آشنایی با موتورهای سری TU از گروه پژو سیتروئن

موتورهای PSA TU خانواده‌ای از موتورهای چهار سیلندر کوچک هستند که توسط کمپانی‌های پژو و سیتروئن استفاده می‌شوند. این موتورها در سال 1986 رونمایی شدند و نخستین بار در سیتروئن AX عرضه شدند که جایگزینی برای موتورهای سری X بودند ولی همچنان مشترکات بسیاری با موتورهای پیشین دارد. سری TU در گونه‌های بنزینی و دیزلی بدون توربو (اتمسفریک) موجود هستند که گونه‌های دیزلی با کد TUD شناخته می‌شود.

Citroen TU3
Citroen TU3

موتورهای TU را نمی‌توان دقیقاً جایگزین سری X نامید چراکه اشتراکات فنی بسیاری با اسلاف خویش دارند و بهتر است آنها را گونه‌ی تکامل یافته‌ی موتورهای سری X بدانیم. بعداً در مقاله‌ای جداگانه در همین بخش به موتورهای X نیز خواهیم پرداخت. این موتورها در خودروهای زیر بکار رفته‌اند:
سیتروئن مدل‌های: AX, C2, C3, Saxo, BX, ZX, Xsara, C15, Nemo, Berlingo. و پژو مدل‌های: 106, 206,205, 207, 309, 306, 307, 405, Bipper, Partner, Hogger و از محصولات ایران‌خودرو سمند سورن و رانا.
نسخه‌ی دیزلی در ده خودرو بکار رفت که پنج عدد از آنها محصولات گروه پژو سیتروئن نبودند و به کمپانی‌های نیسان سوزوکی و ایران‌خودرو تعلق داشتند. حال به اعضای خانواده‌ی TU می‌پردازیم.

TU9
تی یو 9 نخستین مدل از این موتورها بود و حجمی معادل 954 سی‌سی دارد. قطر سیلندر آن 70 میلی‌متر و کورس آن 62 میلی‌متر است. نسخه‌ی اولیه سوخت‌رسانی کاربراتوری داشت و 44 اسب بخار قدرت تولید می‌کرد که بعدها در سال 1992 با مجهز شدن به سوخت‌رسانی انژکتوری قدرت آن به 49 اسب بخار افزایش یافت. با معرفی استاندارد یورو 3 در سال 2001 تولید این موتور متوقف شد.

TU1
این موتور دارای حجم دقیق 1124 سی‌سی و قطر سیلندر 72 میلی‌متر و کورس 69 میلی‌متر است. قدرت مدل اولیه که کاربراتوری بود 55 اسب بخار بود ولی در سال 1992 با مجهز شدن به سیستم سوخت‌رسانی انژکتوری تک نقطه‌ای و مبدل کاتالیستی قدرت آن به 59 اسب بخار افزایش یافت. با معرفی استاندارد آلایندگی یورو 3 این موتور به سوخت‌رسانی انژکتوری چندنقطه‌ای مجهز شد. این موتور به‌عنوان موتور پایه برای خودروهای پژو 206 و سیتروئن C2 عرضه می‌شد.

Peugeot 206 1999 TU1
Peugeot 206 1999 TU1

TU2
موتور TU2 حجمی معدل 1294 سی‌سی دارد و قطر پیستون و کورس آن به ترتیب عبارتند از 75 و 73 میلی‌متر. قدرت این موتور کاربراتوری 93 اسب بخار بود ولی گونه‌ی ارتقاء یافته‌ی این موتور مجهز به سوخت‌رسانی انژکتوری قدرتی برابر با 101 اسب بخار داشت که برای استفاده در پژو 205 رالی آماده شده بود. در 1992 نسخه‌ی انژکتور و مجهز به کاتالیزور این موتور با قدرت 99 اسب بخار برای استفاده در پژو 106 رالی عرضه شد.

peugeot 205 TU2
peugeot 205 TU2

TU3
این موتور حجمی معادل 1360 سی سی دارد و قطر پیستون و کورس آن 75 و 77 میلی‌متر است. این موتور یکی از پراستفاده‌ترین و محبوب‌ترین موتورهای گروه پژو سیتروئن است و در طیف وسیعی از خودروهای متوسط این موتور یکی از پراستفاده‌ترین و محبوب‌ترین موتورهای گروه پژو سیتروئن است و در طیف وسیعی از خودروهای متوسط، مینی ون‌ها و خودروهای کامپکت بکار رفته است. سیتروئن از نمونه‌ی تقویت شده‌ی این موتور حتی در مسابقات نیز استفاده می‌کرد. در اوایل دهه‌ی 1990 سیتروئن در اکثر مسابقات رالی و پیست اروپا با این موتور در مسابقات شرکت می‌کرد.

