هم 80 درصد سهم بازار خودرو را شرکت‌های داخلی به خود اختصاص داده‌اند. پرودوا و پروتون دو خودروساز داخلی مالزی به شمار می‌روند که صاحب بیش از نصف بازار این کشور هستند. در بین خودروسازان خارجی حاضر در مالزی، تویوتا سهمی 13 درصدی دارد و هوندا نیز هشت درصد بازار را در اختیار دارد. در واقع بازار خودرو مالزی بیش از کره جنوبی نیازمند واردات است، هرچند نقش اصلی در این بازار را نیز داخلی‌ها ایفا می‌کنند.
اما در ایران هم به عنوان یک کشور آسیایی، ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو به عنوان سه خودروساز اصلی ایران، بیش از 86 درصد سهم بازار را در اختیار گرفته‌اند که در این بین، ایران خودرو اول است و سایپا و پارس خودرو نیز به ترتیب دوم و سوم هستند (البته کنسرسیوم سایپا و پارس خودرو با 52 درصد بالاتر از ایران خودرو قرار می گیرد. خودروهای وارداتی در بازار ایران، تنها 6 درصد سهم دارند و سایر شرکتهای مونتاژ داخلی نیز 8 درصد بازار را در اختیار دارند.

سهم خودروها در بازار ایران
سهم خودروها در بازار ایران

انحصار در کشورهای اروپایی
اما در اروپا و در بازار فرانسه، خودروسازان بسیاری از جمله تویوتا، نیسان، فیات، ب ام‌ و، داچیا و فورد روزگار می‌گذرانند، با این حال، 52 درصد از سهم بازار به داخلی‌ها اختصاص یافته است. رنو، پژو و سیتروئن به عنوان سه خودروساز بزرگ فرانسه، بیشترین سهم بازار این کشور را در اختیار دارند و 48 درصد باقیمانده بین خارجی‌ها تقسیم شده است. در بین خارجی‌ها یعنی فولکس واگن و زیرمجموعه مشهورش یعنی آئودی، 18 درصد بازار را به اشغال خود درآورده‌اند که بیشترین سهم به حساب می‌آید. در مجموع فرانسوی‌ها 48 درصد نیاز بازار خودرو خود را از راه واردات تأمین می‌کنند که نشان از فرصت مناسب خودروسازان خارجی برای حضور در این بازار است.

فولکس گلف یک خودروی مردمی
فولکس گلف یک خودروی مردمی

در آلمان خودروسازان خارجی 38 درصد نیاز را تأمین می‌کنند، و 62 درصد سهم بازار خودرو نیز در دست آلمانی‌ها است که نصف این رقم را فولکس واگن و بنز به تنهایی در اختیار دارند. در واقع 31 درصد سهم بازار خودرو آلمان در اختیار دو شرکت بوده و 31 درصد دیگر نیز بین امثال اوپل و BMW و آئودی تقسیم شده است.

انحصار خودروی آمریکا
اما در ایالات متحده، کشوری که 90 درصد بازار خودرو آن را شرکت‌های داخلی در اختیار دارند. در ایالات‌متحده آمریکا، برندهای معتبری مانند تویوتا و نیسان و فولکس واگن نیز حضور دارند، منتها عملاً شرکت‌هایی آمریکایی به حساب می‌آیند چون در خاک این کشور به تولید مشغولند.
در واقع در کنار نام برندهایی مانند هیوندایی و ب ام‌ و و نیسان و سوبارو، کلمه «آمریکن» نیز به چشم می‌آید که نشان می‌دهد این شرکت‌ها در خاک آمریکا و احتمالاً با قطعات ساخته شده در این کشور، خودرو تولید می‌کنند. با این حساب اگر این‌ها را نیز جزو خودروسازان آمریکایی به حساب بیاوریم، بازار ایالات‌متحده عملا از واردات خودرو بی‌نیاز است. در بین برندهای خارجی حاضر در بازار آمریکا، بیشترین سهم را هوندا موتورز ژاپن به خود اختصاص داده و پس از آن باید از نیسان موتورز ژاپن یاد کرد.

