آزمون آفرود در شرایط واقعی؛ تانک 700 چینی مقابل تویوتا تاندرا، فورد برانکو و پرادو

عبور از مسیرهای صعب‌العبور همیشه یکی از جذاب‌ترین چالش‌ها برای خودروهای شاسی‌بلند و وانت‌های آفرودی بوده است. اما آیا یک وانت بزرگ با موتور V8 و قدرت بالا می‌تواند در هر شرایطی از یک مسیر دشوار عبور کند؟ آیا حجم موتور و گشتاور زیاد مهم‌تر از وزن، سیستم انتقال قدرت، قفل دیفرانسیل و مهارت راننده هستند؟ مجموعه‌ای از خودروهای آفرودی شامل پنج دستگاه تویوتا تاندرا ۵٫۷ لیتری، تانک 700، فورد برانکو، تویوتا لندکروزر پرادو ۲٫۷ لیتری و فورد F-150 در یک آزمون دشوار آفرود شرکت کردند تا پاسخ این پرسش‌ها مشخص شود.

این گروه هشت‌دستگاهی از خودروهای آفرودی، مسیر دشواری را در منطقه‌ای کوهستانی و در نزدیکی یک آتشفشان خاموش طی کردند. هدف اصلی، صعود از شیب‌های بسیار تند و عبور از مسیرهای شنی، ناهموار و دارای اختلاف ارتفاع زیاد بود. در این رقابت، خودروهایی با پیشرانه‌های حجیم و قدرتمند در کنار شاسی‌بلندهای مجهز به سامانه‌های پیشرفته چهارچرخ محرک قرار گرفتند.

نکته جالب آزمون این بود که برخی خودروهای بسیار قدرتمند در عبور از شیب‌ها با مشکل مواجه شدند، درحالی‌که تویوتا پرادو با موتور ۲٫۷ لیتری توانست از یکی از دشوارترین بخش‌های مسیر عبور کند. این اتفاق بار دیگر نشان داد که در رانندگی آفرود، قدرت موتور تنها یکی از عوامل تعیین‌کننده است.

یکی از دشوارترین بخش‌های این مسیر، شیب معروف Yinshan Hook بود؛ مسیری که ترکیبی از شن‌های عمیق، پیچ‌های تند، اختلاف ارتفاع و موانع مربوط به حرکت متقاطع محورها را در اختیار رانندگان قرار می‌داد.

در چنین مسیری، خودرو باید بتواند نیروی موتور را با کمترین اتلاف به چرخ‌هایی منتقل کند که همچنان با زمین تماس دارند. اگر یکی از چرخ‌ها در هوا قرار بگیرد یا روی سطحی بسیار لغزنده حرکت کند، احتمال هرزگردی افزایش پیدا می‌کند. در خودروهای مجهز به قفل دیفرانسیل، امکان توزیع بهتر گشتاور میان چرخ‌ها وجود دارد و همین موضوع می‌تواند تفاوت بزرگی در عبور از موانع ایجاد کند.

یکی دیگر از ویژگی‌های این مسیر، حساسیت بسیار زیاد آن به زاویه فرمان بود. راننده باید در هنگام صعود، فرمان را با دقت کنترل کند؛ زیرا چرخاندن بیش از حد فرمان باعث افزایش مقاومت جانبی تایرها در برابر شن می‌شود. در نتیجه سرعت خودرو کاهش پیدا می‌کند و نیروی حرکتی کافی برای رسیدن به بالای شیب از بین می‌رود. در این شرایط، حتی خودروهایی با موتورهای بسیار قدرتمند نیز ممکن است متوقف شوند.

پنج دستگاه تویوتا تاندرا با موتور ۵٫۷ لیتری V8 یکی از بخش‌های مهم این آزمون را تشکیل می‌دادند. تاندرا یک وانت فول‌سایز آمریکایی است که به دلیل استحکام شاسی، پیشرانه قدرتمند و قابلیت حمل بار سنگین شناخته می‌شود.

نسل دوم این خودرو از موتور ۵٫۷ لیتری هشت سیلندر V شکل بهره می‌برد. این پیشرانه در نسخه‌های متداول حدود ۳۸۱ اسب بخار قدرت و ۵۴۴ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. حداکثر گشتاور موتور در دور نسبتاً پایین در دسترس قرار می‌گیرد و برای حرکت در مسیرهای دشوار و حمل بار سنگین مناسب است.

