سیستم انتقال قدرت متغیر پیوسته (CVT)

چگونه سیستم انتقال قدرت بدون دنده اعتبار از دست رفته‌ خود را به‌دست می‌آورد؟ CVT در بین سیستم‌های انتقال قدرت اتومبیل‌ها خیلی محبوب نیست، عمدتاً به این دلیل که تنها اشاره‌ی آن‌ها به مشارکت راننده فقط صدای بالای موتور هنگام گاز دادن‌های شدید می‌باشد. علی رغم محبوبیت از دست رفته، سیستم‌های CVT به مبارزه با سیستم‌های انتقال قدرت دستی و اتوماتیک برخاسته‌اند. به عنوان مثال، تویوتا یک سیستم انتقال قدرت جدید تسمه و قرقره‌ای را به عنوان تجهیزات استاندارد سه چهارم از تولیدات کرولا 2014 خود در نظر گرفته است.

The continuously variable transmission (CVT)
The continuously variable transmission (CVT)

کسانی که معمولاً آهسته رانندگی می‌کنند سیستم CVT را بسیار دوست دارند. دنده را در حالت D قرار دهید، پدال گاز را فشار داده و به خازنی که در زیر کاپوت خودرو قرار گرفته است اعتماد کنید تا آن چه را که مناسب است برای شما انجام دهد. در هنگامی که یکی از این قطعات کار خود را به درستی انجام ندهند، با یک اشاره‌ی کوچک به پدال گاز می توان نیروی اضافی را برای سیستم تأمین کرد تا بدون مشکل کار خود را انجام دهد.

Toyota Super CVT
Toyota Super CVT

آئودی، هوندا، هیوندای، هوندا، سوبارو، و تویوتا همه‌ آن‌ها CVT های مختص خود را تولید می‌کنند. نیسان سهام قابل توجهی از JATCO را در اختیار دارد، شرکتی که 49% از جعبه دنده‌های اتوماتیک دنیا را برای شرکت‌های کرایسلر، جنرال موتورز، میتسوبیشی و سوزوکی تأمین می‌کند. علاوه بر این، تقریباً نصف مدل‌های حال حاضر نیسان در ایالات متحده‌ی آمریکا دارای سیستم‌های CVT ساخت شرکت JATCO می‌باشند.

Ratio-Spread Countdown
Ratio-Spread Countdown

علاقه‌ی شرکت‌های خودروسازی به سیستم‌های CVT به دلیل بازدهی و کارایی بالای آن‌ها افزایش یافته است. نیسان اعلام کرد که میزان سایش قطعات در دو سیستم انتقال قدرت نسل هشتمی که JATCO در خودروی Altima 2013 معرفی کرد 40 درصد کاهش یافته است. این تکنولوژی همراه با پیشرفت‌های دیگر، باعث افزایش بازدهی 10 تا 15 در صدی در مصرف سوخت در هر مایل شده است.

Extroid CVT
Extroid CVT

برای جبران ضرر و زیان‌های ناشی از سیستم تعویض دنده‌ هوشمند CVT خود، تویوتا یک پمپ روغن جدید با دریچه‌ی تخلیه‌ی دوم طراحی کرد. یک خروجی کم فشار روان کاری سیستم انتقال نیرو را انجام می‌دهد. یک دریچه‌ی فشار بالای متغیر نیروی هیدرولیک مورد نیاز برای مهار محکم تسمه ی فولادی در بین دو نیمه‌ی قرقره را فراهم می‌کند. این ترتیب هوشمند پمپ، همزمان که مصرف نیرو را کاهش می‌دهد از هر نوع لغزش نیز جلوگیری می‌نماید. علاوه بر این، سیستم CVT خودروی Corrola S یک حالت اسپرت، دسته‌ی فرمان برای تغییر دنده و هفت دنده‌ی مصنوعی برای انجام دو حالت کلاسیک دارند: اثر بندِکشی (قدرت موتور افزایش یافته، در نهایت سرعت خودرو افزایش پیدا می‌کند) و حالت بدون دخالت راننده.

