ولوو B11، مهمان جدید جاده‌های ایران

سال‌ها پیش اتوبوس‌های بنز 302 ساخت ایران‌خودرو تقریباً یکه‌تاز عرصهٔ اتوبوس‌های برون‌شهری ایران بودند اما در دههٔ 70 شمسی شرکت رانیران با ساخت و عرضهٔ اتوبوس‌های جدید ولوو به بازار ایران اوضاع را کاملاً دگرگون کرد. اولین اتوبوس بین‌شهری یا به‌اصطلاح بیابانی ولوو که توسط رانیران ساخته و عرضه شد، B12 نام داشت که البته در تعداد محدودی ساخته شد. سپس نسل اول مدل B7 روانهٔ بازار شد و کاملاً توانست بازار اتوبوس‌های بیابانی کشور را در دست گیرد تا جایی که می‌توان شروع اصلی ولوو در ایران را با نسل اول B7 دانست. این اوضاع تقریباً تا دههٔ 80 شمسی ادامه داشت تا اینکه سر کلهٔ رقیبی قدرتمند پیدا شد و آن‌هم وطن ولوو یعنی اسکانیا بود که توسط عقاب افشان به ایران راه یافت. عملکرد پرقدرت عقاب افشان درزمینهٔ عرضهٔ اتوبوس‌های مناسب اسکانیا C12 و بعداً مارال و از سوی دیگر عملکرد ضعیف رانیران با ساخت اتوبوس‌های نه‌چندان مطلوبی مانند ولوو B7 نسل سه موجب شد که اسکانیا تا حد زیادی بازار را در دست گرفته و به سلطهٔ ولوو بر اتوبوس‌های بین‌شهری ایران خاتمه دهد.

Volvo-B11-6

اما رانیران در سال 1387 با عرضهٔ اتوبوس جدید B9 که در اصل نسخهٔ جدید اتوبوس‌های سری 9000 ولوو محسوب می‌شد توانست تا حدودی سهم ازدست‌رفتهٔ خود را بازیابد. این اتوبوس با پیشرانهٔ 9 لیتری 380 اسب بخاری و گیربکس اتوماتیک I-Shift، رقیب مناسبی برای اسکانیا مارال بشمار می‌رفت و در فروش هم موفق عمل کرد. بااین‌حال عقاب افشان هم بیکار ننشسته و اتوبوس جدید و مدرن درسا را به‌عنوان برگ برنده ارائه کرد. اتوبوسی که هرچند از همان پیشرانهٔ مارال استفاده می‌کند اما ازلحاظ ظاهری و داخلی دگرگون شده است. ولی این تمام ماجرا نیست چراکه در سوی دیگر، رانیران و یا در اصل ولوو در حال آماده‌سازی هماوردی سرسخت برای اسکانیا و مدل درسا است. محصولی که واقعاً درخور نام بزرگ و پرافتخار ولوو است. این اتوبوس جدید قرار است به‌زودی با نام B11 مهمان جاده‌های ایران شود و سلطان جاده‌ها لقب گیرد.

اتوبوسی که قرار است با نام B11 توسط رانیران به بازار عرضه شود درواقع نسل جدید اتوبوس ولوو 9700 است. بازار مکزیک یکی از بااهمیت‌ترین بازارها برای ولوو است زیرا در سال‌های اخیر بیش از 6 هزار دستگاه از اتوبوس قبلی 9700 ولوو (همان مدلی که با نام B9 در کشورمان هم عرضه شد) در مکزیک فروخته شده است. به همین دلیل اتوبوس جدید 9800 ولوو در مکزیک توسعه یافته و ابتدا فقط در این کشور عرضه خواهد شد. البته تا سال 2018 این اتوبوس جدید در سایر کشورها هم عرضه خواهد شد اما یکی از کشورهایی که زودتر این تاریخ شاهد عرضهٔ ولوو 9800 جدید در آن هستیم، کشورمان ایران خواهد بود که جاده‌های آن حتی زودتر از اروپا میزبان این اتوبوس جدید خواهند بود. این اتوبوس که با نام 9800 Nuevo شناخته می‌شود برای اولین بار در سپتامبر 2015 در مکزیک معرفی شد و پرچم‌دار جدید ولوو محسوب می‌شود. 9800 جدید جایگزین مدل 9700 خواهد شد یعنی اتوبوس که موفقیتی بزرگ برای ولوو در بازار مکزیک به همراه داشت. بنابراین با توجه به اهمیت بالای بازار مکزیک برای ولوو، این شرکت تصمیم گرفته جدیدترین و پیشرفته‌ترین اتوبوس خود را ابتدا اختصاصاً در این کشور عرضه کند.

