آشنایی با موتورهای سری AZ تویوتا

موتورهای AZ خانواده‌ای از موتورهای 4 سیلندر خطی هستند که توسط کمپانی تویوتا بین سال‌های 2000 تا 2012 استفاده می‌شدند. این موتورها تماماً از بلوکه موتور، سیلندر و سر سیلندر دو میل‌سوپاپ آلومینیومی استفاده می‌کنند.

Toyota AZ engine
Toyota AZ engine

در این سری از میل‌لنگ فولادی با هشت عدد لنگ و مجهز به شفت بالانسر (انشا الله در مقالهٔ جامعی به بالانسر شفت‌ها هم خواهیم پرداخت) استفاده شده است که در پایین محفظهٔ میل‌لنگ قرار دارد. دو میل‌سوپاپ این موتورها توسط زنجیر تایم 8 میلی‌متری به حرکت درمی‌آیند و میل بادامک‌ها بر روی چهار پیستون به ازای هر سیلندر عمل می‌کنند. همچنین در سوپاپ‌ها از تایپیت اتوماتیک استفاده شده که نیاز به فیلر و شیم گیری ندارند. ابعاد سوپاپ‌ها 34 میلی‌متر برای سوپاپ هوا و 29.5 میلی‌متر برای سوپاپ دود است. میزان حرکت سوپاپ‌ها هم 8 میلی‌متر برای هر دو سوپاپ دود و هوا است.
این را هم جالب است بدانید که معمولاً سوپاپ‌های هوا در اکثر موتورها بزرگ‌تر از سوپاپ دود ساخته می‌شوند که عمل مکش هوا را تسهیل کند. این موتورهای تویوتا هم از این قاعده مستثنا نیستند.

Toyota 2AZ-FE engine
Toyota 2AZ-FE engine

سیستم VVTi هم روی میل‌سوپاپ هوا نصب است که اجازهٔ حداکثر 50 درجه جابجایی چرخشی را به میل‌سوپاپ می‌دهد. سوپاپ‌های این موتورها توسط منیزیم روکش شده تا وزنشان کاهش یابد.
این سری موتورها با موتورهای AR که در قسمت گذشته به آن‌ها پرداختیم جایگزین شدند.

1AZ-FE
اولین موتور این خانواده موتور 1998 سی‌سی با قدرت 145 اسب بخار و گشتاور 190 نیوتون متر است. ضریب تراکم این موتور 9.6 به یک بوده و در مدل‌های کمری و RAV4 بین سال‌های 2001 تا 2009 قابل سفارش بود.

2007 Toyota Camry 1AZ-FE engine
2007 Toyota Camry 1AZ-FE engine

1AZ-FSE
این موتور همان موتور اولی است که به سیستم پاشش سوخت مستقیم مجهز شده است و گشتاور آن به 200 نیوتون متر رسیده است.

rav4 engine
rav4 engine

2AZ-FE
این موتور دارای حجم 2.4 لیتر (حجم دقیق 2362 سی‌سی) است و در کارخانهٔ TMMK در ایالات‌متحده و همچنین در خود ژاپن تولید می‌شد. قدرت این موتور 162 اسب بخار و گشتاور آن 220 نیوتون متر است. ضریب کمپرس آن 9.6 به یک بود ولی در نسخه‌های آخر به 9.8 به یک افزایش یافت. حداکثر دور مجاز این موتور 6500 دور بر دقیقه است و ردی خودروهای کمری، کرولا، و راو 4 قابل سفارش بود. این موتور روی خودروهای سایون نیز قابل سفارش بود و در برند سایون امکان سفارش کیت سوپر شارژر TRD برای آن وجود داشت. این موتور که در نسل قبلی کمری در بازار کشورمان نیز حضور داشت از موتورهای بسیار بادوام و کم استهلاک به شمار می‌رود و بر اساس ادعای سازنده پس از 60 الی هفتاد هزار مایل شروع به روغن کم کردن می‌کند و میزان عادی مصرف روغن آن یک‌چهارم در 1200 مایل است.

2AZ FSE D-4
2AZ FSE D-4

با توجه به وجود سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها و تایپیت اتومات بودن این موتور توصیه می‌شود در کشورمان معمولاً در حداکثر 6000 کیلومتر نسبت به تعویض روغن اقدام نمود.
ورژن FSE این موتور مجهز به سیستم پاشش مستقیم سوخت انحصاری تویوتا معروف با D-4 است و ورژن FXE آن هم بر اساس چرخهٔ آتکینسون طراحی شده که در مدل‌های هیبرید کمری و راو 4 استفاده می‌شد.

