تصادفات متداول موتورسواران و راه‌های پیشگیری – بخش دوم

موتورسواری یکی از خطرناک‌ترین سرگرمی‌های دنیای امروزی است. طبق یک آمار تهیه شده در سال 2005 از هر 10,000 موتورسیکلتِ اسپرتِ ثبت شده در آمریکا، 22 مورد از آن‌ها راکبان خود را به کام مرگ کشیده‌اند که اکثر آنان را جوانانی تشکیل می‌دهند که در پروسهٔ یادگیری هستند. از آنجایی که الگوی پیروی شده توسط بسیاری از این افراد یکسان است و همچنین بسیاری از تصادفات آن‌ها در چند قالب متداول دسته بندی می‌شوند، می‌توان با افزایش آگاهیِ این بخش از جوانان احتمال بروز حوادث ناگوار برای آن‌ها را کاهش داد. در ایران سالانه 5000 موتورسوار جان خود را از دست می‌دهند. از آنجا که در این کشور منبع خاصی برای افزایش دانش موتورسواری امن وجود ندارد در سایت پدال بر آن شدیم که در یک مطلب 10 قسمتی، شایع‌ترین حوادثی که گریبان‌گیر موتورسواران می‌شوند را مورد تحلیل قرار داده و گامی در جهت حفظ جوانان این مرز و بوم برداشته باشیم.

Causeway Motorbike
اگر اولین بار است که با این مجموعه آشنا شده‌اید اکیداً توصیه می‌شود مطالعه آن را از بخش اول آغاز کنید.

در این قسمت به بررسی دومین مورد از حوادث متداول می‌پردازیم.

Motorcycle accident

  1. قفل شدن چرخ عقب

به طور کلی عملکرد یک چرخ آزاد به این صورت است که حرکت را در یک راستا ممکن کرده و در راستای عمود بر آن از حرکت جلوگیری می‌کند. اگر به هر نحوی این چرخ قفل شود دیگر برایش اهمیتی ندارد که در چه جهتی حرکت می‌کند و نیروی اصطکاک مستقل از راستای قرار گیری چرخ به طور کامل صرف متوقف کردن آن می‌شود. این بدان معنی است که در هنگام قفل شدن چرخ عقب، نیروی اصطکاک فقط رو به عقب وارد شده و دیگر از لیز خوردن چرخ و انحراف آن به طرفین جلوگیری نمی‌کند که در نهایت منجر به زمین خوردن موتورسیکلت می‌شود.

2013-BMW-R1200GS
به طور کلی مکانیزم آن مانند قفل شدن چرخ جلو است با این تفاوت که در صورت گرفتن ترمز شدید در این حالت به دلیل پایداری بیشتر تا 2 الی 3 ثانیه (نسبت به حداکثر 1 ثانیه مربوط به قفل شدن چرخ جلو) فرصت دارید تا از کردهٔ خود پشیمان شده و ترمز را رها کنید. قفل شدن ترمز عقب خطر کمتری نسبت به قفل شدن چرخ جلو دارد. زیرا در هنگام ترمز گرفتن، چرخ عقب در حال کشیدن موتورسیکلت به سمت عقب و چرخ جلو در حال هُل دادن به سمت عقب هستند. در فیزیک سیستم‌هایی که در حال کشیده شدن هستند از سیستم‌هایی که در حال هُل داده شدن هستند بسیار پایدارترند. به همین دلیل است که اتومبیل‌های دیفرانسیل جلو در پیچ‌ها پایداری بیشتری دارند. همچنین دلیل اینکه قطارهای مترو دارای دو کشنده در دو طرف خود هستند به جای اینکه یک کشنده داشته باشند که گاهی اوقات واگن‌ها را هُل بدهد هم همین پایداری بیشتر است.

rear-wheel-lock-up
راه حل: روش اصولی ترمز گرفتن را بیاموزید و همواره نکات کلیدی آن را به یاد داشته باشید و آن‌ها را در وجود خود نهادینه کنید. به محض هر گونه لیز خوردن ترمز را رها کرده و مجدداً آن را با فشار کمتری نسبت به قبل بگیرید.