Volvo-B11-17

9800 Nuevo، اتوبوسی برای مسافت‌های طولانی بوده و تصویری برتر از ویژگی‌های شناخته‌شدهٔ اتوبوس‌های ولوو یعنی تکنولوژی، ایمنی و راحتی را نشان می‌دهد. این اتوبوس با برخورداری از بالاترین استانداردهای کیفیت و دقیق‌ترین استانداردهای ایمنی، موقعیت ولوو را به‌عنوان رهبر بازار تقویت خواهد کرد. البته اگر سازندهٔ وطنی همانند سابق دخل و تصرفی در ویژگی‌ها و تجهیزات آن نکرده و آن‌را مشابه نسخهٔ اصلی عرضه کند. طراحی جدید و متمایز، تجهیزات ایمنی پیشرو، پیشرانه‌ای قدرتمند و انعطاف‌پذیری بالا موجب شده که درمجموع 9800 Nuevo یک ولووی جدید واقعی باشد. این اتوبوس درنتیجهٔ یک دورهٔ طولانی از بررسی نیازهای خریداران طراحی شده است که این مهم از طریق مشارکت بخش‌های مهندسی ولوو در نقاط مختلف جهان طی سه سال به‌دست آمده است. حال به بهانهٔ ورود قریب‌الوقوع این اتوبوس بروز اروپایی به کشور، در ادامهٔ به بررسی و معرفی کامل آن می‌پردازیم.

Volvo-B11-4

طراحی

ولوو 9800 Nuevo یا با نامی که در ایران شناخته خواهد شد B11، از طراحی کاملاً جدیدی برخوردار است که آن‌را لااقل از تمامی اتوبوس‌های بین‌شهری ایران متمایز می‌کند. طراحی بیرونی این اتوبوس باوجود جدید و بروز بودن همچنان استایل لوکس و انحصاری محصولات ولوو را حفظ کرده است. در قسمت جلو شاهد طراحی زیبایی هستیم که به خاطر فرم چراغ‌ها، به کامیون‌های جدید ولوو شباهت پیدا کرده است. چراغ‌های جلوی B11 بسیار شبیه به کامیون‌های FH و FMX است که موجب شده قسمت جلویی اتوبوس به کامیون‌های مذکور شباهت پیدا کند و این نکتهٔ بسیار مثبتی است. در قسمت عقب هم در عین مدرن بودن شاهد طراحی آشنایی هستیم. فرم چراغ‌ها شبیه به B9 هستند با این تفاوت که قسمت بالایی آن طراحی برعکس B9 دارد. نکتهٔ جالب در قسمت عقب اتوبوس B11 نبود شیشهٔ عقب است. شیشه‌ای که البته نیازی هم وجودش نیست.

Volvo-B11-5

علاوه بر این‌ها، ولوو 9800 جدید طراحی آئرودینامیکی بهتری نسبت به قبل دارد که به‌منظور به حداکثر رساندن بهره‌وری طراحی شده و موجب کاهش محسوس مصرف سوخت می‌شود. علاوه بر این، هنگام حرکت در بزرگراه‌ها سیستم تعلیق به‌صورت خودکار ارتفاع اتوبوس را کاهش می‌دهد و درنتیجه به دلیل کاهش ارتفاع و مرکز ثقل، مقاومت هوا و مصرف سوخت کمتر می‌شود. همچنین با مهندسی جدید، وزن اتوبوس نیز نسبت به قبل کاهش داشته است.