خودروسازان آمریکایی با توجه به سلیقه آمریکایی ها خودرو می سازند
خودروسازان آمریکایی با توجه به سلیقه آمریکایی ها خودرو می سازند

اما اگرچه با توجه به گزارشی که خودروسازان تهیه کرده‌اند باید پذیرفت که بزرگ‌ترین بازارهای دنیا نیز در اختیار خودروسازان داخلی قرار دارند؛ اما این موضوع قطعاً نمی‌تواند ملاک درستی برای قضاوت در مورد بازار خودرو ایران باشد. درست است که در آمریکا و ژاپن و کره نیز خودروسازان داخلی فرمانروایی می‌کنند؛ اما نباید بازار خودرو ایران را نیز با این متر و معیار مقایسه کنیم. مشکل اصلی مشتریان ایرانی نه انحصار که کیفیت و قیمت بالای خودروهای داخلی است و آن‌ها اگر اعتراضی به انحصار دارند، به دلیل تأثیر مستقیم آن بر کیفیت و قیمت است. در واقع چون خودروسازان داخلی نتوانسته‌اند فضایی رقابتی را در کیفیت و قیمت خودروها به وجود بیاورند، مردم و کارشناسان انحصار آن‌ها را به چالش می‌کشند و این وضع با بازارهایی مانند آمریکا و کره و ژاپن قابل مقایسه نیست. در کشوری مثل ژاپن، درست است که بازار روی تولیدات تویوتا و نیسان و هوندا می‌چرخد؛ اما این سه شرکت آنقدر معتبرند که در همان بازار ژاپن نیز بر سر کیفیت و قیمت با یکدیگر رقابتی تنگاتنگ دارند. از طرفی، سطح کیفی و قیمت خودروهای داخلی در کشوری مثل ژاپن به حدی مناسب و به صرفه است که مشتریان نیازی به خودروهای خارجی احساس نمی‌کنند و هیچ وقت هم از انحصار تویوتا و هوندا و نیسان گله‌مند نیستند.

آیا انحصار در ایران با رضایت مصرف کننده همراه است؟
آیا انحصار در ایران با رضایت مصرف کننده همراه است؟

یا مثلاً در بازار کره، هیوندایی و کیا دو قدرت خودروساز جهانی به حساب می‌آیند و کره‌ای‌ها را آنقدر از نظر کیفیت و قیمت راضی نگه داشته‌اند که نیاز چندانی به واردات نباشد. در آمریکا و آلمان و فرانسه نیز اوضاع کم و بیش به همین منوال است و برندهای داخلی تا حد زیادی مشتریان خود را راضی نگه داشته‌اند. در واقع اگر در بازار کشورهای صاحب صنعت خودرو، انحصاری هم وجود دارد، ناشی از قدرت کیفی و دست بالای خودروسازان داخلی در مقابل برندهای خارجی است، چه آنکه کیفیت مناسب و قیمت به صرفه را باید رمز پیروزی آن‌ها در بازار داخلیشان دانست. این در حالی است که بازار ایران و خودروسازانش نتوانسته‌اند در کیفیت و قیمت، با یکدیگر رقابت کنند و مردم دقیقاً از همین موضوع ناراضی‌اند. آن‌ها می‌گویند، باید خودروهای خارجی بخش بزرگی از بازار ایران را در دست بگیرند، تا در پی آن، خودروسازان داخلی نیز خود را تکان داده و پا به پای خارجی‌ها در کیفیت و قیمت رشد کنند. بدون تردید اگر خودروسازان ایرانی نیز می‌توانستند محصولاتی با کیفیت و قیمت مناسب روانه بازار کنند، مردم آرزوی صفر شدن تعرفه و پر شدن بازار از خودروهای خارجی را نداشتند و این قدر نسبت به انحصار بازار گله مند نبودند.

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد

67 دیدگاه

  1. mojtaba..designer
    سوابق: (221 دیدگاه) ,

    کیوان حسنی و محمد حسین امینی یکتا عضو آکادمی طراحی لامبورگینی…..نیما سمیعی مهندس مکانیک تو فراری….خانم یاسمین فدایی طراح ولوو…..کمه ؟ ایمان مقصودی…چند تای دیگه که تو استودیو های پینین فارینا و زاگاتو و برتونه مشغول به کار و تحصیل ان…..نادر فقیه زاده طراح بی ام دابلیو……12تای دیگه از مهندس مکانیک گرفته تا طراح و دپارتمان فناوری توسعه دایملر مرسدس…..و خیلی های دیگه که استعداد های زیادی دارن….
    خود من 19سالمه و 3بار مقام طراحی تو مسابقه های سایپا و فورد و آئودی داشتم
    ولی با این وجود هیچ کدوم از این به اصطلاح خودروساز ها قبولم نکردن……الان هم با 2تا از هم کلاسیامون داریم واسه یه مسابقه تو 17نوامبر وسه فورد آماده میشیمو یه دعوت نامه هم از مرسدس داریم…….من خودمو تعریف نمیکنم و قصدم هم مورد توجه قرار گرفتن نیست!
    فقط میخوام بگم چه استعداد هایی تو ایران هستو امثال مسیح اونارو از بین میبرن و اجازه نمیدن که تو وطن خودشون باشنو به پیشرفت کشورشون فکر کنن….
    همین جور آدما ان که نمیخوان ایران پیشرفت کنه و دم از اسلام و پیغمبر میزنن ولی……