CVT 2013 Nissan Sentra
CVT 2013 Nissan Sentra

گسترش نسبت – خارج قسمت پایین‌ترین نسبت رانندگی تقسیم بر بالاترین آن- دومین بخشی است که دستاوردهای بیشتری در مقایسه با سایر سیستم‌های انتقال نیرو به‌دست می‌آورند. در مقایسه با گسترش نسبت 9.8:1 در سیستم اتوماتیک 9 دنده‌ی ZF، نسبت 7.0:1 نیسان آلتیما زیاد چشمگیر نیست، ولی این مقدار افزایش 17 درصدی در مقایسه با سیستم CVT نسل هفتم شرکت JATCO داشت. بدون آشکار ساختن این که دقیقاً این میزان گسترش نسبت تا کجا می‌تواند افزایش یابد، مهندسان JATCO اعتراف کردند که به‌دست آوردن نسبت‌های گسترده‌تر هم از نظر فنی امکان پذیر است و هم در طراحی‌های آینده اولویت اصلی آن‌ها خواهد بود.

Nissan Pathfinder-Toyota Corolla-Infiniti QX60-Nissan Altima
Nissan Pathfinder, Toyota Corolla, Infiniti QX60, Nissan Altima

همکاری بین JATCO و نیسان باعث تولید اولین SUV هیبریدی مجهز به سیستم CVT تسمه‌ای شد. 2014 Nissan Pathfinder و Infiniti QX60 هر دو از یک موتور 2.5 لیتری چهار سیلندر دارای سوپرشارژر و یک موتور AC بهره می‌برند که در مجموع 250 اسب بخار نیرو و امکان استفاده از نیروی چرخ‌های جلو یا هر چهار چرخ در هنگام رانندگی را برای خودرو فراهم می‌کنند.
خودروهای برقی تاکنون به هیچ وجه نقشی در تغییر نسبت‌های رانندگی نداشته‌اند. اما اگر در آینده یک نیسان Leaf با CVT ساخت شرکت JATCO دیدید شگفت زده نشوید. اضافه کردن یک سیستم انتقال نیرو به نیسان Leaf می‌تواند شتاب آن را به شدت افزایش دهد، تسلط و پایداری آن را بهبود ببخشد و مسافت‌های حرکتی آن را گسترش دهد. با بکار گرفتن نسبت‌های رانندگی پایین هنگام کاهش سرعت و ترمزگیری می توان با استفاده از انرژی بازگردانده شده به باتری، آن را شارژ کرد. با وجود پوشش اصطکاک که برای ترمزگیری های شدید تهیه شده است، لنت‌های ترمز باید تا پایان عمر اتومبیل دوام بیاورند.

[jwplayer mediaid=”55320″]
این بدین معنی نیست که سیستم‌های CVT در حال وارد شدن به مسیر اصلی سیستم‌های انتقال نیرو هستند. و خودروهای مورد علاقه‌ی ما – کوروت، پورشه و امثال آن‌ها – فراتر از دسترس آن‌ها می‌باشند. ولی آماده باشید که چند وقت دیگر همسایه‌ی شما در مورد سیستم انتقال نیروی جدیدی که دنده عوض نمی‌کند با شما صحبت خواهد کرد!

درباره نویسنده

تصویر پروفایل آرش نهندیان فرد

آرش نهندیان فرد، مترجم اخبار دنیای اتومبیل و موتورسیکلت در سایت پدال

32 دیدگاه

  1. مهدی62
    سوابق: (133 دیدگاه) ,

    شاید در اینده ای نچندان دور سیستم غالب ماشینها اینگونه باشد ولی همانطور که گفته شد این سیستم برای افرادی که دوست دارند با سرعت پایین رانندگی کنند مناسب است.

    من سیستم دستی رو ترجیح میدم چون به تمام جنبه های ماشین تسلط دارم ویه حال دیگه ای میده

    پاسخ
  2. نوید
    سوابق: (195 دیدگاه) ,

    CVT ها یه قابلیت خوبشون اینه که اجازه میدن موتور در هر لحظه در نقطه بهینه کار کنه… مثلا با یه دور موتور ثابت (دور موتوری که گشتاور موتور حداکثر هست) از حالت سکون تا هر سرعتی رو بتونید برید.