ایمنی

9800 جدید امن‌ترین اتوبوسی است که ولوو تاکنون ساخته است. تک‌تک پیچ و مهره‌های این اتوبوس میراث ایمنی ولوو را به همراه دارند. یک پکیج ایمنی کمک‌رانندهٔ ویژه برای اتوبوس در نظر گرفته شده که خطاهای راننده را اصلاح‌کرده و تا حد قابل‌توجهی موجب کاهش خطر وقوع تصادفات و حوادث می‌شود. این پکیج شامل سیستم تشخیص وسایل نقلیهٔ روبرو می‌شود که در صورت احساس خطر تصادف به راننده هشدار می‌دهد. با استفاده از دو رادار و یک دوربین، ایمنی اتوبوس ارتقاء پیدا کرده و اگر راننده اقدام به ترمز گیری نکند اتوبوس به‌صورت خودکار ترمزها را فعال خواهد کرد. کروز کنترل تطبیقی آن نیز وجود وسایل نقلیهٔ کندتر را در مسیر حرکت تشخیص داده و سرعت اتوبوس را جهت حفظ فاصلهٔ ایمنی تنظیم می‌کند. یک سیستم کنترل مسیر حرکت و خطوط جاده نیز زمانی که راننده ناخواسته از خط خارج شود به او هشدار می‌دهد. ولوو 9800 جدید مجهز به فرمان برقی پویا با یک موتور برقی قدرتمند شده است که عملکرد فوق‌العاده‌ای دارد و از مزایای آن می‌توان به افزایش ثبات و کاهش مصرف برق اشاره کرد.

Volvo-B11-11

اتاق

کابین این اتوبوس بسیار راحت و کاربردی بوده و لذت بالایی را برای مسافران به همراه خواهد داشت. طراحی داخلی آن بسیار انعطاف‌پذیر بوده و می‌توان متناسب با نیازها از آن استفاده نمود. طراحی یک سالن بزرگ موجب نصب صندلی‌های عریض‌تری شده که راحتی بیشتری را برای مسافران به همراه دارد. همچنین طراحی جدید اتاق روشنایی بیشتری را برای سالن اتوبوس فراهم کرده و دید رو به بیرون آن نیز بهتر شده است. ارگونومی قسمت راننده نیز بسیار عالی است به‌گونه‌ای که راننده به‌راحتی با نوک انگشتانش به تمامی تجهیزات دسترسی دارد. موقعیت جدید آینه‌های جانبی و شیشهٔ جلوی جدید نیز موجب بهبود قابل‌توجهی در دید راننده از بین بردن نقاط کور شده است. ولوو برای اتوبوس پرچم‌دار جدید خود سیستمی جدید بنام I-Start توسعه داده است. این سیستم متشکل از یک پکیج با چهار باطری است که هر جفت از آن‌ها در جعبه‌های طرفین اتوبوس نصب شده‌اند. این باطری‌ها صرفاً به استارت اتوبوس و دیگر لوازم جانبی برقی آن اختصاص داده‌شده‌اند. بنابراین درصورتی‌که پیشرانه خاموش باشد این تجهیزات بدون هیچ مشکلی با استفاده از باطری‌ها کار خواهند کرد.

Volvo-9800-2

باطری‌های سیستم I-Start

قوای محرکه

اما می‌رسیم به یکی از مزیت‌های عمدهٔ این اتوبوس یعنی پیشرانهٔ توانمند آن. ولوو 9800 Nuevo مجهز به یک پیشرانهٔ شش سیلندر خطی دیزلی 13 لیتری (حجم دقیق 12.8 لیتر) است که قدرتی بین 460 تا 500 اسب بخار و گشتاوری بین 2300 تا 2500 نیوتن متر تولید می‌کند و آن‌را تبدیل و قوی‌ترین اتوبوس بازار کرده است تا ولوو که درزمینهٔ قدرت کشنده‌ها با FH16 حکمرانی می‌کند در بخش اتوبوس‌ها هم تاج قدرت را بر سر گذارد. البته با توجه به اینکه در اتوبوس‌های ولووی تولید رانیران عدد موجود در نام، نشانگر حجم موتور آن‌ها است، معلوم نیست که رانیران 9800 جدید را با همین موتور تولید کند چراکه این موتور 13 لیتر حجم دارد درحالی‌که رانیران این اتوبوس B11 نامیده است. این پیشرانه با استاندارد آلایندگی یورو 5 سازگاری دارد که اگر بنا به استفاده از آن در کشور باشد، به دلیل نیاز به مادهٔ ادبلو و با توجه به عمدم وجود زیرساخت‌های آن در ایران، اتوبوس جدید ولوو با استاندارد آلایندگی پایین‌تری در کشورمان عرضه خواهد شد. همچنین مانند قبل وظیفهٔ انتقال نیروی موتور هم بر عهدهٔ گیربکس اتوماتیک فوق‌العاده و افسانه‌ای I-Shift خواهد بود. قطعات و طراحی مکانیکی این اتوبوس مدرن نیز بسیار بادوام است که عمر طولانی و قابلیت اطمینان آن‌را تضمین می‌کند.

