بازگشت افسانه TVR (بخش نخست)

خودرو مفهوم غریبی است، مایه رفاه و سرعت، انسان از عهد عتیق به سرعت علاقه وافری داشت، اینرا از نگاره‌های انسان نخستین بر دیواره غارها و کوه‌هایی که سنگ نوشته‌های قدیمی را در دل خود دارد می‌توان فهمید. انسان اسب را اهلی کرد و با اختراع چرخ و توانایی در تبدیل سنگ آهن به ابزارالات توانست ارابه و بعدها کالسکه را اختراع کند. منتهی از عهد ارابه‌های سریع در روم باستان و کالسکه‌های اشرافی در ایران قدیم و چین افسانه ای تا عصر خودرو زمان بسیاری طول کشید. خودرو را نخستین بار انگلیسی‌ها ساختند در 1850، شاید هم آمریکایی‌ها در 1890، شاید هم آلمان‌ها در 1880. بر سر زمان و مکان دقیق ساخت نخستین خودرو اختلافات زیادی هست اما اگر تاریخ صنعت خودروسازی را خوب مرور کنی می‌فهمی چه راه بلندی طی شده تا ما در سال 2015 شاهد بنزها، فراری‌ها و تویوتاهای زیبا، سریع و کم مصرف باشیم. این یادداشت در مکاشفه ای بلند می‌خواهد درباره کمپانی TVR بنویسد. درباره شکست‌ها، عشق‌ها و پیروزی‌ها. درباره برندی که بارها زمین خورد اما بازهم بلند شد و حالا در 2015 خبرهایی از بازگشت قریب الوقوعش به گوش می‌رسد. این خودروساز شعار مشهوری با عنوان “روح رانندگی” دارد. خودروهای TVR همه خودروهایی عجیبی و البته پرطرفدار بودند، مدل‌هایی با اسم‌های جالب از قبیل ترایدنت، ساگاریس و سربرا با دماغه‌های زیبا و البته بی شباهت به سایر خودروها که با چراغ‌هایی دوبل یا سه تایی از خشونت و حرص فراوان برای شکست رقبا حرف می‌زنند. حال یک دهه از سالهای خبرسازی TVR گذشته و دست تقدیر می‌خواهد دوباره این افعی جهنده را به عرصه رقابت با بزرگان بازار برگرداند.

TVR Tuscan
TVR Tuscan

TVR خودورویی از گذشته‌هاست، از سرزمین خودروهای عجیب، لوکس و اشرافی، از دیار موریس و کاترهام با شاسی‌های چوبی و برندهای متظاهرانه، از انگلستان، از کشوری که نخستین حکومت مشروطه جهان را در قرن 16 میلادی تأسیس کرد، از کشوری که مشهور است به حیله گری و اینکه سیاستش معجونی هفتصد رنگی از مفاهیم و مضامین مرموز است. کمپانی TVR زاده 1947 است. لختی پس از جنگ جهانی دوم و پیروزی متفقین، آنروزها که اقتصاد هنوز بیمار بود. آنروزها وسوسه دولت بزرگ کینزی سیاستمداران را دمی رها نمی‌کرد و عدالت اجتماعی شعاری بود برای اینکه دولت‌ها در همه چیز دخالت کنند. به فاصله کوتاهی از جنگ جهانی دوم اروپا می‌خواست پا در راه سازندگی بگذارد. اقتصاد گرچه کژدار و مریز اما به آرامی راه می‌رفت و بنگاه‌های کوچک و بزرگ تشکیل می‌یافتند و داستان TVR هم از اینجا شروع شد، از بلک پول، در لنکسترشایر انگلستان جایی که لندروور کارخانه‌های متعددی دارد. TVR به دست مهندسی به نام تِرِوِر ویلکینسون (Trevor Wilkinson) متولد شد و در یک گاراژ کوچک فعالیت خود را شروع نمود.

