تاریخچهٔ پیکان، یار قدیمی ایرانیان (قسمت سیزدهم)

سیزده قسمت است که هر جمعه با تاریخچهٔ پیکان در خدمت شما هستیم اما کم‌کم در حال نزدیک شدن به پایان این سری مطالب هستیم و شاید تا دو یا سه قسمت دیگر در این مطلب در خدمت شما عزیزان باشیم. در قسمت قبلی گفتیم که از سال 1362 با اتمام موتورهای 1725 در انبارهای ایران‌خودرو، موتور 1600 اونجر بر روی پیکان نصب شد. بدین ترتیب تولید پیکان‌های دولوکس 1725 خاتمه یافت و پیکان 1600 جایگزین آن شد. پیکان 1600 در ظاهر هم تغییراتی جزئی با پیکان دولوکس داشت به‌گونه‌ای که قالپاق‌های خورشیدی قبلی با نمونه‌های کوچک‌تر استیلی جایگزین شدند، روکش‌های پلاستیکی قسمت‌های کناری سپرها حذف شد و رفته‌رفته طی سال‌های بعد تزئینات کرومی بدنه مانند زه‌های دور چراغ‌های عقب و پنجره‌ها هم حذف گردیدند.

پیکان 1600 مدل 1362
پیکان 1600 مدل 1362

همچنین مدل کارلوکس هم در سال‌های پایانی تولیدش به موتور 1600 مجهز شد اما با اتمام قطعات پیکان‌های قدیمی، تولید کارلوکس در سال 1364 متوقف شد و درنتیجه مدل‌های پیکان به تنها دو نسخهٔ سواری و وانت محدود شد. این در حالی بود که پیکان وانت برخلاف مدل سدان، فیس‌لیفت نشده و همچنان با همان ظاهر قدیمی یعنی چراغ‌های گرد تولید می‌شد. بدین ترتیب در این سال‌ها کماکان قطعات اصلی پیکان همچون موتور و گیربکس توسط پژو و شعبهٔ تالبوت آن تأمین می‌شد و ایران‌خودرو به تولید آن در ایران می‌پرداخت.

پیکان کارلوکس
پیکان کارلوکس

در قسمت قبل گفتیم که پژو طی قراردادی متعهد شد به مدت 10 سال قطعات موردنیاز ایران‌خودرو برای تولید پیکان را تأمین کند. قطعاتی که در اصل متعلق به مدل اونجر بود که در آن زمان توسط تالبوت به‌عنوان زیرمجموعهٔ پژو تولید می‌شد؛ اما در سال 1981 درحالی‌که تنها سه سال از قرارداد پژو و ایران‌خودرو می‌گذشت، پژو تولید اونجر را در تابوت متوقف کرد اما با توجه به قرارداد 10 ساله با ایران‌خودرو صرفاً جهت تأمین نیاز ایران همچنان تولید موتور 1600 اونجر را ادامه داد. در سوی دیگر، در دورانی که گروه روتس در تملک کرایسلر بود، این شرکت هیلمن اونجر را با نام دوج 1500 در شعبهٔ آرژانتینی خود هم تولید کرده و در این کشور عرضه می‌کرد.

دوج 1500
دوج 1500

با فروش گروه روتس توسط کرایسلر به پژو در سال 1979، یک سال بعد، فولکس‌واگن نیز سهام شعبهٔ آرژانتینی کرایسلر را خریداری کرد و تولیدات کرایسلر را متوقف نمود؛ اما این امر شامل دوج 1500 یا همان هیلمن اونجر نشد و فولکس‌واگن تصمیم گرفت تولید آن‌را همچنان ادامه دهد. سپس فولکس‌واگن در سال 1982 دوج 1500 را فیس‌لیفت کرده و آن‌را با نام فولکس‌واگن 1500 عرضه نمود. این در حالی بود که یک سال قبل از این پژو تولید اونجر را متوقف کرده بود اما فولکس‌واگن تولید آن‌را تا سال 1990 ادامه داد. به همین دلیل پس از توقف تولید اونجر توسط پژو، هرچند پژو همچنان موتور 1600 اونجر را فقط برای ایران‌خودرو تولید می‌کرد اما گیربکس پیکان توسط فولکس‌واگن و از آرژانتین تأمین می‌شد و پیکان‌هایی که در ایران با نام گیربکس آرژانتینی شناخته می‌شدند توسط ایران‌خودرو به بازار عرضه شدند.