وزن نسخه‌های چهارچرخ محرک تاندرا بسته به کابین و تجهیزات، حدود ۲۴۸۰ تا ۲۵۶۰ کیلوگرم است. گیربکس اتوماتیک شش سرعته و سامانه چهارچرخ محرک نیز از تجهیزات مهم این وانت محسوب می‌شوند.

تاندرا از نظر قدرت موتور شرایط مناسبی برای عبور از مسیرهای دشوار دارد، اما ابعاد بزرگ و وزن زیاد آن می‌تواند در پیچ‌های تنگ و شیب‌های شنی محدودیت ایجاد کند. علاوه بر این، عملکرد سامانه انتقال قدرت و وجود قفل دیفرانسیل مناسب اهمیت زیادی دارد.

در این آزمون، برخی از خودروهای تاندرا توانستند از بخش‌هایی از مسیر عبور کنند، اما در دشوارترین شیب‌ها عملکرد همه خودروهای پرقدرت یکسان نبود. حتی در بخشی از مسیر، موضوع نداشتن قفل دیفرانسیل توسط یکی از رانندگان مطرح شد. این مسئله نشان می‌دهد که داشتن موتور V8 قدرتمند به‌تنهایی برای عبور از مسیرهای آفرودی کافی نیست.

یکی از خودروهای قابل‌توجه این گروه، تانک 700 از برند چینی GWM است. این شاسی‌بلند بزرگ با طراحی خشن، شاسی مستقل و تجهیزات پیشرفته آفرودی توسعه پیدا کرده و در نسخه‌های مختلف با قوای محرکه هیبریدی عرضه می‌شود.

در نسخه مجهز به موتور ۳ لیتری V6 توربوشارژ با سامانه هیبریدی ملایم، قدرت پیشرانه بنزینی حدود ۳۵۴ اسب بخار و گشتاور آن ۵۶۰ نیوتن‌متر است. در نسخه پلاگین هیبرید Hi4-T، مجموع قدرت سامانه به حدود ۵۱۷ اسب بخار و گشتاور ترکیبی به ۸۰۰ نیوتن‌متر می‌رسد.

وزن تانک 700 در نسخه‌های مختلف حدود ۳۱۹۰ کیلوگرم است. این وزن بالا در کنار ابعاد بزرگ خودرو، هنگام عبور از مسیرهای باریک و شیب‌های تند اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

از مزیت‌های تانک 700 می‌توان به سامانه چهارچرخ محرک، حالت‌های مختلف رانندگی آفرودی، ساختار شاسی مستقل و گشتاور بالای پیشرانه اشاره کرد. نسخه پلاگین هیبرید نیز به دلیل حضور موتور الکتریکی می‌تواند گشتاور قابل‌توجهی را در دورهای پایین فراهم کند.

با این حال، وزن زیاد این خودرو می‌تواند هنگام حرکت روی شن‌های عمیق به یک نقطه‌ضعف تبدیل شود. فشار بیشتر خودرو بر سطح زمین ممکن است باعث فرو رفتن چرخ‌ها در شن شود و حرکت رو به جلو را دشوار کند.

در بخش دیگری از آزمون، به گروه تانک ۳۰۰ نیز اشاره می‌شود که تنها خودروی پیشرو توانسته بود از شیب مشخصی عبور کند. این موضوع را نباید با عملکرد تانک 700 یکی دانست؛ زیرا این دو خودرو از نظر ابعاد، وزن و مشخصات فنی تفاوت دارند.

فورد برانکو یکی از شناخته‌شده‌ترین خودروهای آفرودی آمریکایی است که با هدف رقابت با جیپ رانگلر توسعه پیدا کرده است. این خودرو از شاسی مستقل، سامانه چهارچرخ محرک و تجهیزات اختصاصی برای حرکت در مسیرهای سنگلاخی و شنی استفاده می‌کند.

برانکو در نسخه‌های مختلف با موتورهای ۲٫۳ لیتری چهار سیلندر توربوشارژ و ۲٫۷ لیتری V6 توئین‌توربو عرضه شده است. موتور ۲٫۳ لیتری در نسخه‌های جدید حدود ۳۰۰ اسب بخار قدرت و ۴۴۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. نسخه ۲٫۷ لیتری نیز به حدود ۳۳۰ اسب بخار قدرت و ۵۶۲ نیوتن‌متر گشتاور می‌رسد.

