آشنایی با موتور M20 کمپانی BMW

در قسمت قبل با موتور فوق‌العادهٔ M10 آشنا شدید. حال به نسخه‌ای دیگر از سری موتورهای ام می‌پردازیم. موتور M20 یک موتور شش سیلندر خطی تک میل‌سوپاپ (SOHC) است که در سال‌های 1977 تا 1993 تولید می‌شد. M20 یک موتور 12 سوپاپ بود که برای هر سیلندر 2 سوپاپ در نظر گرفته شده بود.

BMW M20 engine
برخلاف موتور M10 در موتور M20 از تسمه تایمینگ بجای زنجیر استفاده شده است. نسخه‌های اولیهٔ این موتور کاربراتوری بودند اما سری‌های آخر به سیستم انژکتوری ساخت بوش مجهز شدند.

BMW M20 engine
این موتور با حجم‌هایی از 1991 سی‌سی تا 2693 سی‌سی تولید می‌شد. اولین نکته در خصوص آن قطر سیلندر 91 میلی‌متری آن است که از قطر حدود 100 میلی‌متری موتور M10 کوچک‌تر است. این موتور نخستین بار در سال 1977 در اتاق E21 کد 320,323i و در اتاق E12 کد 520i عرضه شد. پس از مدتی نسخهٔ 2.5 لیتری نیز در اتاق E30 کد 325i عرضه شد و در سال 1988 نیز در اتاق سری پنج E34 با کد 525i عرضه شد. حجیم‌ترین موتور M20 دارای حجم 2.7 لیتر بود که در سال 1981 در اتاق E28 کد 525e عرضه شد.

BMW M20 engine
طراحی
دلیل استفاده از تسمه تایم در موتور M20 کاهش هزینه بوده است. برای اطمینان از کارکرد نرم و دوام بالای موتور، برای میل‌لنگ و میل‌سوپاپ 7 عدد به رینگ تعبیه شده است. بلوک آلومینیومی موتور M20 تا زمان عرضهٔ موتور M52 در بیست سال بعد همچنان مورد استفاده قرار می‌گرفت. در وهلهٔ نخست این موتور تنها با یک کاربراتور چهار دهانه از برند Solex عرضه می‌شد. دیگر اقدامی که برای پایین نگه‌داشتن قیمت این موتور انجام گرفت، استفاده از میل‌لنگ ریخته‌گری شده بجای میل‌لنگ فورج‌کاری شده است.

m20-02
نسخهٔ 1.8 لیتری نیز قرار بود تولید شود ولی هیچ‌گاه تولید نشد. تولید این موتور با نسخه دو لیتری کاربراتوری آغاز شد و 2.3 لیتری انژکتور جترونیک آغاز شد. در سال‌های بعد مدل 2 لیتری هم با انژکتورهای جترونیک تولید شدند. در سال 1983 سیستم انژکتوری جترونیک مدل 2.3 لیتری با سیستم دیگری بنام ال جترونیک جایگزین شد که این تغییر سبب افزایش قدرت آن از 139 اسب بخار به 150 اسب بخار شد. برخلاف سیستم انژکتوری قبلی که یک ماژول الکترونیک بود سیستم جدید دارای یک سنسور اکسیژن در کاتالیزور بود و اطلاعات را به واحد کنترل موتور ارسال می‌کرد. در سال 1986 مدل 520i نیز مجهز به کاتالیزور شد. اما در آن زمان کاتالیزورها اجباری نبودند و اجباری شدن استفاده از کاتالیزورها تا اوایل دههٔ نود طول کشید.

1987_BMW_520i_LUX
مشهورترین مدل M20 نسخهٔ 2.5 لیتری آن بود که اولین بار در اتاق E30 کد 325i استفاده شد. این موتور به سیستم مدیریت موتور Motronic کمپانی بوش مجهز بود و تقسیم‌کنندهٔ جرقهٔ آن در انتهای سرسیلندر قرار داشت. همچنین خبری از وکیوم آوانس و دیگر قسمت‌های رنج‌آور موتورهای قبلی در آن نبود و تمامی امور مربوط به زمان جرقه‌زنی در واحد کنترل الکترونیکی انجام می‌گرفت. این سیستم جدید ابداعی بوش از یک میکرو پروسسور به‌عنوان مغز اتومبیل استفاده می‌کرد ولی سیستم قبلی جترونیک تنها یک ماژول الکترونیکی بود. دلیل این که 325i می‌توانست قدرت بیشتری از 320i تولید کند همین سیستم جدید بود. به دلیل زیاد بودن قطر سیلندرها در مدل‌های 2.5 و 2.7 لیتری، فضایی بین آن‌ها برای خنک کاری وجود نداشت، دلیل آن نیز این بود که در اوایل تصمیم بر این بود که حداکثر سایز این موتور 2.3 لیتر باشد. اما با وجود این افزایش حجم موتور به‌راحتی از پس این شرایط برآمد.

