تاریخچهٔ پیکان، یار قدیمی ایرانیان (قسمت چهاردهم)

در ادامهٔ مرور تاریخچهٔ پیکان تا آنجا پیش رفتیم که در اوایل دههٔ 70 شمسی ایران‌خودرو با خرید خط تولید پیشرانهٔ 1600 سی‌سی هیلمن اونجر از شرکت تالبوت و نصب آن در ایران توانست این موتور را داخلی‌سازی کند. بدین ترتیب تولید پیکان که به دلیل عدم تأمین موتور با مشکلات فراوانی مواجه شده بود و حتی در مقطعی از پیشرانهٔ پژو 504 برای آن استفاده شده بود، مجدداً در شهریور سال 1371 با موتور 1600 از سر گرفته شد؛ اما ظاهر و داخل پیکان هم کاملاً قدیمی و کهنه شده بود چراکه از سال 1359 بدون هیچ‌گونه تغییری در حال تولید بود. به همین دلیل پروژهٔ ارتقاء و به‌روزرسانی داخلی و خارجی پیکان در ایران‌خودرو کلید خورد.

پروتوتایپ پیکان بروزشده، سال 1372
پروتوتایپ پیکان بروزشده، سال 1372

نسخهٔ پروتوتایپ پیکان جدید در سال 1372 معرفی شد که تغییراتی در داخل و خارج آن انجام گرفته بود تا این خودروی 26 ساله کمی مدرن‌تر شود. در بخش بیرونی جهت مدرن‌تر شدن ظاهر پیکان، سپرهای استیلی قدیمی با نمونه‌های جدید پلاستیکی موسوم به جوشنی جایگزین شدند. علاوه بر این، یک زه کرومی دورتادور رینگ‌های نصب شد، دستگیرهٔ درها تغییر کردند، لچکی شیشه‌های جانبی جلو حذف و شیشه‌های یکپارچه شدند، آینه‌های جانبی تغییر کرده و از روی در به روی شیشه انتقال یافتند و قابلیت تنظیم از داخل را پیدا کردند و یک اسپویلر کوچک هم به لبهٔ درِ صندوق اضافه شد. در داخل نیز تریم دورنگ برای کنسول و داشبورد به همراه کمربندهای ایمنی جمع شونده ارائه شد و تغییراتی هم در صندلی‌ها، کنسول وسط، رو دری‌ها و دسته‌دنده ایجاد شد. همچنین جهت کاهش مصرف سوخت و تولید آلایندگی، تغییراتی هم در موتور و سیستم سوخت‌رسانی انجام گرفت.

paykan-2

بدین ترتیب پروتوتایپ پیکان جدید هم در داخل و هم در خارج کمی زیباتر و بروزتر از قبل شد که احتمالاً برای آن سال‌ها حرکت بسیار بزرگی بوده و با تبلیغات فراوانی معرفی شده بوده است! بااین‌حال کلیهٔ این تغییرات در نمونه‌های تولیدی پیکان اعمال نشد به‌گونه‌ای که در سال 1373 پیکان فقط با سپرهای جوشنی و قالپاق‌های جدید به تولید رسید و دیگر تغییرات نسخهٔ پروتوتایپ در آن اعمال نشد درحالی‌که قالپاق‌ها هم با نمونهٔ پروتوتایپ تفاوت داشتند و از مدل‌های پلاستیکی بجای استیل استفاده شده بود. همچنین به دلیل عدم هماهنگی و همخوانی سپرهای جوشنی پلاستیکی با فرم قدیمی بدنهٔ پیکان، بازار چندان از این تغییر استقبال نکرده و به همین دلیل در کنار پیکان سپر جوشنی همچنان نمونه‌هایی با همان سپرهای استیلی قدیمی هم تولید می‌شد.

پیکان 1373
پیکان 1373
پیکان سپر جوشنی 1373
پیکان سپر جوشنی 1373

در همین سال چراغ‌های عقب نسخهٔ وانت که همچنان همان چراغ‌های کوچک متعلق به سال 1348 بودند با نمونه‌های جدید بزرگ‌تر جایگزین شده و چراغ‌های دنده‌عقب هم که قبلاً به‌صورت مجزا در زیر سپر قرار داشتند به داخل مجموعهٔ چراغ‌های اصلی انتقال یافتند. همچنین قالپاق‌های پلاستیکی جدید نسخهٔ سواری بر روی وانت پیکان ‌هم نصب شد اما سپرهای جوشنی برای وانت ارائه نشد.