Peugeot 205 TU3
Peugeot 205 TU3

در ابتدا این موتور با دو نوع کاربراتور تک و دو دهانه عرضه می‌شد که قدرتی برابر با 64 و 73 اسب بخار داشت. نمونه‌ی کاربراتوری در 1992 جای خود را به نمونه‌ی انژکتوری داد که قدرت 73 اسب بخار دارد. در 1996 نیز نمونه‌های اسپرت 98 و 93 اسب بخاری از خط تولید خارج شدند و تولیدشان متوقف شد.

Citroen TU3
Citroen TU3

PSA TU3 Engine
PSA TU3 Engine

این موتور در کشورمان نیز روی پژو 206 عرضه می‌شود، از مصرف سوخت و استهلاک مناسبی برخوردار است.

TU5
موتور TU5 با حجم 1587 سی‌سی و قطر سیلندر و کورس به ترتیب 78.5 و 82 میلی‌متر در کشورمان بسیار محبوب است. نسخه‌ی اولیه‌ی این موتور تک میل‌سوپاپ و دارای 8 سوپاپ بود اما امروز فقط نسخه دو میل‌سوپاپ 16 سوپاپ این موتور استفاده می‌شود. بلوک این موتور از آهن ریخته‌گری شده و سر سیلندر آن از آلومینیوم ساخته شده است. اکثر نسخه‌های این موتور 108 اسب بخاری هستند ولی نسخه‌ی اسپرت 120 اسب بخاری نیز در سیتروئن C2 VTS استفاده شده است. هر دو کمپانی پژو و سیتروئن از این موتور در موتور اسپرت نیز استفاده کرده‌اند. این موتور تایپیت اتومات است و سوپاپ‌های آن نیاز به فیلر گیری ندارند. باید توجه داشت که همیشه به تعویض روغن به‌موقع آن باید توجه نمود. کیلومتر تعویض تسمه تایمینگ نیز بین 50 الی 60 هزار کیلومتر است.

Peugeot 206 TU5
Peugeot 206 TU5
Samand TU5 Engine
Samand TU5 Engine
Citroen TU5 Engine
Citroen TU5 Engine
206 TU5 JP4
206 TU5 JP4

TUD3 و TUD5
موتورهای TUD موتورهای دیزلی از این سری بودند که از پمپ سوخت مکانیکی بهره می‌بردند. سر سیلندر نسخه‌ی اول همان سرسیلندر موتور TU3 بود که تغییرات جزئی در آن داده شده بود. در 1994 حجم این موتور افزایش یافت و به 1527 سی‌سی رسید این خودرو به‌جز محصولات پژو سیتروئن توسط خودروسازان دیگر نیز استفاده می‌شد که مشهورترین آنها نیسان بود که در مدل دیزلی نیسان میکرا در اروپا از این موتور استفاده کرد.

PSA TUD5 1996 - 2001
PSA TUD5 1996 – 2001

درباره نویسنده

تصویر پروفایل حسین ریاحی

دانشجوی مهندسی مکانیک خودرو دانشگاه آزاد زنجان

14 دیدگاه

  1. تصویر پروفایل Lord Cezar
    Lord Cezar
    سوابق: (305 دیدگاه) ,

    TU5 بین همشون بهترینه . خیلی کم مصرف هست و بازدهی قابل قبولی داره . ولی باز هر چقدر هم خوب باشه دیگه الان وقتشون گذشته و منقضی هستن.

    پاسخ
  2. احسان(احسان)
    سوابق: (2214 دیدگاه) ,

    این سری موتور زمان خودش بخاطر اصطهلاک کم و مصرف پایین مناسب بوده البته با وجود قدرت خروجی پایین.اما دیگه هر چی بوده گذشته.این موتور قدیمی شده و تاریخ مصرفش گذشته.اما مثل اینکه تو ایران ماشین تاریخ انقضا نداره

    پاسخ
  3. mohsen
    سوابق: (901 دیدگاه) ,

    یه بار دوستم با TU5 405 حال هیوندا اکسنتو گرفت!!!