1024px-BMW_320i_2-door_1
نسخهٔ Eta
در خلال بحران نفتی در سال 1974 ب‌ام‌و اقدام به طراحی ی نسخه‌ای خاص از موتور M20 تحت عنوان Eta کرد. در زمانی که هنوز موتورهای توربو دیزل خیلی جا نیفتاده بودند عرضهٔ این موتور را باید اقدامی هوشمندانه از سوی ب‌ام‌و ارزیابی کرد. در این موتور که عملکرد آن بیشتر به موتورهای دیزل شبیه است سعی شده بود با تغییراتی ضمن محدود کردن دور موتور دستیابی به گشتاور را در دور پایین‌تری میسر کرد. از تمهیداتی که ب‌ام‌و برای این کار اندیشید، یکی استفاده از فنر سوپاپ‌ها با سفتی کمتر که برای موتورهای با دور موتور پایین مناسب هستند؛ دیگری کاهش تعداد به رینگ‌های میل‌لنگ و میل‌سوپاپ برای دستیابی به اصطکاک کمتر در موتور و همچنین استفاده از رینگ پیستون‌های کوچک‌تر اشاره کرد.

m20-01
دیگر مشخصهٔ این موتور مانیفولد هوای طولانی‌تر نسبت به مدل معمولی بود.[ توضیح مترجم: هرقدر مسیر هوا در مانیفولد طولانی‌تر باشد عملکرد موتور در دورهای پایین بهبود میابد و هر قدر این مسیر کوتاه‌تر باشد عملکرد موتور در دورهای بالا بهتر می‌شود. بنابراین سازندگان بسته به مشخصاتی که برای موتور خودرو تعریف می‌کنند اقدام به طراحی مانیفولد می‌کنند. البته امروزه برخی خودروها مانند ب‌ام‌و و تویوتا از سیستمی در مانیفولد خود استفاده می‌کنند که می‌تواند بسته به دور موتور مسیر هوا را تغییر داده و آن را از مسیر طولانی‌تر یا کوتاه‌تر به سیلندرها بفرستد، بدین ترتیب موتور از عملکردی مناسب چه در دورهای بالا و چه در دورهای پایین برخوردار خواهد بود. ]

DSCN1194-1
حداکثر دور این موتور به 4500 دور بر دقیقه می‌رسد. موتور Eta چندان گزینهٔ هیجان‌انگیزی برای رانندگی نبود ولی برای طی مسافت‌های طولانی یک موتور بسیار خوب بود. این موتور بین تمامی نسخه‌های M20 کمترین اسب بخار بر هر لیتر را تولید می‌کرد ولی درعین‌حال نسبت گشتاور به هر لیتر موتور از دیگر نسخه‌ها بالاتر بود. سرانجام این موتور در سال 1981 در ایالات‌متحده و در سال 1983 در اروپا عرضه شد.

BMW M20 engine
در جدول زیر مشخصات مدل‌های مختلف موتور M20 را می‌توانید مطالعه کنید.

m20
ایرادات و مشکلات
یکی از ایرادات این موتور استفاده از تسمه تایم است. تسمه تایم تنها با بالا رفتن کیلومتر کارکرد فرسوده نمی‌شود بلکه گذشت زمان نیز می‌تواند آن‌ها را فرسوده کند. معمولاً عمر مفید تسمه تایم ب‌ام‌و کمتر 5 سال است. در صورت نیاز به تعویض نیز با توجه به کمبود جای دست، بهتر است رادیاتور از خودرو خارج شود تا بتوان به‌راحتی روی خودرو کار کرد. دیگر ایراد M20 نیاز به تنظیم دستی سوپاپ‌ها است که پیشنهاد شده هر 30 هزار مایل یک‌بار انجام شود. ایراد دیگر نیز نشتی در سوپاپ است که معمولاً اتفاق می‌افتد. در موتور M20 باید همواره مراقب دمای آب نیز باشید چراکه داغ شدن غیرعادی موتور می‌تواند سبب ترک برداشتن سرسیلندر و یا آسیب به مجراهای آب در سرسیلندر شود. تولیدات اولیهٔ موتور M20 دارای ضعف در پیچ‌های سرسیلندر بودند اما این ایراد در نسخه‌های بعدی برطرف شد، هرچند سازنده پیشنهاد کرده است که با هر بار بازکردن سرسیلندر تمامی پیچ‌ها را نیز باید با پیچ نو تعویض کرد.

BMW M20 engine
منابع:
wikipedia
unixnerd.demon

درباره نویسنده

تصویر پروفایل حسین ریاحی

دانشجوی مهندسی مکانیک خودرو دانشگاه آزاد زنجان

5 دیدگاه

  1. حسین
    سوابق: (1155 دیدگاه) ,

    خیلی جالب بود ، کاشکی هم این موتور و هم موتور قبلی رو میگفتید چقدر در ایران هست و قطعاتش پیدا میشه!
    قیمت دست دومش چنده؟
    اینا رو رو پیکان و اردی هم میشه نصب کرد؟
    بیشترین بی‌ام‌وه هایی که در طول سال های مختلف وارد شدند چه موتوری داشتند؟

    پاسخ
  2. احمد باقری
    سوابق: (4263 دیدگاه) ,

    موتورهای خیلی خوبی بودن.

    پاسخ
  3. mohse
    سوابق: (901 دیدگاه) ,

    E30 یکی از مدل هایی که هیچ وقت فراموشش نمیکنم و اگه یه روز مشغام کم شده حتما یه یادگاریشو میخرم به فنیش فوق العاده میرسم از فانتزیامه این مدل ماشین کلاسیکو بخری درست حسابی تقویتش کنی ولی به روش دست نزنی و همون حالت قدیمیشو داشته باشه بعد با 70 تا خسته یرونی یکی حرف اضافی زد امپرشو بچسبونی 200

    پاسخ
  4. sina
    سوابق: (309 دیدگاه) ,

    بهترین مطلب ها واسه من همین مطلب هاست

    پاسخ
  5. احسان
    سوابق: (235 دیدگاه) ,

    بانصب شاتون های ام ۵۰ و تعویض میلنگ با میلنگ ام ۵۲ حجم موتور ام ۲۰ میشه ۲۸۰۰cc بعدش نصب یه کارب امریکای چهار دهنه ترجیحا ادل بروک (باید براش اداپتور بسازی) وتعویض کویل با کویل امریکای جی ام یا تر جیحا سیستم برق ام اس دی .راحت میتونی لاستیک های عقب رو دود کنی

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.