پیکان وانت با چراغ‌های عقب جدید 1373
پیکان وانت با چراغ‌های عقب جدید 1373

در آن سال‌ها از یکسو به دلیل انحصار شدید حاکم بر بازار خودروی ایران و از سوی دیگر قیمت ارزان، سادگی تعمیر، فراوانی و ارزانی قطعات و اُنس مردم با پیکان موجب شده بود که این خودرو همچنان محبوبیت خود را حفظ کرده و فروش بالایی داشته باشد تا جایی که برای خرید نمونهٔ صفرکیلومتر پیکان می‌بایست پس از پرداخت قیمت خودرو مدت‌ها در صف منتظر می‌ماند تا خودرو تحویل داده شود. حتی در دههٔ 70 با آزاد شدن واردات خودرو و ورود انبوهی از خودروهای مدرن خارجی به کشور و همین‌طور آغاز تولید پراید توسط سایپا، پیکان بازهم همچنان محبوبیت بالای خود را حفظ کرده بود.

paykan-15

سود ناشی از فروش بالای پیکان در آن سال‌ها موجب شکل‌گیری مرکز تحقیقات ایران‌خودرو گردید و این شرکت تصمیم گرفت با استفاده از توان مهندسان داخلی در مرکز تحقیقات و همین‌طور کمک و مشاوره از شرکت‌های خارجی، خودروی کاملاً جدیدی را به‌عنوان نسل جدید پیکان تولید و روانهٔ بازار کند. با توجه به اینکه ایران‌خودرو از سال 1369 تولید پژو 405 را آغاز کرده بود و به مونتاژ و تولید برخی قطعات آن می‌پرداخت، به جهت کاهش هزینه‌ها تصمیم گرفته شد که پیکان جدید بر روی پلت‌فرم پژو 405 ساخته شود. بدین ترتیب مهندسان ایرانی مرکز تحقیقات ایران‌خودرو با همکاری و مشاورهٔ مهندسان بریتانیایی، آلمانی و کره‌ای طراحی پیکان کاملاً جدیدی را بر پایهٔ پژو 405 آغاز کردند. پروتوتایپ‌های اولیهٔ این خودرو در سال 1375 آماده و اطلاعات و تصاویری از آن با نام پیکان جدید منتشر شد.

پروتوتایپ نسل جدید پیکان
پروتوتایپ نسل جدید پیکان سال 1375

اما این خودرو فقط نام پیکان را بر روی خود داشت و هیچ شباهت یا ارتباطی با پیکان نداشت. نسل جدید پیکان طراحی مدرن و آئرودینامیکی داشت که برای آن سال‌ها و شرکتی چون ایران‌خودرو کاملاً مناسب به نظر می‌رسید. همچنین این خودرو در بسیاری از قطعات با پژو 405 اشتراک داشت به‌گونه‌ای که برای پیشرانهٔ آن‌هم موتور 2000 سی‌سی 405 در نظر گرفته شده بود. در آن سال‌ها پس از ساخت نمونه‌های اولیهٔ نسل جدید پیکان، تولید انبوه آن کاملاً قطعی به نظر می‌رسید و ایران‌خودرو قصد داشت خط تولید آن‌را از سال 1377 راه‌اندازی کند.

اما هزینه‌های سرسام‌آور طراحی و توسعهٔ پیکان جدید و قطعات گران‌قیمت آن موجب شد که طرح ساخت نسل جدید پیکان شکست خورده و پروژه به‌طور کامل لغو شود چراکه پیکان خودروی ارزان‌قیمتی بود و به همین خاطر فروش و محبوبیت بالایی داشت اما اگر ایران‌خودرو نسل جدید آن‌را به تولید می‌رساند به دلیل هزینه‌های بالای توسعه و قطعات گران‌قیمت، باید پیکان جدید را با قیمت بالایی به بازار عرضه می‌کرد تا این هزینه‌ها جبران شود؛ بنابراین در این صورت پیکان از دسترس بخش زیادی از جامعه خارج شده و نمی‌توانست موفق باشد. بااین‌حال پس از چند سال تأخیر مجدداً پروژهٔ ساخت خودروی جدیدی با برند ملی بر روی پلت‌فرم پژو 405 در ایران‌خودرو آغاز شد اما این بار این خودرو نه با نام پیکان که با نام جدید سمند در سال 1381 معرفی گردید.