    ولی خوب چون گشتاور حداکثر پایینتری نسبت به چرخدنده میتونن انتقال بدن، حالا حالا ها مونده تا به دنیای اسپرت وارد شن.
    مگه اینکه هندسه ها و مکانیزم های جدید جای تسمه رو بگیره مثل چرخدنده های با قابلیت تغییر محیط دوار… چرخدنده های مغناطیسی و …

    اگه این چرخدنده های به دنیای اسپرت وارد بشن باید با صداهای لذت بخش موتورها در دور بالا و لحظات Downshift خداحافظی کرد.

    پاسخ
    1. آرش
      سوابق: (106 دیدگاه) ,

      خودروهای رنو کولئوس ، فلوئنس و سوزوکی کیزاشی نیز عیناًاز گیربکس های Advanced CVT 2 ، شرکت جاتکوی ژاپن استفاده می کنند.

      بطور کلی در تجربه های ابتدایی رانندگی با گیربکس CVT ، سیستم آن کمی توی ذوق میزند ولی پس از مدتی ، قلق های CVT دستتان می آد و می تونید با اون حتی توی جاده چالوس نیز عرض اندام کنید ، چیزی که شخصاً زیاد با کولئوس و فلوئنس تستش کردم. ضمناً از حالت دستی X-tronic نیز بهره ببرید.

      البته در هر صورت شتاب 0 تا 20/30 CVT چندان مطلوب نیست ولی در عوض خصوصاً در سرعت های 60 تا 100 ، جبران تنبلی شتاب سرعت های پایین تر را می کند ، بطوریکه در کیزاشی CVT شتاب 8.4 یا 8.8 در کاتالوگ آن آمده است.

      پاسخ
  3. زیگما
    سوابق: (3078 دیدگاه) ,

    مزخرف ترین نوشته ای بود که در پدال دیدم.نویسندش کی بود؟اه اه اه اه

    پاسخ
    1. ehsan
      سوابق: (29 دیدگاه) ,

      salam
      duste man mitunam ye soal azatun beporsam?
      shoma chand saletune?
      albate jesarateha

      پاسخ
        1. mahsa
          سوابق: (293 دیدگاه) ,

          وای خدا
          زیگنما این چه طرزشه اخه
          نمیشه لطف کنی یکم حوصله بخرچ بدی

    2. مازیار
      سوابق: (12 دیدگاه) ,

      این جای تشکرته از یک متن علمی و زیبا….. حالا واسه چی مزخرف احتمالا تو اصلا نفهمیدی قضیه چیه ، دقعه آخرت باشه اینجوری حرف میزنی

      پاسخ
    3. ahmad
      سوابق: (570 دیدگاه) ,

      اتفاقا یکی از جالب ترین مطالبی بود که در مورد فناوری خودرو خونده بودم.ممنون آرش نهندیان عزیز.

      پاسخ
    4. محمد
      سوابق: (68 دیدگاه) ,

      فکر میکنی مزخرفه چون هیچی از این مطلب نفهمیدی

      پاسخ
  4. احسان(احسان سابق)
    سوابق: (2211 دیدگاه) ,

    یعنی با این سیستم انتقال قدرت برعکس سیستم دستی و اتوماتیک دنده ای عوض نمیشه؟در اصل گیربکس بجای اینکه از چند چرخ دنده ساخته شده باشه از یک چرخ دنده مرکزی و یک زنجیر ساخته شده تا قدرت رو انتقال بده؟کسایی که در این زمینه تخصص دارن میتونن توضیح بدن چطور این سیستم کار میکنه؟

    پاسخ
    1. احمد.ف
      سوابق: (463 دیدگاه) ,

      به صورت خلاصه: وقتی در یک گیربکس معمولی شما (یا به صورت اتوماتیک) دنده رو عوض می کنی در حقیقت اندازه چرخدنده درگیر رو تغییر میدید تا به گشتاور و سرعت مناسب برسید در گیربکس پیوسته به جای اینکه تعداد این چرخدنده ها محدود (۵ دنده ۶ دنده یا … ) باشه، بی نهایت دنده در اختیار است یعنی در فاصله بین کمترین نسبت دنده و بیشترین نسبت دنده همه ی اعداد قابل اعمال است. این کار هم توسط دو مخروط که یک تسمه دور آنها افتاده انجام می شود. با حرکت تسمه بین ابتدا تا انتهای مخروط نسبت های مختلف به دست می‌آید. اما چون در این سیستم روش انتقال گشتاور اصطکاک است قبلیت انتقال گشتاور محدود است در حالی که در سیستم معمولی تماس مستقیم دنده های چرخدنده ها با هم باعث انتقال نیرو و گشتاور می‌شود که توان انتقال بیشتری دارد