فولکس‌واگن 1500
فولکس‌واگن 1500

اما در اواسط دههٔ 60 شمسی به دلایل مختلفی چون جنگ، بمباران، وضعیت اقتصادی ضعیف، شرایط مالی نامناسب و… تولید پیکان سیر نزولی گرفت و روزبه‌روز تولید آن کمتر می‌شد. در این سال‌ها پژو پیشنهاد تولید مدل جدید 405 را بجای پیکان به ایران‌خودرو داد. این پیشنهاد با موافقت ایران‌خودرو مواجه شد و حتی مقدمات تولید پژو 405 نیز فراهم شد. خودرویی کاملاً مدرن و جدید که در سال 1987 یا 1366 توسط پژو معرفی شد، عنوان خودروی سال 1988 اروپا را کسب کرد و عروس خودروهای اروپا لقب گرفت. بدین ترتیب تیمی از ایران به فرانسه رفته و شرایط را بررسی کردند و حتی قرارداد اولیهٔ هم آماده شد. ایران‌خودرو قصد داشت 405 را برای تولید در ایران ارزان‌سازی کند تا بتواند جایگزینی برای پیکان شود؛ اما روند انعقاد قرارداد تولید پژو 405 در ایران با مشکلاتی مواجه شد و آن‌قدر کش‌وقوس پیدا کرد که درنهایت کل پروژه لغو شد. هرچند که چند سال بعد مجدداً مذاکرات برای تولید 405 در ایران صورت گرفت و تولید این خودرو در سال 1369 در ایران آغاز شد اما نه به‌عنوان جایگزین پیکان.

پژو 405 مدل 1987
پژو 405 مدل 1987

اما وضعیت پیکان بسیار وخیم شده بود تا جایی که تولید سالانهٔ آن از 70 هزار دستگاه در سال 1363 به 3 هزار دستگاه در سال 1367 رسید. از سوی دیگر، در سال 1368 قرارداد 10 سالهٔ پژو با ایران‌خودرو مبنی بر تأمین قطعات آن نیز پایان یافت و پژو که موتور 1600 اونجر را فقط برای ایران تولید می‌کرد به تولید آن خاتمه داد. بدین ترتیب ارسال قطعات به ایران متوقف شد و این تیر خلاصی بود بر پیکر نیمه‌جان پیکان به‌گونه‌ای که در سال 1368 خط تولید پیکان عملاً رو به توقف بود؛ اما در این سال جهت جلوگیری از توقف تولید پیکان، ایران‌خودرو درخواست ارائهٔ موتور دیگری برای این خودرو را به پژو داد و پژو هم موتور 1800 سی‌سی مدل 504 را برای تپیدن در سینهٔ پیکان پیشنهاد کرد.

paykan-3

این امر موردقبول واقع شده و بررسی‌های نصب این موتور بر روی پیکان توسط پژو انجام گرفت. همچنین به دلیل اینکه دیگر قطعات فنی پیکان هم تأمین نمی‌شد، این قطعات هم از پژو 504 قرض گرفته شدند. البته تمامی این قطعات از شعبهٔ آفریقایی پژو که به تولید 504 می‌پرداخت تأمین می‌شد. بدین ترتیب در سال 1370 پیکان جدیدی با پیشرانه و متعلقات فنی پژو 504 با نام پیکان پژو به بازار عرضه شد. این خودرو در موتور، گیربکس، رینگ‌ها و قطعات دیگر با پژو 504 اشتراک داشت؛ بنابراین پیکان پژو در ظاهر فقط با رینگ‌های 504 از پیکان‌های معمولی متمایز می‌شد و از این طریق قابل‌شناسایی بود. موتور 1800 سی‌سی پژو 80 اسب بخار قدرت داشت که بیشتر از موتور 1600 قبلی پیکان بود و به همین دلیل پیکان پژو شتاب و کشش بالاتری نسبت به پیکان‌های معمولی داشت هرچند که با مشکلاتی مثل سنگینی موتور و درنتیجهٔ افتادگی دماغهٔ هم دست‌وپنجه نرم می‌کرد. درهرحال پیکان پژو را می‌توان اولین خودروی پیوندی ایران دانست.