درباره نویسنده

تصویر پروفایل حسین ریاحی

دانشجوی مهندسی مکانیک خودرو دانشگاه آزاد زنجان

10 دیدگاه

  1. فرشید
    سوابق: (7 دیدگاه) ,

    یکی از بهترین موتورهایی که من دیدم از تویوتا 1.8 vvti 192hp خیلی عالیه
    برای کرولای هاچبک فقط و با کمپرسورش هم هست همون 1800 ولی 224 hp دیوانست این ماشین
    ولی حیف که تا 2006 بیشتر نزدن

    پاسخ
  2. bab
    سوابق: (33 دیدگاه) ,

    اساتید محترم فرق توربوشارژ با سوپر شارژ چیست
    لفظ کمپرسور در پشت ماشین ها بنز به چه منظوری هستش

    پاسخ
    1. محمد
      سوابق: (68 دیدگاه) ,

      اصطلاح کمپرسور که پشت بنز ها میبینید مربوط به ساختار موتوری بنزها میشه بدین معنی که در موتور این مدل از توربوشارژرهای 4 مرحله ای یا 2 مرحله ای بهره گرفتند(بستگی به آپشن داره).
      این بنزهایی که شما میبینید عمدتا سری c هستند که توربو شارژ دارند.مث c200 و clk و برخی مدلهای slk .
      از ویژگی های این کمپرسور ها میتوان به شتاب وحشتناک(6.9) انها به مدد توربو شارژهاشون اشاره کرد. و فرق توربو شارژ و سوپر شارژر اینه که توربو شارژ با گاز خروجی از موتور کار میکنه و توربین هوا رو میچرخونه اما سوپر شارژر نیروش رو مستقیما از خود موتور میگیره

      پاسخ
    2. مجید عباسی انبوهی
      سوابق: (17 دیدگاه) ,

      هر دوی اینا در واقع پمپ باد هستند که هوای بیشتری رو نسبت به حالت به اصطلاح تنفس طبیعی برای مشتعل کردن حجم بیشتری از سوخت وارد محفظه احتراق می کنند. با این تفاوت که نیروی لازم برای کمپرسور توربوشارژر از فشار گاز خروجی اگزوز تأمین میشه اما سوپرشارژر این نیرو رو مستقیم از میل لنگ میگیره که خودش باعث اتلاف مقداری از قدرت حالت پایه پیشرانه میشه که به همین دلیل معمولا روی پیشرانه هایی نصب میشه که قدرت پایه بالایی دارند. هرچند به دلیل پایین اومدن حجم پیشرانه ها به دنبال کاهش مصرف سوخت و … در آینده ای نزدیک احتمالا سوپرشارژر منسوخ بشه.

      پاسخ
  3. احمد باقری
    سوابق: (4288 دیدگاه) ,

    کلا ماشینهای تویوتا، موتورهای معقول با کارایی مناسبی دارن.

    پاسخ
  4. ر-ر
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    خیلی جالب بود استفاده کردم