brake
بسیاری از موتورسواران به اینجا که می‌رسند می‌گویند کنترل همزمان دو ترمز و توجه به قفل شدن آن‌ها کار سختی است و در نتیجهٔ آن عطای ترمز عقب را به لقایش می‌بخشند. حتی من دیده‌ام که افرادی معتقد بوده‌اند که ترمز عقب تنها 5% بر عملکرد موتور تأثیر دارد اما باید بدانید که یک ترمز حرفه‌ای که در آن از هر دو ترمز به خوبی استفاده شده باشد می‌تواند ترمز را تا 30% نسبت به حالت ترمز جلو تقویت کند. بدانید که مواردی بسیار کوچک‌تر از این به تنهایی مرز بین مرگ و زندگی را تعیین می‌کنند. فرض کنید با سرعت 80 کیلومتر بر ساعت در حرکتید که ناگهان مانعی راهتان را سد می‌کند. با استفاده از ترمز جلو تا لحظهٔ برخورد سرعت خود را به 50 کیلومتر بر ساعت رسانده‌اید و برخورد کرده‌اید که سرعت زیادی محسوب می‌شود. در این حالت اگر از دو ترمز به طور همزمان بهره برده بودید در همان مسافت سرعتتان به 35 کیلومتر بر ساعت رسیده و انرژی تصادفتان نصف می‌شد. به طور کلی گفته می‌شود که نسبت شدت ترمز جلو و عقب در روزهای خشک باید 75% جلو و 25% عقب باشد و در روزهای بارانی به صورت 50-50 تقسیم شود. بنابراین تنبلی را رها کرده، ساعاتی را برای یادگیری ترمز گرفتن کنار گذاشته و از حوادث دلخراش تا جای ممکن پیشگیری کنید.

rear-wheel-lock-up
در شکل زیر می‌توانید تفاوت بین ترمز فقط جلو، فقط عقب و ترکیبی را به زبان اعداد ببینید.

braking
در ویدئوی زیر صحنه هایی از حوادث مربوط به قفل شدن چرخ عقب را می‌بینید.

درباره نویسنده

تصویر پروفایل نیما امیری

فارغ‌التحصیل رشته مهندسی برق کنترل و علاقه‌مند به دنیای خودرو، تکنولوژی آی تی، مباحث کارآفرینی و صنایع سنگین!

10 دیدگاه

  1. کافر مقدس
    سوابق: (498 دیدگاه) ,

    پدال جان والا بلا اینجا کسی فراتر از سی جی و آپاچی سوار نشده!!!

    موتور سیکلت تو ایران 45سال با دنیا فاصله داره! چ فرهنگش چه تکونولوژی ش .

    باوو دست رو دلمون نذار 4ساله هرچی کار میکنیم یه 250ی دو سیلندر بخریم نمیتونیم:| حقوق ما همون میمونه موتور هفته ای 1تومن گرون میشه:|

    اینجا هند نیست که نینجا و ktm وr1 سوارشیم:|

    ای کاش من هم یک هندی بودم . . .

    پاسخ
    1. تصویر پروفایل Danial
      Danial
      سوابق: (221 دیدگاه) ,

      داداش یجوری میگی انگار که سی جی یا موتورهای زیر 1000 سی سی کلاً ترمز ندارن خخخخخخخخ
      این موضوعی که ترمز رو بد بگیری یک قانون فیزیکه و برای هر جنبنده ای عملیه دوچرخه موتور حتی ماشین البته ماشینی با مقداری تفاوت یجوری میگی انگار کسایی که سی جی سوار میشن واسه واستادن پاشونو میزارن لای چرخ یا میزارن زمین تا واستن اونا هم ترمز دارن دیگه تازشم احتمال اینکه با سی جی یا موتور های عین مگلی هیوسانگ آپاچی 160و180 پالس از 135 تا 220 همشون چون سیستم ترمزشون ایمینی کمتری نسبت به HRC و…. دارن حتما خطر بیشتری راننده رو تهدید میکنه.
      یادتون باشه رانندگی به وسیله نیست به رانندس