وزن برانکو چهاردر بسته به موتور و تجهیزات حدود ۲۰۲۰ تا ۲۱۰۰ کیلوگرم است. این خودرو از نظر وزن نسبت به وانت‌های بزرگی مانند تاندرا و F-150 مزیت دارد. سامانه چهارچرخ محرک، دنده کمک سنگین، حالت‌های رانندگی G.O.A.T و در برخی تیپ‌ها قفل دیفرانسیل جلو و عقب، برانکو را به خودرویی توانمند برای عبور از مسیرهای دشوار تبدیل می‌کنند. با این وجود، عملکرد برانکو در مسیرهای شنی تنها به تجهیزات فنی آن وابسته نیست. انتخاب دنده مناسب، حفظ دور موتور و جلوگیری از هرزگردی چرخ‌ها اهمیت زیادی دارد. در شیب‌های طولانی نیز راننده باید از کاهش ناگهانی سرعت جلوگیری کند.

در آزمون مورد بحث، برانکو نیز با چالش‌های جدی در برخی از شیب‌ها روبه‌رو شد. این موضوع نشان می‌دهد که حتی یک خودروی تخصصی آفرود نیز در صورت انتخاب نادرست مسیر یا تنظیم نامناسب فشار باد تایرها ممکن است متوقف شود.

شاید جالب‌ترین بخش این آزمون، عملکرد تویوتا لندکروزر پرادو با موتور ۲٫۷ لیتری باشد. این خودرو در مقایسه با وانت‌های V8 و شاسی‌بلندهای مجهز به موتورهای توربوشارژ، قدرت کمتری دارد؛ اما توانست از یکی از دشوارترین شیب‌های مسیر عبور کند. پرادو ۲٫۷ از یک موتور چهار سیلندر خطی با حجم ۲۶۹۴ سی‌سی استفاده می‌کند. این پیشرانه حدود ۱۶۶ اسب بخار قدرت و ۲۴۶ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. وزن پرادو بسته به نسل و تجهیزات حدود ۲۱۵۰ کیلوگرم است. این خودرو در نسخه‌های مختلف به گیربکس اتوماتیک و سامانه چهارچرخ محرک مجهز می‌شود.

در نگاه نخست، قدرت ۱۶۶ اسب بخاری در برابر موتور ۳۸۱ اسب بخاری تاندرا یا پیشرانه ۹۵۰ اسب بخاری یک خودروی مسابقه‌ای آفرود، چندان چشمگیر به نظر نمی‌رسد. اما در صعود از شیب‌های شنی، وزن کمتر و کنترل دقیق گشتاور می‌توانند اهمیت بیشتری داشته باشند. راننده پرادو توانست پس از دو تلاش از یکی از دشوارترین شیب‌های مسیر عبور کند؛ درحالی‌که تعدادی از خودروهای پرقدرت‌تر در همان بخش ناکام ماندند.

یکی از کارشناسان حاضر در این آزمون، کنترل دقیق فرمان، حفظ سرعت و کاهش فشار باد تایرها را از عوامل مهم موفقیت دانست. در مسیرهایی که سطح زمین مقاومت زیادی در برابر حرکت خودرو ایجاد می‌کند، کوچک‌ترین اشتباه در زاویه فرمان می‌تواند باعث کاهش سرعت و از دست رفتن مومنتوم شود. این عملکرد نشان می‌دهد که یک خودروی آفرودی با موتور کوچک‌تر نیز می‌تواند در صورت برخورداری از وزن مناسب، سیستم انتقال قدرت کارآمد و راننده باتجربه، عملکرد بسیار خوبی داشته باشد.

فورد F-150 یکی دیگر از وانت‌های حاضر در این گروه بود. این خودرو در بازار آمریکا با پیشرانه‌های متنوعی عرضه می‌شود و نسخه‌های مجهز به موتور V8 و EcoBoost از محبوبیت بالایی برخوردار هستند. برای مقایسه، نسخه ۵ لیتری V8 فورد F-150 در مدل‌های متداول جدید حدود ۴۰۰ اسب بخار قدرت و ۵۵۶ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. این موتور تنفس طبیعی با گیربکس اتوماتیک ۱۰ سرعته هماهنگ شده و در نسخه‌های چهارچرخ محرک امکان حرکت در مسیرهای خارج جاده را فراهم می‌کند.