    پاسخ
  5. شهاب
    سوابق: (15 دیدگاه) ,

    ضمن تقدیر و تشکر از زحمات آقای ریاحی در متن مقاله فرمودند این موتور بر اساس ادعای سازنده پس از 60 الی هفتاد هزار مایل شروع به روغن کم کردن می‌کند و میزان عادی مصرف روغن آن یک‌چهارم در 1200 مایل است.
    این موضوع کاملا صحیح هست و تجربه شخصی دارم و برای دوستان عزیز بیان میکنم : بنده در سال 1387 همزمان با ارائه نسل جدید کمری یک دستگاه فول سفارش امریکای آنرا از کشور قطر خریداری و به ایران انتقال دادم که انصافا خودرو بسیار جادار و ایمن و کم مصرف و کم استهلاک و قابل اطمینانی بود و البته تمام سرویس ها و بازدید های فنی و تعویض قطعات طبق استاندارد تویوتا و حتی زودتر انجام میشد در سال 1391 پس از حدود 100 هزار کیلومتر کارکرد طی یک هفته زمانی که با سرعت وارد پیچ میشدم یا داخل خیابان دیگر میپیچیدم چراغ روغن موتور در کنسول روشن میشد که با توجه به اطمینانی که به تویوتا داشتم و رسیدگی عالی به ماشین تصور میکردم اشکال برقی از سنسور یا اتصال سیم کشی باشد و به اخطار توجهی نمی کردم در همین زمان در سفری که به دبی داشتم جهت تسریع در کارها یک دستگاه خودرو کامارو را برای یک هفته از شرکت آلیس کرایه کردم که البته این نمونه ظاهرا مخصوص مسابقه در پیست بود و آرایش فنی مسابقه ای داشت اتفاقا یکی از دوستان خوبم که اطلاعات کاملی از این خودرو ها داشت در این سفر همراه من بود و نکته جالبی در خصوص کارتل خشک خودروهای مسابقه ای از جمله خودرو یی که ما کرایه کرده بودیم بیان کرد که اولین بار بود چنین چیزی شنیده بودم و وقتی کاپوت این ماشین را زدیم بالا ملاحظه شد که کل روغن موتور این ماشین در یک استوانه بلند باریک نصب شده در سمت چپ موتور گردش کرده و همانند کارتل های روغن معمولی زیر موتور انباشته نمیشود وقتی علت را جویا شدم دوست عزیز فرمودند بخاطر اینکه چنین خودرو هایی در مسابقه شرکت میکنند و گاهی بطور دائم در حال گردش دور پیست با سرعتهای بالا هستند لذا در اثر نیروی گریز از مرکز روغن موتور به یک سوی کارتل انباشته و اویل پمپ قادر به روغن رسانی به موتور در شرایط سخت نیست لذا برای اجتناب از این وضعیت از کارتل خشک بشرحی که عرض شد در این نوع خودرو ها استفاده میگردد که البته همان موقع ذهن بنده متوجه تویوتا کمری خودم شد که نکند دچار کمبود روغن بوده و در سرپیچها بدلیل چنین اشکالی بروز و سنسورها آلارم صحیح میدادند لذا بمحض بازگشت به ایران و رسیدن به منزل سراغ کمری رفتم و گیج روغن را چک کردم و در کمال ناباوری حتی یک قطره روغن هم داخل گیج نبود حتی در نوک گیج دیگر مینیموم و اینها بماند و من مانده بودم این ماشین بدون روغن چگونه کار میکرده است ؟ یاد صحبت خودم با یکی از دوستان تاجرم در امارات افتادم که میگفت ما 50 سال است در دبی تجارت میکنیم و فقط بنز و تویوتا میخریم و از نظر ما تویوتا یک جواهر است خلاصه مکانیک را به منزل آوردیم ایتدا روغن کارتل را که به زور یک لیتر میشد کشید و روغن جدید ریخت ما که متحیر مانده بودیم چه بلایی سر موتور ماشین آمده روی موتور متمرکز شدیم اما همچنان بطور مرتب روغن کم میکرد حتی تا 2 لیتر در یکماه اما به هیچ عنوان نشتی یا دودی از موتور ملاحظه نمی شد و مکانیک ها و بنده را سردرگم کرده بود ولی چون بطور اتفاقی متوجه شدم که موتور آن روغن کم میکند دیگر روغن سرریز همراه داشتیم ولی این موضوع خیلی ناخوشایند بود و حقیقتا باعث شده بود دل پری از تویوتا داشتم که این دیگر چه وضعی هست و اگر قرار باشد تویوتا در 100 هزار کیلومتر چنین روغن کم کند آنهم با رسیدگی عالی که داشته پس فرق آن با خودرو های کره ای و ایرانی چیست ؟
    بعد از امتحان انواع و اقسام روغن و موتور شور با تصور اینکه کیفیت روغن ها پایین هست یا رینگ پیستونها چسبیده و نتیجه نگرفتن بالاخره قانع شدیم که این موتور خراب شده و به قولا تویوتا گند زده لذا به نمایندگی مرکزی تویوتا مراجعه کردیم و وقتی موضوع را با مکانیک ارشد موتور در میان گذاشتم ایشان بنده را به سالن تعمیرات مکانیکی تویوتا برد و صرحتا اعلام کرد شما فکر میکنید موتور های تویوتا همان موتورهای قدیمی هست ؟ خیر و همزمان تعداد7 دستگاه تویوتا کمری و لندکروز و لکسوس در داخل سوله نشان داد و فرمودند همه این ماشین ها دقیقا مشکل شما را داشته و در حال تعمیر موتور هستند ! و دلیل آن ضعیف شدن رینگ پیستون ها هست .
    لذا ناچارا خودرو را بدست شرکت سپرده و فقط درخواست کردیم کلیه قطعات داخلی موتور نو شده و در صورت امکان موتور ا ز زیر خودرو بیرون کشیده شود تا آثار آچار و تعمیر مشخص نباشد صرفنظر از کیفیت بسیار بالای خدمات فنی تعمیرگاه تویوتا که موتور را همانند روز اول نو کردند و هزینه تعمیرات و قطعه بسیار مناسب اما این کمری خاطره ای بسیار بد از تویوتا برای بنده به ارمغان گذاشت و اطمینان را کلا سلب کرد زیرا اصلا انتظار نداشتم زیر 400 هزار کیلومتر نیاز به تعمیر موتور پیدا کند و مجبور باشم خودرو یی که در ظاهر مشابه نمونه صفر کیلومتر بود را بدست مکانیک بدهم تا موتور آنرا تیکه تیکه کند لذا پس از تعمیر نسبت به فروش آن اقدام کردم و دیگر بخاطر تجربه بدی که با تویوتا کمری داشتم اصلا بسراغ تویوتا و لکسس نرفتم خصوصا آنکه این موتور روی برخی مدلهای لکسس هم سوار و وارد کشور میشود و این دفعه یکی از محصولات قدرتمند یک شرکت آلمانی را با هزینه بالاتری خریداری و در اختیار دارم و تا کنون دچار مشکل مشابه با تویوتا نشده ام

    پاسخ
  6. موسوی
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    سلام لطف بفرمایید پاسخ دهید اولا کمری glمدل 2008تسمه تایم داره یا زنجیر تایم و اگر زنجیر تایم داره در چند کیلومتر باید تعویض بشه

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.