      پاسخ
  5. نوید
    سوابق: (195 دیدگاه) ,

    خیر. دیگه دنده عوض نمیشه. بلکه به طور پیوسته نسبت تبدیل جعبه دنده تغییر میکنه.
    اساس کار تفاوتی با چرخدنده عادی نداره. نسبت تبدیل در چرخدنده عادی برابر هست با نسبت محیط چرخدنده ها به هم. برای فهم عملکرد میشه از یه دوچرخه دنده ای استفاده کرد.
    دیدید که دوچرخه های دنده ای چجوری هستن؟ معمولا یه 6-7 تا چرخدنده تو سایزهای مختلف دارن که زنجیر دور اونا نیروی شما رو به چرخ ها میرسونه… حالا فرض کنید به جای اون مخروطی که اون 7 تا چرخدنده روش هست یه مخروط پیوسته وجود داشت که زنجیر میتونست روش بالا و پایین بره (و زنجیر هم قابلیت کشسانی داشت) اون موقع شما میتونستید فقط با تغییر مکان کش (زنجیر) روی مخروط نسبت تبدیل رو عوض کنید.

    نمونه دیگه ای که میشه مثال زد تسمه کولرهای آبی هست… فرض کنید تسمه یه کش باشه و یکی از قرقره ها (یا موتور یا پروانه) به جای قرقره یه مخروط باشه… اگه تسمه روی قسمت باریک مخروط باشه سرعت مخروط کم میشه و گشتاور انتقالی به اون بالا میره و برعکس اگه کش روی قسمت کلفت باشه سرعت مخروط میره بالا و گشتاور انتقالی پایین میاد… حالا اگه این کش روی این مخروط بتونه بالا پایین بره دیگه دنده یه شماره مشخص نداره… بلکه پیوسته هست.

    پاسخ
    1. میلاد . فقط المان . فقط بنز .
      سوابق: (6524 دیدگاه) ,

      درود.
      نوید جان خیلی ممنون.خیلی ساده توضیح دادی.

      الان متوجه شدم که چی به چیه.

      جا داره از همه ی بچه هایی که برای درک بهتر این مساله توضیحات مناسبی دادند ، تشکر کنم.

      ((( ایران و المان )))

      پاسخ
    2. arman
      سوابق: (2 دیدگاه) ,

      منم یه موتور سیکلت اسکوتر دارم اتفاقا اونم طرح کیربکسش مال ژاپنه .یه دونه مخروطی شکل سر میلنگ موتور ویکی هم به میله وصله که به چرخ عقب متصله که این دو مخروطی شکل با یک تسمه به هم وصلن هر چی گاز بیشتری میدی مخروطی عقب کوچکتر و جلو بزرگتر و ای باعث شتاب دو چندان میشه .دقیقا به قول اقا نوید مثل یه دوچرخه دنده ای هست.ببخشید که سرتونو درد اوردم فقط میخواستم از چیزی که میدونم به دوستان اطلاع رسانی کنم.

      پاسخ
  6. محمد حسین
    سوابق: (7 دیدگاه) ,

    تا اونجایی که من اطلاع دارم از نظر راحتی و آرامش بسیار عالیه
    ولی اگه مثل من اهل گاز دادن هستید چیز چندان جالبی نی

    پاسخ
  7. احسان(احسان سابق)
    سوابق: (2211 دیدگاه) ,

    بچه ها از توضیحاتتون ممنون.مختصر و مفید و کامل بود

    پاسخ
  8. محسن.د
    سوابق: (1422 دیدگاه) ,

    آقای نویسنده محترم،چرا میگید؟”آماده باشید که چند وقت دیگر همسایه‌ی شما در مورد سیستم انتقال نیروی جدیدی که دنده عوض نمی‌کند با شما صحبت خواهد کرد!”