Volvo-B11-6

ابعاد، اوزان و ظرفیت‌ها

این اتوبوس توسط ولوو در دو نوع دو محور و سه محور تولید می‌شود که نمونهٔ دو محور 13.17 متر و نسخهٔ سه محور 14 متر طول دارد. البته به دلیل استقبال نه‌چندان زیاد از اتوبوس‌های سه محور در ایران به‌احتمال‌زیاد نسخهٔ دو محور B13 در کشور عرضه خواهد شد. عرض و ارتفاع اتوبوس به ترتیب برابر با 2.6 متر و 3.85 متر است و باک سوخت آن 560 لیتر ظرفیت دارد. حداکثر وزن مجاز ناخالص نسخهٔ دو محور 19.5 تن و نمونهٔ سه محور 27 تن است. محفظهٔ بار 9800 جدید حجم وسیعی معادل 10.7 مترمکعب (10,700 لیتر) دارد که کاملاً نیازهای تمامی مسافران را پوشش می‌دهد. همچنین برای نمونهٔ سه محور یک سیستم فرمان گیری محور عقب در نظر گرفته شده که به تسهیل چرخش اتوبوس و کاهش شعاع چرخش کمک کرده و همچنین مانع ساییدگی بیش‌ازحد لاستیک‌های محور سوم می‌شود. البته این سیستم به‌عنوان یک آپشن سفارشی ارائه می‌شود.

فرمان‌ گیری محور سوم
فرمان‌ گیری محور سوم

سخن پایانی

تمامی مواردی که در بالا ذکر شد مربوط به نسخهٔ اصلی Nuevo 9800 است که توسط خود شرکت ولوو تولید می‌شود و وجود بسیاری از آن‌ها بستگی به نحوهٔ تولید ولوو B11 توسط رانیران دارد چراکه احتمالاً بسیاری از تجهیزات آن حذف خواهد شد. این امر در تاریخ فعالیت شرکت رانیران سابقۀ زیادی داشته است. به‌عنوان‌مثال حتی اتاق ولوو B9 که توسط رانیران تولید می‌شود متعلق به مدل B7 نسل سه بوده و کاملاً با اتاق B9 اصلی ولوو متفاوت است. درواقع فقط طراحی جلو و عقب اتاق B9 اصلی روی اتاق B7 نسل سه نصب شده است که این نبوغ فقط از سازندگان وطنی برمی‌آید! امیدواریم این بلا بر سر B11 آورده نشود. به‌هرحال ولوو B11 به‌زودی به جاده‌های ایران راه پیدا خواهد کرد و هم‌اکنون چند دستگاه از آن توسط رانیران به‌صورت آزمایش وارد شده و در حال گذراندن مراحل آزمون و بررسی جهت تأیید برای ورود به جاده است. همچنین تبلیغ آن‌هم در سایت رانیران دیده می‌شود. B11 هنگام ورود به بازار رقیب بسیار توانمندی برای اسکانیا درسا خواهد بود و معادلات بازار را کاملاً به نفع ولوو تغییر خواهد داد و جایگاه آن‌را باز پس خواهد گرفت. اتوبوسی مدرن با طراحی زیبا، موتور قدرتمند، آئرودینامیک عالی، ایمنی بالا و اتاقی راحت. البته همهٔ این‌ها بستگی به عملکرد رانیران در ساخت و تولید B11 دارد. شنیده‌ها حاکی از آن است که ولوو B11 احتمالاً با قیمتی در حدود 1 میلیارد تومان عرضه خواهد شد.