    خواهشن یکم فکر کنین به حرفام……
    ما توان اینو داریم که با برند های دنیا مقابله کنیم…جایی که کره با هیچ منبعی مثل نفت تونسته با بی ام و و بنز و امثال اون رقابت کنه ما چرا با این همه استعداد و ثروت نتونیم ؟؟؟؟؟؟

    پاسخ
    1. علیرضا
      سوابق: (1 دیدگاه) ,

      ایرانخودرو برای نخبگان دعوتنامه فرستاده که با این شرکت همکاری داشته باشند یه سری به سایتش بزن.

      پاسخ
    2. حسین(1)
      سوابق: (35 دیدگاه) ,

      اینایی که گفتی درست…
      انتظار داری الان یکی بیاد بگه بیایین چیکار کنیم؟؟؟
      منتظر نباش تمرکزتو رو مسابقه پیش روت حفظ کن…
      یه چند تا هم از اون طرح هایی که زدیو مقام اوردیو نیاوردی رو هم برامون اینجا پست کن تا ببنیم با چه استعداد با شکوهی طرف هستیم…

      پاسخ
  2. mojtaba..designer
    سوابق: (221 دیدگاه) ,

    من دانشجوی طراحی صنعتی ام……و تو متن این ماجرا هام…..امیدوارم یه روزی ایران هم به اوج این صنعت برسه

    پاسخ
  3. نوید
    سوابق: (5 دیدگاه) ,

    دوستان مساله اینه اگه تعرفه نباشه صنعت خودروسازی کشور(از قطعه سازی و لوازم جانبی و … تا خود خودرو سازان) تعطیل میشه این یعنی از بین رفتن 8 میلیون فرص ت شغلی مستقیم و غیر مستقیم که تو این صنعت مشغولند
    تعرفه کارش اینه
    البته من هم قبول دارم پیشرفت این صنعت با توجه به امکاناتش خیلی کم بوده

    پاسخ
  4. سیاوش
    سوابق: (3 دیدگاه) ,

    بابا من نمیدونم این حضرات مردم رو چی فرض میکنند ! واقعا” فکر میکنند مردم ایران بچه اند؟ شما گمرکی رو بردار، مثل ژاپن و آلمان و…. بعد ببینید چقدر انحصار میمونه تو دستتون؟
    اونا انحصار رو با کیفیت محصولشون نگه داشتن نه با گمرکی!!! شما با کیفیت هیوندای ماشین بزن اونوقت مردم 100 % از ایران خودرو میخرن ، اصلا با کیفیت تویوتا بزن ، 100
    درصد بازار مال تو ، معلومه وقتی مدیران یک شرکتی چنین تفکرات کودکانه ای داشته باشند ، محصولاتشون از این بهتر انتظار نمیره

    پاسخ
  5. mojtaba..designer
    سوابق: (221 دیدگاه) ,

    تو هیچ درکی از صنعت و اقتصاد و علم نداری پس لطفا دیگه کامنت نذار و نیا اینجا چون واقعا جوک میگی و معلوم نیس هدفت چیه ؟؟؟
    جناب مسیح

    پاسخ
  6. sunmartin
    سوابق: (1428 دیدگاه) ,

    بله با عمل میشه ثابت کرد که ما به تولید این آهن پاره های دو شرکت ویران خودرو و سایه بان معترض هستیم یک نکته وجود داره که همبستگی در بین خریداران وجود نداره و صنف یا (ngo) نیست که نمایندگان خریدارن و مصرف کنندگان به مشکلات و عدم رضایت مشتری بپردازند و، در چنین شرایطی و فقدان سازمانی واقعی برای حمایت بی بدیل از مصرف کننده واقعی و نه عده ای کثیری دلال که تنها خودرو را برای خرید و فروش در نظر میگیرند شرکت های تولید خودرو یکه تازی میکنند به دنبال توسعه و تحقیق (rda) و حتی استفاده از متد جدید نیستند بلکه با ادامه تولیدات بسیار قدیمی و اکسپیر شده تنها برای سود مالی بیشتر حرکت میکنند از طرفی دولت اعتدال هم با ادامه سیاست های دولت کریمه از ورود خودرو با تعرفه پایین جلوگیری و همچنان این سیر تسلسل ادامه دارد

