هفتادسالگی بی‌ام‌و ۵۰۳، رقیب ناکام مرسدس 300SL گالوینگ

وقتی صحبت از ب‌ام‌وهای کلاسیک می‌شود، ذهن‌ها ناخودآگاه به سمت مدل‌های بعد از دههٔ ۱۹۶۰ میلادی کشیده می‌شود؛ دورانی که با سری ۰۲ و نئو کلاس تعریف شد اما در میان استثناها، یک نام همواره می‌درخشد؛ ب‌ام‌و ۵۰۷، رودستری که حتی الویس پریسلی را هم شیفتهٔ خود کرد؛ اما داستان یک همزاد گمنام در این میان پنهان شده است. هم‌زمان با ۵۰۷، در نمایشگاه خودروی فرانکفورت ۱۹۵۵، ب‌ام‌و از محصول دیگری بنام ۵۰۳ هم پرده برداشت. این خودرو با اینکه در بسیاری از جهات با برادر معروفش اشتراک داشت اما هویتی کاملاً متفاوت داشت و روایتی منحصربه‌فرد از جاه‌طلبی و ناکامی را تعریف می‌کند. با شروع تولید در سال ۱۹۵۶، حالا این گرند تورر اشرافی ۷۰ ساله شده است.

ریشه‌های ۵۰۳ به سدان‌های لوکس ب‌ام‌و ۵۰۱ و ۵۰۲ بازمی‌گردد. مدل ۵۰۲ به لطف پیشرانهٔ V8 آلومینیومی، محصولی سبک و قدرتمند در زمان خود بود. همین قلب تپندهٔ آلومینیومی، جرقه‌ای را در ذهن مهندسان ب‌ام‌و روشن کرد: چرا این موتور را در یک بدنهٔ اسپرت قرار ندهیم؟ این ایده در سال ۱۹۵۴، درست پس از رونمایی طوفانی مرسدس بنز 300SL گالوینگ در نیویورک، چراغ سبز گرفت. مسئولیت طراحی این محصول جدید بر عهدهٔ آلبرشت فون گورتز گذاشته شد؛ طراحی که ۵۰۷ افسانه‌ای را هم خلق کرد. هر دو خودرو قرار بود میزبان همان پیشرانهٔ V8 آلومینیومی باشند و بازار خودروهای لوکس و اسپرت را به چالش بکشند.

اگرچه ۵۰۳ هویتی مستقل داشت اما مهندسان برای کاهش هزینه‌ها، از قطعات سدان ۵۰۲ در آن استفاده کردند. سیستم تعلیق و فرمان از برادر بزرگ‌تر به ارث رسیده بود و پیشرانهٔ V8 نیز با تغییراتی جزئی در آن جای گرفت. تا سال ۱۹۵۷، ترمزهای دیسکی به‌صورت استاندارد روی تمام مدل‌ها نصب شد که برای آن دوران یک پیشرفت فنی بزرگ محسوب می‌شد. چیزی که ۵۰۳ را از دیگران متمایز می‌کرد، طراحی بدنهٔ آن با ترکیب ۲+۲ بود. این ویژگی، آن را از ۵۰۲ سدان و ۵۰۷ رودستر کاملاً جدا می‌کرد و هویتی میان یک خودروی لوکس و یک محصول پرفورمنس به آن می‌بخشید؛ این ماشین اساساً یک گرند تورر واقعی برای سفرهای طولانی و پرسرعت بود.

هویت منحصربه‌فرد اما فروش مناسب منجر نشد. حقیقت تلخ این است که نه ۵۰۳ و نه ۵۰۷، هیچ‌کدام به موفقیت تجاری نرسیدند اما تراژدی ۵۰۳ عمیق‌تر بود؛ قیمت پایهٔ آن حتی از ۵۰۷ که خودروی پرچم‌دار و نمادین ب‌ام‌و بود، فراتر رفت. با برچسب قیمتی معادل حدود ۱۰۰ هزار دلار امروزی، دایرهٔ خریدارانش بسیار محدود بود. بااین‌حال، در کمال تعجب، ۵۰۳ توانست اندکی بیشتر از ۵۰۷ بفروشد. درمجموع تنها ۲۷۳ دستگاه کوپه و ۱۳۹ دستگاه کانورتیبل از این مدل ساخته شد. این اعداد فریاد یک شکست تجاری را سر می‌دهند.

مکس هافمن، تنها توزیع‌کنندهٔ وقت ب‌ام‌و در آمریکا، اصرار داشت قیمت خودرو باید بسیار منطقی‌تر باشد اما حتی با قیمتی پایین‌تر هم سرنوشت ۵۰۳ شاید تغییر نمی‌کرد. بازار آمریکا با غول‌های داخلی قدرتمند و شبکهٔ خدمات گسترده، پذیرای تازه‌واردی چنین گران‌قیمت نبود. هفتاد سال بعد، ۵۰۳ همچنان زیر سایهٔ برادرش قرار دارد. البته این به معنای ارزان بودنش نیست و نمونه‌های سالم آن با قیمت‌های شش‌رقمی معامله می‌شوند؛ اما این ۵۰۷ است که به لطف طراحی اغواگرانه و تاریخچهٔ گره‌خورده‌اش با ستارگانی چون الویس، پادشاه حراجی‌ها باقی‌مانده است.