وقتی صحبت از بوگاتی شیرون میشود، معمولاً قدرت ۱۵۰۰ اسب بخاری، موتور ۸ لیتری W16، چهار توربوشارژر و سرعت بیش از ۴۰۰ کیلومتر بر ساعت در مرکز توجه قرار میگیرد؛ اما پشت این اعداد، یکی از پیچیدهترین سیستمهای خنککاری صنعت خودرو قرار دارد؛ مجموعهای که در مجموع از ۱۰ رادیاتور و خنککننده مجزا استفاده میکند. دلیل این تعداد بالا، فقط قدرت موتور نیست، بلکه مدیریت حرارت تولیدشده توسط مجموعهای از قطعات و مدارهای مختلف است.
چرا شیرون به این همه رادیاتور نیاز دارد؟
موتور ۸ لیتری W16 شیرون با چهار توربوشارژر، حجم عظیمی از هوا را در اختیار موتور قرار میدهد. بوگاتی اعلام کرده است که بیش از ۶۰ هزار لیتر هوا در هر دقیقه از موتور عبور میکند و پمپ خنککننده نیز در همین مدت ۸۰۰ لیتر آب را در مدار موتور به گردش درمیآورد. در چنین شرایطی، کنترل دما فقط با یک رادیاتور بزرگ امکانپذیر نیست.
موضوع مهمتر این است که تمام گرما متعلق به موتور نیست. روغن موتور، روغن گیربکس، روغن دیفرانسیل عقب، سیستم هیدرولیک و هوای فشردهشده توسط توربوها نیز به مدیریت حرارتی جداگانه نیاز دارند؛ بنابراین بوگاتی به جای اتکا به یک سیستم واحد، مجموعهای از مدارهای خنککاری را برای وظایف مختلف طراحی کرده است.
۱۰ رادیاتور شیرون دقیقاً چهکاری انجام میدهند؟
سیستم خنککاری شیرون دو مدار اصلی آب دارد. مدار نخست، مدار دمای بالا، برای خنک کردن موتور طراحی شده و شامل یک رادیاتور اصلی و دو رادیاتور کمکی است. در این مدار ۳۷ لیتر مایع خنککننده وجود دارد که میتواند تقریباً در سه ثانیه یکبار در کل مدار گردش کند.
مدار دوم، مدار دمای پایین، برای خنک کردن هوای ورودی موتور استفاده میشود و یک رادیاتور مستقل دارد. این مدار بهویژه در شرایطی مانند ترافیک و حرکت توقفوحرکت اهمیت دارد، زیرا از افزایش بیش از حد دمای هوای فشردهشده توسط توربوشارژرها جلوگیری میکند. این بخش در مجموع چهار رادیاتور از مجموعه ۱۰تایی را تشکیل میدهد.
پنج خنککننده دیگر برای وظایف متفاوت در نظر گرفته شدهاند: سه خنککننده برای روغن موتور، روغن گیربکس و روغن دیفرانسیل عقب، دو مبدل حرارتی آب به هوا و همچنین یک خنککننده روغن هیدرولیک. به این ترتیب، مجموع سیستمهای خنککاری به عدد ۱۰ میرسد.
چرا طراحی آیرودینامیکی هم در خنککاری نقش دارد؟
در شیرون، خنککاری را نمیتوان جدا از آیرودینامیک بررسی کرد. بدنه خودرو تا حد زیادی پوشیده و آیرودینامیک آن برای کاهش مقاومت هوا طراحی شده است؛ بنابراین مهندسان باید هوای ورودی را دقیقاً به قسمتهایی هدایت کنند که به خنککاری نیاز دارند.
بوگاتی برای این کار از ورودیهای هوای متعدد، کانالهای ویژه و مسیرهای هدایت جریان هوا در قسمت جلو و زیر بدنه استفاده کرده است. حتی محل قرارگیری رادیاتورها نیز بخشی از طراحی کلی خودرو بوده است. برای مثال، رادیاتورهای اصلی با زاویه نصب شدهاند تا ضمن استفاده بهتر از فضا، سطح خنککاری بیشتری در اختیار خودرو قرار گیرد.
در واقع، ۱۰ رادیاتور شیرون نشانه آن است که در یک ابرخودروی ۱۵۰۰ اسب بخاری، مدیریت حرارت به اندازه تولید قدرت اهمیت دارد. این مجموعه باید در شرایطی که موتور حجم عظیمی از هوا و سوخت را پردازش میکند، دمای موتور و سیالات مختلف را کنترل کند و همزمان اجازه دهد خودرو به عملکردی در سطح بیش از ۴۰۰ کیلومتر بر ساعت دست پیدا کند. به همین دلیل، رادیاتورهای شیرون مجموعهای از قطعات با وظایف متفاوت هستند، نه ۱۰ نمونه مشابه از یک رادیاتور معمولی.