    پاسخ
  7. mojtaba..designer
    سوابق: (221 دیدگاه) ,

    جناب حسین…..من طراحی رو تو دانشگاه و مدرسه یاد نگرفتم که جوگیر بشم!!!
    استعداد طراحی تو خون منه…….پس خودتو عزیزم صدا بزن.
    الکی نیس من 5ماه دیگه واسه قرارداد و تحصیل به دپارتمان مرسدس میرم
    در ضمن من نگفتم میخوام دنیارو عوض کنم من گفتم باید بیس سیستماتیکه صنعت خودرو عوض بشه…با درجه ی مشهوریت نرسیدم طراح های تاپ ایرانی تو کل دنیا زیاده و من با چند تاشون ملاقات داشتم و خوبه که به اونا بها داد.اگه جلوی یه سری تفکرات اشتباه گرفته بشه.من قبل داشتن دعوت نامه هم شور داشتم…من کل حرفم اینه که نباید این سرمایه های ذهنی رو از دست بدیم

    پاسخ
  8. hossein
    سوابق: (55 دیدگاه) ,

    حرص نخور:)
    برو به سلامت.امیدوارم موفق باشی!فقط لحن حرف زدنت باید قشنگتر بشه.هرچند خب 19 سالته.مهم نیست زیاد.یاد میگیری بهتر حرف بزنی و کمتر حرص بخوری!!:)

    پاسخ
  9. farhad
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    متاسفانه در صنعت خودروسازي ايران مثل خيلي از صنايع ديگر معضلي به نام انحصار طلبي وجود داره ! انحصارطلبي بخش دولتي كه متاسفانه مردم بايستي بار اين معضل رو به دوش بكشن و تاوان اين وضع رو به بدهند . سوال اينجاست كه كجاي دنيا مردم مجبورند كه بابت ماشينهائي كه بيش از بيست سال از تعطيلي خطوط توليدشون و دموده شدن آنها مي گذره هزينه هاي گزافي رو بپردازند و تازه كارخانه هاي توليد كننده شون ضامن بعدش نباشند يعني خدمات و پشتيباني بعد از فروش اين محصولات خواب و رويائي بيش نيست و عليرغم كاستي هايي كه دارند چه از لحاظ ايمني ، فني ، ظاهري و …. باز هم مردم بايستي بدون چك و چونه هزينه گزافي بالايشان بدهند !!!؟؟؟ راستي در بحث صادرات اين خودروها اين سوال مطرح است كه چرا به قيمتي بيش از يك پنجم به كشورهايي مثل سوريه ، آذربايجان ، كشورهاي آسياي ميانه و حتي افغانستان مثلاً صادر شود تازه هنوز به گمركاتشون نرسيده برگشت مي خوره اونهم به اين علت كه كمترين اصول اوليه استاندارد در ساختشون رعايت نشده و توان رقابت با مدلهاي خارجي رو ندارند !!؟؟؟؟؟؟ مگه مردم ايران چشونه كه نميتونن از اين بذل نظر و توجه توليد كنندگان محترم داخلي بهره مند شوند ؟؟؟ جداً مگه نه اينكه چراغي كه به خونه رواست ………. !!!! پس اين واقعيت رو بايستي تا بحال فهميده باشيد كه مشتري اول و آخر اين توليدات بنجل و بي كيفيتتون همين مردم عزيز خودمون هستند . پس بيائيد با مردم خودمون مهربونتر باشيم و بيشتر انصاف داشته باشيم . ممنون

    پاسخ
  10. mojtaba..designer
    سوابق: (221 دیدگاه) ,

    با هرکسی باید مثل خودش صحبت کنی!!!
    شما به کسی کنایه نزنی همشین لحنی رو نمیشوی! بزرگ بودن به سن و تجربه نیس!
    به درک و فهمه…..شما اگه سر کل کل داری بهتره جای دیگه کل کنی…در من ضمن من فقط از خودم دفاع کردم اگه به دل گرفتین عذر میخوام..
    و البته گفته باشم هدف کامنتای من بحث علمی و آشکار کردن حقیقتاس نه معرفی کردن خودم..
    grazie molto