وزن خالص F-150 بسته به نوع کابین، موتور و تجهیزات حدود ۲۲۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلوگرم است. شاسی مستقل و بدنه آلومینیومی از ویژگی‌های مهم این وانت هستند. F-150 در تیپ‌های آفرودی مثل Tremor و Raptor تجهیزات تخصصی‌تری دارد، اما نمی‌توان تمام نسخه‌های این خودرو را از نظر قابلیت‌های آفرودی یکسان دانست. نوع تایر، ارتفاع سیستم تعلیق، قفل دیفرانسیل و ضرایب دنده کمک نقش مهمی در عملکرد نهایی دارند. در مسیرهای شنی، یک وانت بزرگ باید علاوه بر قدرت کافی، بتواند وزن خود را به‌خوبی روی چهار چرخ توزیع کند. در غیر این صورت، حتی موتور قدرتمند نیز نمی‌تواند مانع فرو رفتن خودرو در شن شود.

یکی از مهم‌ترین نکات این آزمون، تفاوت میان قدرت موتور و توانایی واقعی خودرو برای عبور از مانع است. قدرت موتور نشان‌دهنده میزان کاری است که پیشرانه در واحد زمان انجام می‌دهد، اما در حرکت آفرودی، گشتاور قابل‌دسترس در چرخ‌ها و میزان چسبندگی تایرها اهمیت بسیار زیادی دارند. برای مثال، اگر راننده در هنگام صعود از یک شیب شنی، بیش از اندازه فرمان را بچرخاند، تایرها به‌جای حرکت مستقیم به سمت بالا، مقاومت جانبی بیشتری ایجاد می‌کنند. این اتفاق باعث کاهش سرعت و در نهایت توقف خودرو می‌شود.

عامل دوم، فشار باد تایرهاست. کاهش اصولی فشار باد باعث افزایش سطح تماس تایر با زمین می‌شود و در بسیاری از مسیرهای شنی به افزایش کشش کمک می‌کند. البته کاهش بیش از حد فشار باد نیز می‌تواند خطر جدا شدن تایر از رینگ یا آسیب به دیواره آن را افزایش دهد.

عامل سوم، انتخاب دنده مناسب است. در خودروهای اتوماتیک، گیربکس ممکن است هنگام افزایش دور موتور دنده بالاتر را انتخاب کند. این اتفاق در یک شیب دشوار می‌تواند باعث افت دور موتور و کاهش نیروی کششی شود. به همین دلیل استفاده از حالت دستی گیربکس و نگه داشتن دنده مناسب در بعضی شرایط ضروری است. راننده باید بتواند دور موتور را در محدوده‌ای نگه دارد که بیشترین نیروی کششی در اختیار چرخ‌ها قرار بگیرد.

در نهایت، قفل دیفرانسیل، دنده کمک سنگین و سیستم کنترل کشش نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. این تجهیزات به خودرو کمک می‌کنند نیروی موتور را در شرایطی که یک یا چند چرخ چسبندگی کافی ندارند، بهتر مدیریت کند.

آزمون مسیر یین‌شان هوک نشان می‌دهد که در رانندگی آفرودی، قدرت موتور تنها بخشی از معادله موفقیت است. تویوتا تاندرا با موتور ۵٫۷ لیتری V8، فورد F-150 با پیشرانه ۵ لیتری و تانک 700 با موتور V6 توربوشارژ، همگی از توان و گشتاور قابل‌توجهی برخوردار هستند؛ اما وزن زیاد، شرایط سطح زمین، تنظیمات سیستم انتقال قدرت و مهارت راننده می‌توانند عملکرد آن‌ها را محدود کنند. در مقابل، پرادو ۲٫۷ با وجود قدرت کمتر، توانست با انتخاب مسیر مناسب، کنترل دقیق فرمان و مدیریت سرعت از شیب دشوار عبور کند.

در نهایت، برای انتخاب یک خودروی آفرودی نباید صرفاً به اعداد قدرت و گشتاور توجه کرد. وزن خودرو، فاصله کف از زمین، زوایای ورود و خروج، دنده کمک سنگین، قفل دیفرانسیل، نوع تایر و قابلیت تنظیم فشار باد همگی اهمیت دارند. حتی بهترین تجهیزات نیز بدون مهارت راننده نمی‌توانند موفقیت را تضمین کنند. این آزمون یک پیام روشن دارد: در مسیرهای واقعی آفرود، هماهنگی میان مهندسی خودرو و توانایی راننده بسیار مهم‌تر از اعداد بزرگ روی کاتالوگ مشخصات فنی است.