پیکان 1378
پیکان 1378

بدین ترتیب در دههٔ 70 با لغو پروژهٔ ساخت نسل جدید پیکان، همان پیکان قدیمی همچنان تولید شد و با فروش بالای خود که سود سرشاری را نصیب ایران‌خودرو می‌کرد، به گاو شیرده ایران‌خودرو معروف شد. هرچند در آن دوران برنامه‌های زیادی برای ارتقاء و به‌روزرسانی همان پیکان قدیمی مطرح شد اما عملاً هیچ‌کدام از آن‌ها به نتیجه نرسید. اما در سال 1378 بخشی از همان تغییرات پروتوتایپ سال 1372در پیکان تولیدی اعمال شد به‌گونه‌ای که شیشه‌های جانبی جلو یکپارچه شده و آینه‌های جانبی هم تغییر کردند. در این سال‌ها همچنان نمونه‌های سپر جوشنی و سپر استیلی پیکان در کنار هم تولید می‌شدند اما چند سال بعد به دلیل عدم استقبال تولید نمونه‌های سپر جوشنی متوقف شد. همچنین ایران‌خودرو در آن سال‌ها تغییراتی جزئی در داخل پیکان انجام داد که از عمده‌ترین آن‌ها می‌توان به تغییر غربیلک فرمان اشاره کرد که فرم مدرن‌تری پیدا کرده بود.

پیکان سپر جوشنی 1378
پیکان سپر جوشنی 1378

paykan-14

در اواخر دههٔ 70 کم‌کم زمزمه‌های توقف تولید پیکان به دلیل قدیمی بودن، مصرف سوخت زیاد و آلایندگی بالا مطرح شد اما تا انجام اقدامات جدی برای خاتمهٔ تولید این خودرو هنوز زمان زیادی باقی‌مانده بود چراکه پیکان‌ همچنان در بازار محبوب بود و حتی پراید هم ازلحاظ تیراژ تولید حریف پیکان نمی‌شد. همچنین در سال 1378 خبری مبنی بر احتمال توقف تولید پیکان در جراید منتشر شد که این امر منجر به افزایش قیمت 800 هزار تومانی این خودرو در بازار گردید؛ اما پس‌ازآن، مدیرعامل وقت ایران‌خودرو اعلام کرد که تا وقتی پیکان مشتری داشته باشد تولید می‌کنیم.

paykan-16

ادامه دارد…

درباره نویسنده

تصویر پروفایل امیر دهقان

نویسنده و مترجم سایت پدال، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی

23 دیدگاه

  1. امپراتور لامبورگینی
    سوابق: (3672 دیدگاه) ,

    من پیکان رو خیلی دوست دارم.
    خیلی خاطره انگیزه برام
    صدای موتورش رو هم خیلی دوست دارم.
    یک ناله ی قشنگی داشت.

    راستی در مورد پژو RD هم حجم مظلب بیشتر در قسمت های اینده اختصاص بدید.

    جالبه وقتی تولید پیکان متوقف شد خیلی از کسایی که پراید و پژو RD خریدن میگفتند اگر میشد پیکان میخریدیم.

    پاسخ
  2. Amirhosein_msn
    سوابق: (11 دیدگاه) ,

    قضیه این سیروان موتور در مورد ساخت خودرو سوپر اسپرت ایرانی واقعیه ؟ کسی اطلاعی داره؟

    پاسخ
  3. Bavaria
    سوابق: (228 دیدگاه) ,

    “همچنین در سال 1378 خبری مبنی بر احتمال توقف تولید پیکان در جراید منتشر شد که این امر منجر به افزایش قیمت 800 هزار تومانی این خودرو در بازار گردید؛ اما پس‌ازآن، مدیرعامل وقت ایران‌خودرو اعلام کرد که تا وقتی پیکان مشتری داشته باشد تولید می‌کنیم.”
    آیا بعدش که خبر تکذیب شد اون 800 هزارتومان کاهش پیداکرد؟
    جوابشو نمیدونم اما چشم بسته میگم نه
    اخه اصلا ما چیزی به اسم کاهش قیمت داریم؟ مگه هست؟ مگه وجود داره؟اصلا چرا ی خودرو ک میخواد از رده خارج بشه افزایش قیمت پیدا میکنه!!!
    “تا وقتی پیکان مشتری داشته باشه تولیدش میکنیم!!!!!”
    چقدر این متن اخر درد آور بود
    ممنون از آقای دهقان

    پاسخ
    1. gta
      سوابق: (16 دیدگاه) ,

      واجبه سلامی هم بکنیم به مشتریان پیکان که نذاشتن تولیدش متوقف بشه !!!!!!!!!!

      پاسخ
      1. دانیال
        سوابق: (49 دیدگاه) ,

        مشتری ها نذاشتن؟ هه!