    پاسخ
  11. محمد
    سوابق: (130 دیدگاه) ,

    چه مقایسه مسخره ای. اولا این کشورهایی که با خودروسازای ایرانی مقایسه شدن اونقدر از لحاظ قیمت و کیفیت بر روی محصولاتشون کار کردن که مردم با عشق و علاقه محصولات رو خریداری می کنند و نیازی به خرید ماشینای خارجی ندارن در واقع حق انتخاب وجود داره ولی مردم به خاطر کیفیت بالا به خودروهای داخلی گرایش بیشتری دارن. در ثانی تو کشور ما عواملی مثل تعرفه واردات بسیار بالا، قیمت بالای دلار و تحریم (به شوخی) باعث شدن که قیمت خودروهای بی کیفیت داخلی به طرز محیر العقولی بالا بره و کیفیت نداشتشون هم روز به روز پایین تر بیاد اگه اسم این انحصار نیست شما یه اسم بهتر براش پیدا کنید.

    پاسخ
  12. محمد
    سوابق: (130 دیدگاه) ,

    ای کاش شرکتای داخلی به جای صرف این همه وقت، انرژی و هزینه برای انجام این تحقیقات( که صرفا برای کلاه گذاشتن سر مردم بیچاره انجام میشه و هیچ ملاک علمی و منطقی نداره) یه کم هم برای ارتقاء کیفیت محصولاتشون وقت و انرژی میذاشتن.

    پاسخ
  13. hossein
    سوابق: (55 دیدگاه) ,

    خیلی بی ادبانه حرف میزنی دیزاینر!!:D
    جوابتو نمیدم چون هنوز خیلی بچه ای!!دقیقا بزرگی به درک و فهمه که…
    بهتره جنبه انتقاد داشته باشی.همین…
    دیگه هم چیزی ننویس و بیشتر از این خودتو کوچیک نکن چون جوابتو نمیدم.
    برو آکادمی مرسدس!!!!!!!:DDDDDDDDDDDDD

    پاسخ
  14. سعید از بوشهر
    سوابق: (14 دیدگاه) ,

    انحصار
    انحصار
    انحصار
    انحصار

    پاسخ
  15. پیام
    سوابق: (67 دیدگاه) ,

    بدبختی ماست واقعا بدبختی، اگه زحمت بکشین یه سری برین تو “Atous yahoo”قیمت خودروهای هیوندا،کیا و تویوتا رو ببیننین بیشتر به عمق فاجعه میرسین…..؟

    پاسخ
  16. جواد
    سوابق: (20 دیدگاه) ,

    یه روز ما از اون ور به دنیا می رسیم

    پاسخ
  17. میلاد.فقط المان.فقط بنز.
    سوابق: (6524 دیدگاه) ,

    درود.
    چقدر پر رو هستند این ها.اگه بازارو با خارج مقایسه میکنی.باید همه چیز رو با اونجا مقایسه کنی.
    مارمولک های مفت خور.

    ((( ایران و المان )))

    پاسخ
  18. كاظم
    سوابق: (33 دیدگاه) ,

    ايناخودشونوباشركتهاي دنيامقايسه ميكنن!!!واقعاخنده داره!اگه هم توژاپن وامريكاواروپابازارشون انحصاريه بخاطراينه كه ماشيناشون بروزوباكيفيتن!گمركشونم كمه!چرا!چون مردمشون حق انتخاب دارن وسراغ ماشيني ميرن كه كيفيت وامنيت داشته باشه!!!نه مثل ايران كه همين جوراشغال بي كيفيت مي دن بيرون!گمركش 120درصده!مردمش ازسر مجبوري ميخرن!!

    پاسخ
  19. سعید از بوشهر
    سوابق: (74 دیدگاه) ,

    انحصار
    انحصار
    انحصار

    پاسخ
  20. Nima
    سوابق: (794 دیدگاه) ,

    يه سوال ذهن منو مشغول كرده.
    گمرك دقيقا چند درصده؟
    بعد برا يه ماشينى كه پلاك نميشه(مثل آمريكايى)چيكار بكنيم كه پلاك شن؟

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.