پیکان پژو
پیکان پژو

همان‌طور که گفتیم پیکان وانت همچنان با همان ظاهر قدیمی تولید می‌شد اما در همان سال 1370 و همزمان با تولید پیکان پژو، مدل وانت هم فیس‌لیفت شد و قسمت جلویی آن کاملاً مشابه نمونهٔ سدان گردید. البته در عقب تغییری نداشت و همچنان از همان چراغ‌های کوچک قدیمی استفاده می‌کرد. بدین ترتیب با نصب قوای محرکهٔ پژو 504 بر روی پیکان، خونی تازه در رگ‌های این خودرو جریان یافت و پیکان نیمه‌جان از نابودی نجات یافت.

پیکان پژو وانت با چهرۀ فیس‌لیفت شده
پیکان پژو وانت با چهرۀ فیس‌لیفت شده

البته در همین حین مدیران ایران‌خودرو تصمیم گرفتند روند داخلی سازی موتور 1600 را هم آغاز کنند چراکه تولید پیکان با موتور پژو راه‌حلی موقتی جهت جلوگیری از توقف تولید بود و باید به‌سرعت داخلی سازی موتور اصلی 1600 شروع می‌شد. بدین ترتیب ایران‌خودرو خط تولید دست‌دوم تالبوت را خریداری کرد تا بتواند به‌طور کامل موتور 1600 را در ایران تولید کند؛ اما پس از خریداری و نصب خطوط تولید تالبوت، ایران‌خودرو با دستگاه‌های مستهلک و ناقص روبرو شد که قابل‌استفاده نبودند.

پیکان 1600 جدید
پیکان 1600 جدید

بااین‌حال با صرف هزینه‌های فراوانی، خطوط تولید بازسازی شدند و روند تولید صد در صد داخلی موتور 1600 آغاز شد. نهایتاً در اواسط سال 1371 این موتور کاملاً داخلی سازی شد و در شهریور 1371 دوباره تولید پیکان 1600 آغاز شد. البته در کنار پیکان 1600 همچنان تولید پیکان پژو هم ادامه یافت و تا سال 1376 به تولید رسید. بدین ترتیب با افزایش تولید پیکان و فروش آن، سرمایه به ایران‌خودرو بازگشت و پیکان به‌نوعی صنعت خودروسازی ایران را از نابودی نجات داد.

پیکان 1600 وانت
پیکان 1600 وانت

 

ادامه دارد…

درباره نویسنده

تصویر پروفایل امیر دهقان

نویسنده و مترجم سایت پدال، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی

22 دیدگاه

  1. gta
    سوابق: (16 دیدگاه) ,

    موقعی که پیکان شروع کرده صنعت کره کلا هنوز از عالم هستی غائب بوده
    البته از 50 سال قبل ماشینای آلمانی صادر میشدن به همه جای دنیا !!
    اینو گفتم که :
    اول خودروسازای ایرانی خجالت بکشن که این همه پنانسیل خودروسازی (دقیقا وضعیت کنکنی کره میتونست باشه !) رو نیست کردن
    دوم اینکه با تمام پیشرفتی که کره تو خودروسازیش کرده هنوز هیچ حرف جدیدی تو این حرفه نداره .
    و سوم هم سلامی به طرفدارای آلمانی

    پاسخ
    1. تصویر پروفایل اسطوره
      اسطوره
      سوابق: (3705 دیدگاه) ,

      سلام بر شما.
      سلام بر همه ی کاربران عزیز سایت.