دو پرچم‌دار در کنار هم
دو پرچم‌دار در کنار هم

درباره نویسنده

تصویر پروفایل امیر دهقان

نویسنده و مترجم سایت پدال، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی

33 دیدگاه

      1. امیر.عارف
        سوابق: (369 دیدگاه) ,

        رفیق خیلی به این امیدواری خودت امید نداشته باش . چون کارخانه های ایرانی سابقه بسیار درخشانی در نسب یک سوم لوازم استاندارد دارند

        پاسخ
        1. uss zumwalt DDG-1000
          سوابق: (4441 دیدگاه) ,

          اونم چه درخشانی

    1. مجید
      سوابق: (467 دیدگاه) ,

      اولا که هیچ کدام از محصولات رانیران به خوبی B12 TX نبود شاسی ضد زنگ و ترمز دیسکی چهارچرخ(که خیلی از خودرو های سواری تیراژبالا امروزی هم ندارن!!!!!!!!!!)و دستشویی و طراحی کاربردی ازش یه اسطوره تکرار نشدنی تو بازار ایران ساخته که قیمت مدل دست دومش هم گرونه و پر مشتری هستش ثانیا این مدل که طراحیش مخصوصا چراغ هاش مثل سری کامیون های FM و FH شده و با توجه به سابقه مونتاژ رانیران چه شود!!!!!!!!!!!

      پاسخ
    2. ارش
      سوابق: (144 دیدگاه) ,

      ***.ولی باز خوبه اتوبوس های چینی وارد بازار نشده.قیمتش هم خیلی گرونه ها

      پاسخ
  1. Radison
    سوابق: (48 دیدگاه) ,

    ایول ولوو….امیدوارم شر این اسکانیاها از ایران کنده شه

    پاسخ
    1. Mohsen
      سوابق: (901 دیدگاه) ,

      اسپانیا اولش عالی بود بعدش بهش مارک زدن و کشیدند بالا و الان دست دولته

      پاسخ
  2. کاوه آهنگر
    سوابق: (333 دیدگاه) ,

    اتفاقا B 12 به نظرم به تعداد زیاد ساخته و عرضه شد ، تو دهه هشتاد نصف مسافرتهایی که با اتوبوس رفتم با ولوو B12 بود. اون موقع همیشه آرزو داشتم سوار نئوپلان و ایلیارد هم بشم اما نشد همش ولوو و بنز به پستم میخورد 🙁
    این ولوو B11 خیلی خوبه

    پاسخ
  3. حميد
    سوابق: (868 دیدگاه) ,

    چقدر گرونه یک میالیارد تؤمن
    نمیدونم بازار کشش برا چنین سرمایه گذاری رو داره

    پاسخ
    1. ahmad
      سوابق: (149 دیدگاه) ,

      اسکانیا درسا هم با قیمت یک میلیارد تومان داره به فروش میرسه
      اسکانیا مارال هم که الان توی کل ایران پر شده و در تمام تعاونی ها موجوده قیمتش حدود هشتصد میلیون تومانه!

      پاسخ
  4. mohammad fm480
    سوابق: (175 دیدگاه) ,

    چه زیبا !! عالیه مثل تمام کامیون های ولوو

    پاسخ
  5. Reza.sh
    سوابق: (19 دیدگاه) ,

    پدال این دیگه چه وعضیه روی تکی تکی عکسها اسم سایتتونو بزرگ نوشتین

    پاسخ
  6. Ahmadreza
    سوابق: (100 دیدگاه) ,

    صندلیاش رو نگاه کن چه بزرگن معلومه راحتن حالا اگه بیاد ایران نیمکت پارکو میچسبونن روش تمام دستگاه هاش هم میکنن میبرن میفروشن لاستیکاش هم در میارن یه آشغال میزارن بعد میگن بفرما اینم ماشین خارجی

    پاسخ
  7. ebi
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    با سلام
    اتوبوس b12b tx رو ظاهرا فراموش کردین که یکی از بهترین اتوبوس های بین شهری بود