TVR: Trevor Wilkinson
TVR: Trevor Wilkinson

داستان تولید TVR شنیدنی است. این برند برخلاف اسلافش و از همان ابتدا ساز مخالف نمی‌زد. اصلاً قرار نبود این شرکت خودروهای اسپرت بسازد. اولین قراردادهای شرکت که در ابتدا با نام بی مسمای Trevcar Motors شروع به کار کرد همه در راستای تعمیر خودروهای سنگین نظامی در گاراژی در ساحل لنکشایر بود. کمی که گذشت اما ایده ساخت یک خودروی اسپرت بدجور ذهن تِرِوِر را به خود مشغول کرد. او در رویاهایش به ساخت خودرویی اصیل از نوع اسپرت می‌اندیشید، آنهم بر مبنای شاسی تنظیم شده آلویس فایربرد که از چند لوله تشکیل شده بود و موتوری با کد 100E که محصول فورد بود. در 24 آگوست 1949 این خودرو با نام TVR 1 ساخته شد. از این مدل تنها یک دستگاه ساخته شد که بعدها در اثر یک تصادف نابود شد و اکنون اثری از این خودور وجود ندارد.

1936 Alvis Firebird Tourer
1936 Alvis Firebird Tourer

تِرِوِر علاقه بسیاری داشت تا خودروهایی با طراحی فرازمانی و دینامیک پویا بسازد. خودروهایی که به راننده جرات می‌داد کارهای محیرالعقول انجام دهد. او توانست نخستین شاسی خود را تولید نماید. این شاسی برمبنای بازوهای مستقل در جلو و سیستم هوتکیس در عقب که مورد استفاده در اکسل‌های موریس مدل 8 بود طراحی شد، با یک موتور دیگر از فورد 10. در 1947 جک پیکارد که یک علاقه مند به خودروهای اسپرت بود به کمپانی ملحق شد و نام کمپانی رسماً به TVR تغییر کرد. این شروعی عجیب بر تأسیس یک برند متفاوت بود. دومین خودروی TVR با نام 2 ساخته شد. موتوری با حجم 1172 سی‌سی که حدود 90 اسب بخار قدرت و 60 پوندفوت گشتاور داشت و می‌توانست تا 90 مایل سرعت بگیرد. در سال 2011 از جانب خانواده ویلکینسون خودروی شماره 2 برای مدتی به موزه لیکلند واقع در بلکبرو قرض داده شد. مدل بعدی هم که با کد 3 تولید شد توفیق چندانی نیافت.

TVR No.2
TVR No.2

تا سال 1955 TVR با همین شیوه پیش رفت تا اینکه یک آمریکایی عشق ماشین اهل نیوهمپشایر به نام ری سیدل از ویلکینسون خواست تا با استفاده از شاسی خود و یک سیستم تعلیق مستقل خودروی جدیدی خلق کند. سیدل با استفاده از شاسی و سیستم تعلیق اصلاح شده فولکس بیتل، بدنه‌ای از جنس مواد سبک و موتوری از کاونتری کلینکس، خودرویی به نام جومار ساخت و آن را در سال 1957 در نمایشگاه خودرو نیویورک به نمایش گذاشت. همین مدل بود که کمی بعد پیش‌زمینه ساخت مدل گرانتورا شد. سیدل پس از این بود که به‌عنوان نماینده رسمی TVR در ایالات‌متحده منصوب شد.

TVR Grantura
TVR Grantura

ایده ساخت خودرویی با بدنه سبک‌وزن از سال 1956 در ذهن مدیران TVR شکل گرفت، وقتی‌که با استفاده از ماده GRP به ساخت و ارائه مدل گرانتورا پرداختند و به مدت 20 سال آن را تولید نمودند. البته با تولید همین مدل بود که TVR با مشکلات شدید مالی روبرو شد و خوشبختانه خیلی سریع توسط گروهی از عاشقان TVR نجات یافت. اندکی بعد دوباره مشکلات مالی شروع شد و TVR به خریداران جدیدی واگذار شد که رأی به تغییر نام این کمپانی به لیتون موتورز دادند.