        پاسخ
  4. تصویر پروفایل volvo fh
    volvo fh
    سوابق: (149 دیدگاه) ,

    ما سال ۸۲یه پیکان صفر از ایرانخودرو خریدیم,۱۶ ماه توی نوبت بودیم,قیمت ماشین هم شد چهار میلیون و نهصدهزار تومان.پلاک موقت هم بود.عکس دهمی که پیکان با پلاک لیزری توی طبیعت هست,کنار درختها,این عکس دقیقا توی دفترچه راهنماش بود.
    یه کیف ابزار شامل دوتا آچار تخت.دو تا پیچ گوشتی بزرگ دوسو و چهارسو,آچار شمع,آچار آلن هم داشت
    دسته کلید و دستمال کاغذی با آرم ایرانخودرو
    ولی الان ماشینها حتی پخش و باند هم ندارند
    خیلی ممنون آقای دهقان.خدا قوت

    پاسخ
  5. AK_007
    سوابق: (65 دیدگاه) ,

    چه بلایی سر ملت اومده با همینا
    طرف میگه ماشین نو خرید هیچ مشکلی نداشته فقط تو چند ماه اول روغن عوض کردم و سیلندر فلان شده و لنت عقب صدا میده که اشکال نداره و…
    یعنی در این حد انتظارات مردمو آوردن پایین!

    پاسخ
    1. تصویر پروفایل MPH
      MPH
      سوابق: (145 دیدگاه) ,

      خوبه jd power یه سری به ایرانم بزنه انوقت دیگه باید معیارهاشو عوض کنه و سوالتش میشه این…..
      +آیا خودرو با شش ماه تاخیر به شما داده شده؟؟؟
      -نه 5.5 ماه
      +500 امتیاز واسه x(یه ماشین وطنی)!!!!!
      +آیا در500متر اول برای خودرو مشکلی پیش اومده؟؟؟
      -نه بعد از 2000متر اولین مشکل بروز کرد
      +امتیاز کامل(1000)واسهx!!!!!!!
      +آیا در یک ماهه اول روز در میان جهت رفع مشکلات ایجاد شده به نمایندگی سر زده اید؟؟؟؟
      -نه هر دوروز
      +این فراتر از انتظاره!!!!
      +آیا بعد از شستن خودرو آب داخل آن به اندازه ای هست که بتوانید داخلش شنا کنید؟؟؟؟
      -مقداری کمتر است
      +jd power:به استناد اطلاعات جمع آوری شده از مصرف کننده ایرانی مدل x بالاترین سطح رضایت مشتریها را داشته و فراتر از انتظار ما ظاهر شد و ما جایزه خود را به این خودرو و سازندگان محترم تقدیم میکنیم………….

      پاسخ
      1. madjid
        سوابق: (3672 دیدگاه) ,

        خیلی خیلی جالب بود.
        مخصوصا قسمت شنا در ماشین !!!

        پاسخ
  6. تصویر پروفایل <<<<<
    <<<<<
    سوابق: (244 دیدگاه) ,

    عنوان مقاله را تغییر دهید:

    پیکان حکایت تلخ در جا زدن ما

    پاسخ
  7. gta
    سوابق: (16 دیدگاه) ,

    پیکان مهمترین جز از تاریخ خودرویی نه چندان پربارمونه
    چیزی که پیکانو گاها برا ما ناخوشایند میکنه ضعف مدیران و تصمیم گیرندگانیه که پیکان رو 40 سال عقیم گذاشتن وگرنه ما باید الان نسل پنجم اون رو و در سطحی مثل رنو مگان یا الانترا یا سنترا میدیدیم!
    مدیر کار نابلد 👎

    پاسخ
  8. nima
    سوابق: (103 دیدگاه) ,

    ، مدیرعامل وقت ایران‌خودرو اعلام کرد که تا وقتی پیکان مشتری داشته باشد تولید می‌کنیم!

    عجب رویی دارند!!!!!!!!!!!
    دقیقا همین داستانی که الان نسبت به 405 و پراید پیش اومده

    پاسخ
  9. sepehr
    سوابق: (7 دیدگاه) ,

    داستان الان ۴۰۵ وپراید تا وقتی مشتری داره تولید می کنیم……… ۰۱٪ به فکر مردم نیستن

    پاسخ
  10. پرسپولیس
    سوابق: (67 دیدگاه) ,

    پیکان هم سرپوشی برتمام نیم قرن صنعت خودوری ایران هست انقدر پروبال به یک خودرودادیم که گو اینکه هیچ نیازخودروی دیگر درمدلها وانواع دیگری نداریم ژاپن تویوتا کرولا رابه حدگینس رساندن بقیه راهم چنین پس کم به خودروی پیکان بنازیم