      امروز فقط به عشق پیکان و مقاله ی جالب آقای دهقان اومدم.
      پیکان پژو یک زمانی سلطنت میکرد.
      یادمه یکی از دوستان پدرم پیکان پژو داشت.
      عاشق این ماشین بود
      همیشه که باهاش سوار ماشین میشدیم میرفت تو فاز خالی بندی که من با این ماشین BMW 518 رو تو سربالایی گرفتم !!

      پاسخ
    2. YaShar
      سوابق: (295 دیدگاه) ,

      تاریخ نشان خواهد داد که چه خیانت هایی فقط تو صنعت خودروی به کشور شده که عهدنامه ترکمن چای انگشت کوچیکش هم نمیشه!!

      پاسخ
  2. ALI
    سوابق: (59 دیدگاه) ,

    به نظر من پیکان پژویی بهترین پیکان تولید شده بود، یادم سال ٨٣ با دوو سیلو خودما خفه کردم نتونستم تو سربالایی بگیرمش هرچند سیلو ماشینی قوی نبود ولی به نسبت جدید بود.

    پاسخ
    1. (ali (CHEVY NOVA
      سوابق: (1297 دیدگاه) ,

      اتفاقا پیکان پژویی اصلا ماشین خوبی نبود چون موتور پژو سنگین براشبود و جلو بندی پیکان رو زود به زود داغون میکرد
      بهترین مدلهای پیکان فقط از 46 تا57 بود مدلهای بعدیش روز به روز افت کرد

      پاسخ
      1. ALI
        سوابق: (67 دیدگاه) ,

        مزیتش خیلی بیشتر از عیب جلو بندی بود هرچند یادم یه راننده تاکسی به مشتریش گفت از وقتی فنراشا با نمیدونمم چی چی عوض کردم دیگه به اون صورت تعمیر دوره ای نمی خواد . در ثانی همین که توی جاده های دو طرفه قدیم راننده مجبور نبود از ١٠ کیلومتر قبلش دور بگیره تا از یک تریلی سبقت بگیره یه دنیا می ارزید.

        پاسخ
        1. (ali (CHEVY NOVA
          سوابق: (1297 دیدگاه) ,

          اتفاقا موتور پیکان همچین بدم دور نمیگیره
          ماشین پدر من rd هستش و موتورش با پیکان یکی هست و خیلی خوبم دور میگیره حتی تو سر بالایی هم خیلی خوب راه میره با اینکه اتاق ماشین برا اون موتور سنگینه ولی تا حالا کم نیاورده
          من یکی از دوستان نزدیکم هم مکانیک هست و هم یه عشق پیکان و خودشم پیکان داره
          با هم صحبت میکردیم میگفت پیکان فلایول سنگینی داره و درسته که یکم اولش دور کم برمیداره اما وقتی تو دور بیوفته خیلی خوب راه میره که به من هم ثابت شده ولی در کل حرف شما هم درسته

  3. ahmad
    سوابق: (149 دیدگاه) ,

    شما یادتون نمیاد یه زمانی این پیکان پژویی ها توی جامعه ایران به عنوان ماشین های لوکس و خفن شناخته میشدن! 🙂

    ای کاش میگفتید چه حریان بازی های سیاسی و جناحی و مسائلی مثل سهم خواهی آقازاده ها موجب کنسل شدن تولید پژو405 برای جایگزینی با پیکان در سال 1366 شد و به دنبال همان ماجرا و رانت خواری ها تولید پیکان رو تا سال 1394 ادامه دادن!