    پاسخ
    1. M.R.K
      سوابق: (34 دیدگاه) ,

      منم با زانتیا ۲۰۰۰ ، سوناتا ۲۰۱۴ رو لوله کردم

      پاسخ
      1. کیارش
        سوابق: (210 دیدگاه) ,

        اره منم با زانتیا بوگاتی ویرون و پورشه 918 و فراری انزو و لامبورگینی اونتادور و هواپیمای F16 و B2 رو لوله کردم

        پاسخ
        1. mohsen
          سوابق: (901 دیدگاه) ,

          اصلا تو شاهنامه اومده که چنان کیارش رفت سوی رستم ز ترس رستم شد دو نیمه

    2. فرشاد
      سوابق: (88 دیدگاه) ,

      دوست من رو این کورس های خیابونی نمیشه حساب کرد چون بسیاری از راننده ها از دور بالای موتور میترسن و فورا دنده رو جلو میبرن که نتیجش عقب موندن در کورس هست.405 با موتور TU5 هم طبق نظر خود ایران خودرو شتابش ضعیف تر از موتور 1800 هست که فک کنم به خاطر تفاوت در گشتاورشون باشه که واقعا محسوس هست.

      پاسخ
      1. mohsen
        سوابق: (901 دیدگاه) ,

        میدونم نمیشه حساب کرد همین طوری گفتم ببینم همه ی TU5 اینطورن یا ماله دوستم فرق میکنه؟
        وگرنه تو کورس خیابونی اونی جلوس که نترسه که ارزشی نداره در اون حد چون باعث ناراحتی یکی دیگه میشه که داره راشو میره

        پاسخ
    3. مهرداد
      سوابق: (1 دیدگاه) ,

      دوستت خوابشو برات تعریف کرده؟ البته یه همچین چیزی تویه خوابم محال داداش خخخخخخ

      پاسخ
  4. احمد باقری
    سوابق: (4362 دیدگاه) ,

    به هر حال، اینها از رده خارج هستن.

    پاسخ
  5. کیوان
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    از رده خارج یا غیرخارج فعلن جمعیت کثیری تو ایران با این موتو سروکار دارن….ممنون از نویسنده عزیز

    پاسخ
  6. رافال M
    سوابق: (103 دیدگاه) ,

    tu5 واقعن موتور نرم ، بی صدا و با قدرت مناسبی هست که توسط چین عزیز (به خاطر شراکت با دانگ فنگ) بومی شد و تو این شرایط تحریم برای ما هم بد نشد.
    ولی موتور های فرانسوی چندان قدرتمند نیستن بیشتر مناسب خودروهای شهری و اکو هستن

    پاسخ
  7. صادق
    سوابق: (7 دیدگاه) ,

    بدبختی ما ایرونیا اینه که هنوزم توی این فازیم که با پژو 405 که واسه سال 1989 هستش (سال 1368!) بریم هیوندا اکسنت 2012 رو بگیریم و بگیم که موتور از رده خارج TU5 که روی یه ماشین از رده خارج تر از موتورش نصب شده، میتونه ماشین 2012 رو بگیره! هنوز با اینجور چیزا داریم حال میکنیم و مصرف محصولات عقب مونده و تاریخ مصرف گذشته رو داریم ملاک مقایسه با خودرو های روز دنیا قرار میدیم. همین چند روز پیش بود که توی مستند تخته گاز، “جیمز می” و ” جرمی کلارکسون” پژو 407 رو به در و دیوار کوبوندن و گفتن چرا پژو 10 ساله که توی اروپا داره آت و آشغال تولید میکنه! و هنوزم توی بازار های ایران داریم حرف دلال های ماشین رو طوطی وار و بدون اطلاعات تکرار میکنیم و میگیم “ماشین چینی و کره ای فقط تا 100 هزار تا خوبن و بعدش خوب نیستن” و ما هنوز داریم با این عشق میکنیم که روی 405 که مال 25 سال پیشه، موتور 15 سال پیش رو روش بندازیم و سه برابر هزاینه ی تعمیرات ماشین های کره ای و چینی خرجشون میکنیم و با انداختن یه ضبط و باند امروزی روی همین آهن پاره های تاریخ مصرف گذشته آخرش احساس به روز بودن بکنیم…

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.