      پاسخ
    2. ASTON MARTin
      سوابق: (828 دیدگاه) ,

      مملکت ما اگ میخواد جان موتور سوارا رو حفظ کنه اول از هرچیز باید اون بیشعورهایی ک موتور های اشغالو میندازن به مردم رو بخاطر بی کیفیتی کالا شماتت کنه
      ولی کشوری ک فقط بلده مردمش رو جریمه کنه و موتورا رو به پارکینگ منتقل کنه و لاغیر رو چه به این حرفا

      پاسخ
  2. احسان(احسان سابق)
    سوابق: (2211 دیدگاه) ,

    مطلب رو نخوندم و نمی تونم در مورد مطلب نظر بدم اما بیشترین علت تصادف موتور سیکلت توی ایران مشکلات فنی وسیله نیست.مشکل حماقت موتورسواراس.با ماشین 80 تا تو شهر میری نمی تونی کنترل کنی اونوقت طرف با موتور 100 تا تو خیابون شلوغ سرعت میره

    پاسخ
    1. نیما امیری
      سوابق: (29 دیدگاه) ,

      دقیقا حرفتون درسته
      نکته اینجاست که من واقعا امیدی ندارم که این عادت ها به این زودی درست بشه. حتی توی کشورهای پیشرفته مثل آمریکا به تازگی تلفات موتورسواران جوان کاهش نسبی پیدا کرده.
      امید من به این هست که حداقل مصرف کلاه کاسکت و کمی دانش کاربردی موتورسواری افزایش پیدا کنه.
      متاسفانه در پروسه ی گواهینامه گرفتن برای موتورسیکلت هیچ چیزی به موتورسواران آموخته نشده و همگی از روش سعی و خطا و خطا و خطا موتورسواری را یاد میگیرند.
      در حالی که تمام مطالب این نوشته در کشور های دیگر به طور حرفه ای تدریس میشوند.

      پاسخ
  3. شایان
    سوابق: (1312 دیدگاه) ,

    هرجا سخن از تصادف رانندگی(از هر نوعش) است پای یک زن در میان است

    پاسخ
  4. Bane
    سوابق: (1 دیدگاه) ,

    مطالب جالب بود .. اما نکات فنی هم لازمه که رعایت بشه .. مثل گریسکاری بلبرینگ ها و سلامت لنت ها و دیسک ها و بوستر ترمز ..
    با تشکر

    پاسخ
  5. نیما
    سوابق: (3 دیدگاه) ,

    نیما جان با تشکر از مطلب بسیار خوبی که زحمت کشیدی تهیه کردی و گذاشتی. من خودم موتور سوارم و انواع حوادث برام پیش اومده. در مورد فیلم میخاستم بگم که این هم نمونه ای از قفل شدنه چرخ جلو هست ک بسیار وحشتناک و غیر قابل تصوره ک تو کسری از ثانیه اتفاق میفته. چرخ عقب وقتی قفل میشه حالتی مثل دریفت در ماشین برای موتور اتفاق میفته یعنی تمایل چرخ عقب و پیچش فرمان در یک جهت میشه. اگه اینجور فیلمی بزاری ک دوستانمون بیشتر اشنا بشن خیلی عالیه

    پاسخ
  6. میثم
    سوابق: (60 دیدگاه) ,

    اگه بهترین موتور ها هم وارد بشه مشکل اینه پلاک نمیشه موتور هست هوندا1000صفر 2016وانواع دیگه که بالای70میلیون قیمت داره بدون پلاک که یواشکی جمعه ها یا روزهای تعطیل باید بیاری بیرون که اونم داستانه خودش رو داره
    تازه لباس های محافظ هم خیلی گرون هستن و کم واسه همینه انقد تلفاتمون بالاست

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.