TVR Griffith 200
TVR Griffith 200

این گسست زمان زیادی طول نکشید و دوباره ویلکینسون با تأمین مالی شرکت را پس گرفت و خود مجدداً ریاست را TVR برعهده گرفت. ویلکینسون با اعطای نمایندگی TVR در امریکا به فردی بنام دیک مونیچ پایه‌گذار مدل جدید کمپانی TVR گشت. مونیچ دوستی داشت به نام گریفیث که معتقد بود می‌توان هرآنچه را که شلبی با اتکا به محصولات فورد می‌سازد با تکیه بر محصولات TVR ساخت. همین باعث شد تا با استفاده از مدل گرانتورا و یک موتور 4.8 لیتری فورد خودروی TVR گریفیث سری 200 ساخته شود. در انگلستان خودرو فروش خوبی داشت و در آمریکا کیت مدل گریفیث هوادارانی بسیاری یافت و این مدل را به رقیبی جدی برای شلبی کبرا تبدیل نمود. مدل MK III گریفیث با شرکت در مسابقات 12 ساعته سبرینگ و 24 ساعته لومانز توانست قدرت خود را به رخ رقیبان بکشاند. مدل بعدی TVR با عنوان 1800 S تولید و عرضه گشت و با یک موتور 1800 سی‌سی انگلیسی به بازار عرضه گشت. این مدل باعث شد تا دوباره کمپانی در منجلاب مشکلات مالی گرفتار و ورشکست شود. بااین‌حال گروهی از دوستداران TVR و سرمایه‌گذاران جدید با همکاری یکدیگر این شرکت را احیا کردند و تحت عنوان گروه مهندسی بارتون به فعالیت پرداختند.

1967 TVR  Trident Roadster
1967 TVR Trident Roadster

کمی پس ازاین واقعه گروهی از مهندسان در میخانه‌ای در شهر بلکپول بر سر طراحی یک خودروی جدید با برند TVR به توافق رسیدند. ترور فراست که در تورین ایتالیا در استودیوی طراحی کاروزریا فیزوره مشغول کار بود همراه با دوستانش با ارائه خودروی زیبای ترایدنت توانست یکی از بهترین مدل‌های تاریخ TVR را تولید کند. او در آن میخانه با تصویر نمودن مدل اولیه خودرو بر روی یک دستمال سفید ایده خود را برای ساخت ترایدنت مجسم نمود. او بلافاصله به تورین سفر کرد و استودیو کاروزریا فیزوره مجبور به ساخت دو نمونه از مدل ترایدنت کرد. ترایدنت به معنی نیزه سه‌شاخه کوپه‌ای فست بک با چراغ‌هایی پنهان و طراحی گوه مانند بود که در 1965 متولد شد. با موتوری 4.8 لیتری از فورد کبرا AC. خودرو با به نمایش درآمدن در موتورشو ژنو غوغا کرد و به‌شدت موردتوجه قرار گرفت. متأسفانه علیرغم تقاضای فراوان برای این مدل به‌ویژه در آمریکا، با ناتوانی مدیران شرکت در تأمین مالی و نرسیدن ترایدنت به تولید انبوه TVR از نو ورشکست شد تا شرکت به دست یکی از نمایندگان TVR در شهر بارنت در هارتفوردشایر انگلستان بیفتد. مارتین لیلی و پدرش این شرکت را تا کریسمس 1966 دوباره زنده کردند اما اختلافات این دو باهم و سپس با استودیو کاروزریا فیزوره موجب شد تا مدل ترایدنت قربانی شود و جز 4 دستگاه اولیه دیگر از این مدل تولید نگردد. امروزه از خودروی شماره 1 ترایدنت در آمریکا، شماره 2 و 4 در بلژیک و شماره 3 در انگلستان به‌خوبی نگهداری می‌شود. البته در فاصله 1966 تا 1976 تعداد 130 دستگاه از این مدل ساخته شد که با مدل اصلی تفاوت‌های آشکاری داشتند و با الهام از مدل‌های تریومف TR6 و آستون هیلی 3000 که از بدنه‌های فایبرگلاس سود می‌برند ساخته شدند.