    پاسخ
  8. Mohsen
    سوابق: (901 دیدگاه) ,

    شرکت ران ایران تا حالا بهترین اتاق های اتوبوس هایی رو با اتاق کیپ عرضه کرده و اگه ولوو واقعا این مدل عرضه بشه درسا حرفی برای گفتن نداره درسا صدای داخلش زیاده و مان های جدید هم صندلی های افتضاحی گذاشتن و اتاق مان اصلا مثل نمونه های اصلیش.نیست می تونید به زیر شیشه ی جلو روی برف پاک کن ها و فاصله ی جعبه هاش نگاه کنید بهترین اتوبوس به نظر من در ایران نسل نخست 12لیتری های دنده برقی عقاب افشان بود که هم راحتی و هم کیفیت سواری و هم قدرتش عالی بودن هستن و سارا های ترکیه هم نمیدونستم بگیرم اونارو

    پاسخ
    1. سینا زارع
      سوابق: (213 دیدگاه) ,

      در سال های اخیر همواره اسکانیا چند سر و گردن از ولوو بالاتر بوده و این حرف شما مثل این هست که بگیم خودروهای وارداتی جدید پژو از تویوتا بهتر خواهند بود. در ضمن نوع و چینش صندلی و اتاق هم در ایران اساساً منتاژ و سفارشی هست و ارتباط چندانی با برند یا مدل نداره. در مورد اسکانیا درسا هم چنین چیزی احساس نشده و واقعیت این هست که برند ولوو بطور محسوس از اسکانیا عقب افتاده.

      پاسخ
    2. میثم از بوشهر
      سوابق: (7 دیدگاه) ,

      تا جایی که ما خبر داریم اسکانیاست که با یه لگد آتیش میگیره

      پاسخ
  9. ایرانی
    سوابق: (197 دیدگاه) ,

    به امید اینکه از نظر ظاهر و باطن تو ایران تغییر نداشته باشه…….

    و چیزی ازش کم نشه…….!!!

    ولوو باید تو ایران خودش نظارت داشته باشه… تا بدنام نشه……

    پاسخ
    1. uss zumwalt DDG-1000
      سوابق: (4441 دیدگاه) ,

      امیدوارم واقعا دستکاریش نکنن

      پاسخ
  10. h112
    سوابق: (301 دیدگاه) ,

    ناز نفست ولوو….باز رقابتی به این میگن….تو اتوبوس های ولوو که میشینم راننده که یه سبقت میگیره شتابش کاملا حس میشه…نمیدونم به خاطر موتور یا جعبه دنده است…

    پاسخ
  11. حسین
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    ی سوال شما می خواین توش بشینید یا فقط نگاش کنین شما خیلی به ظا هر اهمیت ندین به راحتی و قیمت اهمیت بدین

    پاسخ
  12. محمد
    سوابق: (5 دیدگاه) ,

    به نظر من MAN عالیه !
    نمیدونم وارداتین یا مونتاژ ولی خیلی خوبن

    پاسخ
  13. بهزاد
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    باسلام امیدوارم جایگزین شایسته ای برای ولوو بی 12 تی ایکس باشد، چون از تی ایکس به عنوان اتوبوس تکرار نشدنی در مجله ماشین یاد شده.
    TX ONLY

    پاسخ
  14. MEYSAM-AMLASHI
    سوابق: (2 دیدگاه) ,

    ماشالا به ولوو-اما دوستان در جریان باشید که کشنده های جدید ولوو،FH500از کیفیت بسیار پایینی برخوردان،تمام قطعات مربوطش هم تو بازار کلابی کیفیته،از کجا معلوم که اتوبوسش هم همچین مشکل مشترکی نداشته باشه،،،تنها برند اتوبوس تو ایران چراغ مثبت نشون داده،اسکانیاس،اینو همه کسانی که تو این کارن لمس کردن،ناگفته نماند که محصولات رنو فرانسه هم از کیفیت بسیار بالایی برخورداره،نمونش کشنده 460رنو که واقعا بینظیره واصلا خرابی نداره،و قطعاتش هم اصل فرانسه س اتوبوسش هم که دیگه بعد رنو ایلیارد،که در زمان خودش یه اتوبوس پرقدرت وکم مصرف بود،محصول جدیدی نیومد.کشور ما از نظر رقابت تو اتوبوس بسیارضعیفه،چون کلا 2تابرنددارن با هم رقابت میکنن،شما تصور کن اگر شرکتهای بنز-هیوندای-مان-رنو-داف تو ایران فعالیت مستمرداشتند،اونوقت شرایط برای ولوو و اسکانیا سخت میشد،

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.