    همین مورانو که چندین ساله وارد شده گیربکسش CVT هست!!!

    پاسخ
    1. محمد
      سوابق: (39 دیدگاه) ,

      منظور ایشون همه گیر شدن مطلبه … cvt تکنولوژی و خبر خوبیه برای فقیر فقرایی مثل من که مورانو رو بلد نیستیم بنویسیم چه برسه به اینکه سوارش بشیم

      پاسخ
  9. مازیار
    سوابق: (12 دیدگاه) ,

    من این نوع گیربکس رو تو تیانا دیدم بنظر من که فوق العاده است تاثیر روانی زیادی در آرامش هنگام رانندگی داره

    پاسخ
  10. mahsa
    سوابق: (293 دیدگاه) ,

    خیلی جالبه
    از توضیحات پدال و دوستان خیلی ممنونم

    پاسخ
  11. ahmadreza
    سوابق: (2 دیدگاه) ,

    طرز کار این گیر بکسو هر کی واسم توضیح میداد نمیفهمیدم وقتی انیمیشن اینجارو دیدم فهمیدو مرسی

    پاسخ
  12. امیرحسین پیرزاد
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    سلام من دانشجوی رشته مکانیک هستم و دارم روی طرح گیربکس cvt کار میکنم و نمیدونم باید چیکار کنم طرح من کامل است و نقشه ان را کشیده اما نمیدانم باید چطور ان را به مرحله تولید برسانم 09355011450امیدوارم راهنماییم کنید.

    پاسخ
  13. احمد
    سوابق: (26 دیدگاه) ,

    طراحی و ساخت این گیربگس رو یکی از مهندسین ژاپنی در دهه ی 70 شروع کرد و اوایل دهه ی 90 به نتیجه رسید و نسخه ی نهاییش با موفقیت بر روی یه مدل از سوبارو تست شد. در طی این دو دهه این مهندس ژاپنی به همراه یک دکتر علم شیمی و همکارانشون مشقتهای بسیاری رو برای رفع مشکلات این گیربکس متحمل شدند. واقعا این ژاپنی ها خیل سخت کوش هستن.

    پاسخ
  14. مسعود
    سوابق: (21 دیدگاه) ,

    با سلام لطفا معایب گیربکس CVT را توضيح دهید اگر این گیربکس انقدر خوب هست چرا در خودروهای اروپایی استفاده نمی شود؟

    پاسخ
  15. Ali
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    Mvm x33 new
    به گیربکس cvt مجهزه که حالت دنده دستی هم داره که 7 دندس
    ببینید چین به کجا رسیده که داره از این سیستم استفاده میکنه
    و خیلی هم نرمو راحته و اگه قلقش رو یاد بگیرید دیگه حالتون از ماشین دنده دستی بهم میخوره

    پاسخ
  16. شهاب
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    سلام <
    کسی میتونه توضیح بده عمل معکوس کشیدن چجوری انجام میشه تو این سیستم cvt؟

    پاسخ
  17. محسن ناجی
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    سلام ..
    من یه دستگاه النترا دارم.مدتی است که یه صدای ناموزون توی موتور هست که تو فصل سرما این صدا بیشتره.به نمایندگی مجاز مراجعه کردم به من گفتن که جفت cvt ماشین شما خرابه و هزینه برداره..میخواستم بدونم آیا ربطی به این قسمت داره ؟؟ آیا درست تشخیص دادن یا نه ؟؟
    با تشکر

    پاسخ
  18. Camry
    سوابق: (6 دیدگاه) ,

    با سلام.
    کسانی که میگن گیربکس cvt خوب نیست و بدرد عشق سرعتا نمیخوره سخت در اشتباه هستن
    باید بگم کافیه یه بار سوار کمری هیبرید بشید تا بفهمید که خوبه البته باید اضافه کنم که گیربکس اونا e-cvt هست.تا گاز میدین کل گشتاورش رو خالی میکنه روتون و یه لذت دیگه رو تجربه میکنید.

    پاسخ
  19. داریوش
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    این سیستم مثل موتور پاکشتی قدیمی عمل میکنه البته خیلی پیشرفته تر

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.