    پاسخ
  4. تصویر پروفایل رضا پ
    رضا پ
    سوابق: (198 دیدگاه) ,

    واقعا چه سالهای ذلت باری بوده هنوز هم همون نوع مدیریت ادامه داره

    پاسخ
  5. تصویر پروفایل رضا پ
    رضا پ
    سوابق: (198 دیدگاه) ,

    …التماس این کشورو اون کشور و بکن تا موتور یهه ماشین از رده خارجو واسط تولید کنن
    خاک…

    پاسخ
  6. آرش آمریکایی
    سوابق: (96 دیدگاه) ,

    آخی واقعا پیکان چه پروژه خوببی برای شروع صنعت خودرو سازی ایران میتونست باشه ولی خرابش کردن نامردا
    اون زماان کره بیشتر از دوچرخه نمیتونست داشته باشه ولی ما صنعت مونتاژ خودرو داشتیم
    بعد کره هم صنعت مونتاژ رو وارد کرد و صنعت خودرو سازی خودش رو پایه ریزی کرد الان کره کجاست و ما کجا
    ممنون از آقای دهقان بابت این مقاله خوب
    لطفا از شرکتهایی مثل کیش خودرو و رنوس خودرو هم مقاله بنویسید که اومدن که صنعت خودروسازی رو پیشرفت بدن ولی با شرایت مافایی ایران ورشکست شدن
    خودروها سیناد و آنا که الان دیگه کمتر کسی اونا رو میشناسه

    پاسخ
  7. Aria
    سوابق: (28 دیدگاه) ,

    شوهر عمم پیکان پژو داشت میگفت نمیدونی چقدر شتاب داره . دنده سه باهاش صد تا رفتم حساب کن دنده های دیگه چقدر میره. ما هم چون بیشتر از پیکان سوار نشده بودیم گفتیم اهههه دنده سه صد تا میره؟؟؟ نه بابا؟؟ الان که یادم میاد خندم میگیره…واقعا تو کف چه چیزایی بودم…

    پاسخ
  8. احمد باقری
    سوابق: (4296 دیدگاه) ,

    دیگه خیلی طولانی شد، ولی جالبه.

    پاسخ
  9. پرهام
    سوابق: (41 دیدگاه) ,

    واقعا خوندن این مقاله لذت بخشه و بابتش از شما ممنونم و یه خواهش دارم اگه امکانش هست بعدا یه مقاله راجع به کیش خودرو هم تهیه کنید چون معتقدم شرکت بلند پروازی بود و میتونست موفق بشه و لی نذاشتند !!!!!!!!!!!!

    پاسخ
  10. تصویر پروفایل فرشاد سجادیان
    فرشاد سجادیان
    سوابق: (210 دیدگاه) ,

    سری مطالب تاریخچه پیکان هم قراره مثل عمر تولیدش تو ایران، خیلی طولانی و خسته‌کننده باشه

    پاسخ
  11. حمیدرضا
    سوابق: (324 دیدگاه) ,

    جالبه پیکان صنعت خودروسازی رو نجات داده این مقاله خودش نشان از محافظه کاری مسئولین داره که حاضر نبودن ریسک یه خودروی جدیدو بپذیرن و همون پیکانو با هزار جور هزینه الکی سرپا نگه داشتن

    پاسخ
  12. اصغر
    سوابق: (7 دیدگاه) ,

    تو مناطق ما این خودرو یعنی پیکان پژو که به پژو موتور معروف بود عشق خلافکارا بود،خلاف کار منظور همونایی که پارچه و سیگار قاچاق میکردند،تا جایی که میشد بار میزدند چون موتور سنگین بود با بار زیاد تازه متعادل میشد و بیداد میکردند تو جاده ها.یه صدای زوزه هم داشت این موتور رو پیکان سوت میکشید خفن،یادش بخیر

    پاسخ
  13. محمد
    سوابق: (248 دیدگاه) ,

    منظورتون از پیکان پژو همان “پیکاژو “هست دیگه.

    پاسخ
  14. احسان
    سوابق: (236 دیدگاه) ,

    مزخرف ترین مقاله پدال
    ریخت نحس پیکان رو کم دیدیم و میبینیم حالا براش مقاله ام نوشتین
    اینجور ننگ های رو باید فراموش کرد نه یاد اوری

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.