    پاسخ
  11. ونوم
    سوابق: (386 دیدگاه) ,

    وجدان کاری هم خدایی چیز خوبی هستش الان به سپر جوشن با دقت نگاه کردم بعد خوندن متن چقدر کج و ناهماهنگه خوب عزیز جان یه دو روز بیشتر وقت صرف میکردین یه قالب درست در میاوردین

    پاسخ
  12. ونوم
    سوابق: (386 دیدگاه) ,

    راستی یه رگه هایی از نیو پیکان رو میشه توی رانا دید مگه نه ؟

    پاسخ
  13. محمد
    سوابق: (248 دیدگاه) ,

    پدر بنده تا سال ۸۳ یک پیکان ۷۵ داشت ولی شیشه های جلو یک پارچه نبود و همراه با لچکی عرضه می شد.
    وجهت اطلاع شما پیکان تا سال ۱۳۷۹ همچنان با لچکی شیشه های جانبی جلو عرضه می شد که در سال ۱۳۸۰ شیشه های جانبی یکپارچه و همراه با اینه بغل چپ و راست عرضه شد وهمچنین فرمان و دسته راهنما ها با مدل پژویی (۴۰۵)عوض شد.
    وپشت آمپر هم بهبود یافت وشبیه پژو ۴۰۵ شد.وتغییراتی در کنسول وسط واضافه شدن ساعت دیجیتال به آن.
    و اگر خیلی بخواهیم جزئی بررسی کنیم باید بگم که ترمز دستی هم از سال ۷۸ از پایین صندلی راننده به کنسل وسط انتقال یافت و پدال گاز که به کف خودرو چسبیده بود (مثل کیا سراتو ۲۰۱۵) مانند پژو ۴۰۵ شد.

    پاسخ
  14. حمیدرضا
    سوابق: (323 دیدگاه) ,

    خیلی مقاله جالبی هست هر هفته منتظر خواندن ادامه اون هستیم به نظرم تغییرات نمونه پروتوتایپ در همون سال باید به طور کامل اجرا میشد اگر این اتفاق می افتاد و هر چند سال یکبار باز هم بروز میشد الان ماهم یک خودرو با برند ایرانی داشتیم که میتونست حداقل در بین خودروهای ارزان قیمت دنیا اسم و رسمی داشته باشد ولی حیف که ما همیشه در فکر کوتاه مدت و سود و زیان هستیم

    پاسخ
  15. سیاوش
    سوابق: (48 دیدگاه) ,

    تکنولوژی ایران خودرو :پیکان سپر جوشن

    پاسخ
  16. پرهام
    سوابق: (41 دیدگاه) ,

    اگه یادتون باشه پیکانای قدیمی تنوع رنگ زیادی داشت ولی ایران خودرو اینقدر به فکر سود بود رنگ سفیدو جا انداخت جوری که به نظرم شاید 90 درصد پیکان های ایران خودرو( و نه ایران ناسیونال ) سفید رنگه.

    پاسخ
  17. شهرام
    سوابق: (25 دیدگاه) ,

    پیکـــــــــــــــــــــــان
    اگه مسوولان دانش تولید را از ابتدا و نخستین قدم به ایران میاوردند
    میتوانستند با کمک مهندسان و کاربلدان گردن کلفت تغییراتی را در پیکان ایجاد کنند و اکنون ما زوال و نفرت از پیکان را نمیدیم چون کسی که مثلا خودروی جنسیس یا فلان ماشین رو میبینه برایش به صورت ناخداگاه افت داره نام پیکان را در ذهنش خطور بکنه و اگر کسی آنی بفکر پیکان باشه مجبور میشه عرق شرم در پیشانیش نقش ببنده
    آری
    اگه دانش تولید میداشتیم نه فقط مونتاژ خشک و خالی هیچ کس حتی از ژیان هم متنفر نمیشه تا پیکان و بی ام و 518 قدیمی برسه
    خلاصه پیکان درست بود در انگلیس از رده خارج شد برای انگلیس افت داشت که تولید کنه 6 تا کارخانه بزرگ انگلیس فقط تولید انواع پیکان میکردند مثالی دیگر هواپیمای اف چهارده تامکت که اینهمه ازش تعریف میکنند نوع پیشرفته آن از هر لحاظ مدل D میباشد که در سال 2006 از رده خارج شد اینم حکایتی شبیه پیکان میباشد
    پس اگر دانش تولید بود میتوانستیم ابعاد و موتور و سایر سیستمهایی که در ماشینه وجود داشت تغییر بدهیم
    درود بر پیکان و هیلمن و آونجر

    پاسخ
  18. احمد باقری
    سوابق: (4280 دیدگاه) ,

    مثل اینکه تموم شدنی نیست.

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.