بازگشت خودروسازان به فناوری هیدروژن با کاهش فروش خودروهای برقی

بیش از یک دهه بود که صنعت خودروسازی جهان تمام سرمایه و تمرکز خود را روی ایده خودروهای برقی شرط‌بندی کرده بود اما اکنون این سناریو به دلیل با افت تقاضای مصرف‌کنندگان، زنجیره تأمین ناپایدار و گلوگاه‌های شدید زیرساختی عملاً با شکست مواجه شده است. در همین راستا، خودروسازان بزرگ در حال بیرون کشیدن سرمایه‌های خود از موج زودگذر خودروهای تمام برقی و هدایت سرمایه به سمت هیدروژن و سوخت‌های مصنوعی هستند.

تغییر مسیر سرمایه‌ها در این بخش بسیار چشمگیر است. برای مثال، هوندا پس از پایان همکاری خود با جنرال موتورز، سرمایه‌گذاری روی یک برنامه مستقل هیدروژنی را برای خودروهای تجاری و مسافربری آغاز کرده است. علاوه بر این، تویوتا و ایسوزو نیز قرارداد همکاری مشترکی را برای توسعه وسایل نقلیه تجاری مجهز به پیل سوختی هیدروژنی امضا کرده‌اند. این غول‌های صنعتی با اقدامات خود به بازار سیگنال می‌دهند که مدل‌های برقی به دلیل حاشیه سود به‌شدت پایین، دیگر نمی‌توانند اعضای هیئت‌مدیره آن‌ها را متقاعد کنند. هیوندای نیز دقیقاً مسیر تویوتا و هوندا را در پیش گرفته و تمرکز خود را روی تجاری‌سازی خودروهای پیل سوختی هیدروژنی گذاشته است.

در بازار اروپا که به‌شدت تحت تأثیر سیاست‌های سخت‌گیرانه زیست‌محیطی است، ب‌ام‌و و تویوتا در حال مستحکم‌تر کردن اتحاد قدیمی خود هستند. ب‌ام‌و با تکیه بر معماری پیل سوختی تویوتا، در حال توسعه یک خودروی هیدروژنی برای عرضه انبوه در سال ۲۰۲۸ است تا خود را از وابستگی شدید به باتری‌های لیتیوم یونی نجات دهد. تویوتا نیز که مدت‌ها به دلیل عقب ماندن در رقابت خودروهای تمام برقی موردانتقاد بود، بدون توجه به حواشی، همچنان به بهینه‌سازی پلتفرم هیدروژنی میرای ادامه می‌دهد و در کنار استراتژی موفق خود مبنی بر اولویت دادن به خودروهای هیبریدی، روی موتورهای درون‌سوز هیدروژنی نیز آزمایش‌های گسترده‌ای انجام می‌دهد.

اما در جبهه خودروهای اسپرت و موردعلاقه شیفتگان سرعت، این تغییر استراتژی با سوخت‌های مصنوعی رهبری می‌شود. پورشه به‌هیچ‌وجه اجازه نخواهد داد که پیشرانه درون‌سوز به این راحتی غزل خداحافظی را بخواند. این غول آلمانی با همکاری شرکت HIF Global، تولید صنعتی سوخت‌های مصنوعی که از هیدروژن تجدیدپذیر و دی‌اکسید کربن بازیافتی تولید می‌شوند را در کارخانه شیلی آغاز کرده است. پورشه رسماً این سوخت‌های مصنوعی را که تولید کربن آن‌ها نزدیک به صفر است، در مسابقات پورشه موبیل سوپرکاپ به کار گرفته تا ثابت کند موتورهای درون‌سوز پرقدرت می‌توانند بدون نیاز به باتری‌های سنگین‌وزن، در عصر آلایندگی صفر نیز به بقای خود ادامه دهند.

با تمام این اوصاف، واقعیت توسعه و عرضه این سوخت‌های جایگزین در مقیاس کلان، به‌شدت چالش‌برانگیز است. هرچند امروزه شتاب بسیار خوبی در بخش پیل‌های سوختی هیدروژنی تجاری دیده می‌شود و مهندسان به دنبال تولید انبوه این فناوری برای خودروهای سنگین هستند اما در بخش خودروهای سواری، زیرساخت‌ها نه‌تنها بسیار ضعیف است بلکه حتی به سمت فروپاشی پیش می‌رود. به‌عنوان نمونه، اخیراً سه ایستگاه بزرگ سوخت‌گیری هیدروژن در منطقه خلیج کالیفرنیا که توسط شرکت ترو زیرو اداره می‌شدند، به دلیل مشکلات زنجیره تأمین و خرابی کمپرسورها برای مدت نامعلومی از مدار خارج شده‌اند. تعطیلی این ایستگاه‌ها به‌خوبی شکاف عمیق میان جاه‌طلبی‌های تجاری خودروسازان و واقعیت‌های جامعه را آشکار می‌کند.