داستان AMC اسپیریت، عضلانی جمع‌وجور که می‌خواست شبیه پونتیاک ترنس‌ام باشد!

در اواخر دههٔ ۷۰ میلادی درحالی‌که خودروهای عضلانی آمریکایی افول کرده بودند، پونتیاک ترنس‌ام همچنان شکوه و ابهت خود را حفظ کرده و بدون شک جذاب‌ترین ماسل کار آن دوران بود. به همین دلیل، دیگر خودروسازان آمریکایی سعی می‌کردند ظاهر مدل‌های اسپرت خود را به ترنس‌ام شبیه کنند و حتی شرکت آمریکن موتورز یا AMC هم تحت تأثیر این ساختهٔ پونتیاک قرار گرفت که منجر به خلق مدل اسپریت AMX در سال ۱۹۷۹ شد.

این خودرو درواقع نسخه‌ای کوچک از پونتیاک ترنس‌ام بود؛ با همان طرح شعله‌های آتش روی کاپوت و قدرت یک پیشرانه V8 که برخلاف ظاهر کوچک و شیطنت‌آمیزش، ضربه‌فنی سنگینی به رقبا می‌زند. AMC همیشه به دنبال انجام کارهایی بود که خودروسازان بزرگ‌تر جرئت یا تمایل انجام آن را نداشتند؛ رویکردهایی جسورانه که گاه به موفقیت‌های دور از انتظاری منجر می‌شد.

اسپیریت در سال ۱۹۷۹ جایگزین مدل گرملین شد و مهندسان AMC یک خودروی ساب‌کامپکت جذاب ساختند که از خودروهای بزرگ‌تر عضلانی تقلید می‌کرد. درحالی‌که نسخه‌های استاندارد با موتورهای چهار سیلندر یا شش سیلندر خطی عرضه می‌شدند، AMC تصمیم گرفت پیشرانه V8 خود را هم در دل این بدنه کوچک جای دهد. این ترکیب ۵ لیتری در خودرویی با فاصله محوری ۴٬۲۴۲ میلی‌متر، روی کاغذ دیوانگی محض به نظر می‌رسید اما در عمل یک شیطان سرکش بود. جالب است بدانید در همان سال ۱۹۷۹، یک تیم خصوصی به نام «های‌بال» دو دستگاه از اسپریت AMX را به مسابقات ۲۴ ساعته نوربرگ‌رینگ برد که به یک پیروزی دراماتیک در کلاس خود منجر شد و این خودرو را بالاتر از ب‌ام‌و و دیگر مدعیان قرار داد.

حال یک نمونهٔ سفیدرنگ از این ماشین به حراج گذاشته شده است. این نمونه خاص، با رینگ‌های آلیاژی ۱۴ اینچی و لاستیک‌های دورسفید، ظاهر عضلانیِ کوچک خود را به رخ می‌کشد. پیشرانه ۵ لیتری V8 که در حالت استاندارد به دلیل محدودیت‌های آلایندگی تنها ۱۲۵ اسب بخار قدرت و ۲۹۷ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کرد، حالا با استفاده از منیفولد ورودی ادلبراک، هدرز و سیستم اگزوز دوبل، تنفس بهتری پیدا کرده و صدای رعدآسایی تولید می‌کند. انتقال قدرت نیز بر عهده یک گیربکس سه سرعته اتوماتیک است که برای گشتاور بالای این پیشرانه در چنین شاسی کوتاهی، کاملاً کافی به نظر می‌رسد.

این خودرو با تولید کمی بیش از ۳,۵۰۰ دستگاه در سال ۱۹۷۹، امروزه مدل کمیابی محسوب می‌شود. در دنیایی که همه‌چیز به سمت بزرگ‌تر شدن می‌رود، این اسپیریت قلدر نیازی به ابعاد غول‌آسا ندارد تا ابهت خود را به رخ بکشد؛ این خودرو هرچند جثه کوچکی دارد اما سرشار از اسپیریت (روح) و جسارت است. تا این لحظه بالاترین پیشنهادی که برای این خودرو در حراجی ثبت شده ۱۱ هزار دلار است.