درباره نویسنده

تصویر پروفایل محمدحسین شاوردی

دانش آموخته و خبرنگار حوزه اقتصاد و علاقه مند به صنعت خودرو

12 دیدگاه

  1. Archi KHAN
    سوابق: (1658 دیدگاه) ,

    آخه این که چیزی نیست ، اگه زمین خورده ! بازم بلند بشه
    ما یه خودروساز داریم اصلا زمین نخورده !

    ایران خودرو خودمون را میگم

    پاسخ
  2. AlirezaF12
    سوابق: (48 دیدگاه) ,

    دمش گرم واقعا ماشین های زشتی می سازه!
    مورگان +++
    تی وی ار —

    پاسخ
  3. تصویر پروفایل متین
    متین
    سوابق: (183 دیدگاه) ,

    سلام …
    شروعی دوباره برای یک خودرو ساز ! … برای من جالبه که خودروی TVR 2 که موتور 1.2 لیتری داره ، 90 اسب تولید میکنه !!!! برای اون موقع خیلیه!!!!
    شب خوش …

    پاسخ
    1. CHALLENGER
      سوابق: (30 دیدگاه) ,

      شما اگه پیشرانه های نسل جدید پژو رو ببینید می فهمید که خیلی به صرفه تر شده نه تنها تو قدرت بلکه تو سرعت هم؛ مثلا نیسان نیسمو 370z با 6 سیلندر و 2.5 لیتر 250 کیلومتر در ساعت و پژو RCZ با 4 سیلندر و 1.6 لیتر باز هم 250 کیلو متر در ساعت.(البته از ذکر جزئیات هر دو خودرو صرف نظر کردم.)

      پاسخ
      1. تصویر پروفایل datsun
        datsun
        سوابق: (593 دیدگاه) ,

        موتور سری زد 3.7 لیتری هست نه 2.5 لیتری در ضمن قدرت و گشتاور ی که تولید میکنه خیلی بیشتر از این پژو که شما میفرماید هستش

        پاسخ
  4. رضا
    سوابق: (1690 دیدگاه) ,

    دوست دارم هرچه زودتر بتونه به روندقبلی و ساخت ماشینای اسپرت متفاوت برگرده.
    هرچقدر تولیدات اسپرت کمیت و تولید بیشتری داشته باشن به نفع ما ماشین دوستاس!!

    پاسخ
  5. ariya
    سوابق: (90 دیدگاه) ,

    احسان خان موتور 1600 پژو دهه 90 که همون TU5 به حساب میاد 110 اسب بخار قدرت داره.
    اون 1400 TU3 هست که 75 اسب بخار قدرت داره

    پاسخ
  6. parsa
    سوابق: (14 دیدگاه) ,

    و در سال ۲۰۱۵سایپا مدل ۱۳۱با ۱۶۰۰cc۸۹اسب بخار درو ۵۰۰۰دور در دقیه تولید می کنه…

    پاسخ
  7. hossein
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    من عاشق این ماشین tvr هستم خیلی خوشکله نایس

    پاسخ
  8. هادي
    سوابق: (2 دیدگاه) ,

    چرا از مدل های speed6 و speed12 صحبتی نشده!!!!!
    Speed12 واقعاً شاهکاری بود واسه خودش هم موتور،هم طراحی و مخصوصاً رنگهای ٧ رنگی که داشت
    تقریباً مال ٢٠سال پیش میشه اما میشه گفت با خودروهای طراحی سال ٢٠١٠ ٢٠١١ میشد مقایش کرد
    کاش پدال در مورد اونها هم مینوشت

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.