گوردون موری را بدون اغراق باید مرد رنسانس دنیای خودرو نامید؛ مهندسی ساختارشکن و متفاوتی که برای تک‌تک گرم‌های وزن خودرو وسواس به خرج می‌دهد و سال‌هاست شیفتهٔ خلق ناب‌ترین خودروی خالص راننده است. موری پس از خلق شاهکارهای مهندسی در فرمول یک برای برابم و مک‌لارن، در سال ۱۹۹۲ سنت‌شکنی کرد و با معرفی مک‌لارن F1، بدون اعتنا به تحقیقات بازار و فرمول‌های رایج، نخستین هایپرکار مدرن تاریخ را به جهان معرفی کرد. حالا در ادامه همان مسیر، شرکت گوردون موری اتوموتیو (GMA) مدل خیره‌کنندهٔ S1 را معرفی کرده است؛ خودرویی که با تولید محدود به ۶۴ دستگاه (دقیقاً به تعداد نسخه‌های ساخته شده از مک‌لارن F1)، پیشرانه تنفس طبیعی V12، گیربکس دستی و صندلی مرکزی، ما را به دل خاطرات اسطوره دهه ۹۰ میلادی می‌برد.

طراحی بیرونی؛ دو برادر از دو مادر متفاوت

برای اینکه بتوانیم تفاوت‌های ظاهری میان مک‌لارن F1 و GMA S1 را به چشم ببینیم باید حتماً آن‌ها را در کنار هم بگذاریم وگرنه S1 در نگاه نخست بیشتر شبیه به نسخهٔ رستوماد شده و مدرن‌شده‌ای از روی همان مدل کلاسیک به نظر می‌رسد. هر دو خودرو به لطف خطوط نرم، دماغه پایین و دوری مطلق از بالچه‌ها و قطعات آئرودینامیک اغراق‌آمیز، ظاهری بسیار شسته‌رفته، اصیل و پیراسته دارند که کاملاً نشان‌دهندهٔ وسواس فکری گوردون موری روی راندمان، کنترل وزن و بسته‌بندی اجزاست. مدل S1 با طول ۴.۴۵ متر، عرض ۱.۹۱ متر و ارتفاع ۱.۱۸ متر ساخته شده، درحالی‌که مک‌لارن F1 با طول ۴.۲۹ متر و ارتفاع ۱.۱۴ متر، نسبتاً جمع‌وجورتر است، هرچند فاصله بین دو محور هر دو خودرو روی عدد دقیق ۲.۷۲ متر تنظیم شده است. بااین‌حال، شاید تنها انتقادی که به S1 وارد باشد این است که برخلاف F1، اصالت فرم خود را از صفر ابداع نکرده بلکه تلاش می‌کند با نگاه به گذشته، بار دیگر همان ابهت و جذبه را زنده کند.

خودرو گوردون موری S1 (GMA S1) با طراحی مدرن و بدنه تیره
مقایسه مک‌لارن F1

طراحی داخلی و صندلی مرکزی راننده

در فضای داخلی، پیوند میان این دو نسل به اوج خود می‌رسد. بارزترین ویژگی مشترک، چیدمان سه‌نفره صندلی‌ها است که در آن راننده دقیقاً در مرکز ثقل کابین می‌نشیند و دو صندلی سرنشین در طرفین و کمی عقب‌تر از او قرار گرفته‌اند. این معماری بی‌نظیر که از خودروهای فرمول یک الهام گرفته شده، نه‌تنها دید کاملی از مسیر را به راننده هدیه می‌دهد، بلکه احساس هدایت یک جنگنده را تداعی می‌کند. البته با وجود این اشتراک ساختاری، GMA S1 از موهبت بیش از سه دهه تکامل مهندسی بهره می‌برد و فضایی بسیار مجلل‌تر و مجهزتر ارائه می‌دهد. پشت فرمان سه پرهٔ این خودرو، یک دورسنج بزرگ آنالوگ خودنمایی می‌کند که راننده را تا ردلاین حیرت‌انگیز ۱۲ هزار rpm همراهی می‌کند؛ عددی که با یک نمایشگر دیجیتال ظریف احاطه شده است. صندلی‌ها بسیار راحت‌تر از گذشته شده‌اند و عایق‌بندی صوتی به‌مراتب بهتری نسبت به فضای اسپرت و حداقلی مک‌لارن F1 در آن به کار رفته است. مک‌لارن در F1 از فیبر کربن، کولار و چرم نازک استفاده کرده بود تا وزن خودرو را در پایین‌ترین حد ممکن نگه دارد اما S1 توانسته با وجود حفظ این اصالت، امکانات رفاهی مدرن را به شکلی هنرمندانه در دل کابین جای دهد.

کابین خودروی گوردون موری (Gordon Murray Automotive) S1 با چیدمان سه‌نفره
مقایسه مک‌لارن F1 داخل

مشخصات فنی؛ تکامل یک دستور پخت سنتی

بزرگ‌ترین نبرد میان این دو شاهکار در بخش فنی جریان دارد. در پشت سر سرنشینان مک‌لارن F1، پیشرانه ۶.۱ لیتری تنفس طبیعی V12 ساخت ب‌ام‌و قرار دارد که توانایی تولید ۶۲۷ اسب بخار قدرت و ۶۵۰ نیوتن‌متر گشتاور را دارا است. در سوی دیگر میدان، GMA S1 به یک موتور شاهکار ۴.۲ لیتری تنفس طبیعی V12 ساخت کاسورث مجهز شده است که با دور موتور سرسام‌آور و ردلاین ۱۲ هزار rpm، تا ۶۹۰ اسب بخار قدرت بیرون می‌کشد. هردو سوپرکار کاملاً از بند توربوشارژر و سیستم‌های پیچیده برقی رها هستند و قدرت موتور را منحصراً از طریق یک گیربکس دستی شش سرعته به چرخ‌های عقب می‌فرستند.

بااین‌حال، در بخش وزن، پیشرفت تکنولوژی معجزه می‌کند. درحالی‌که مک‌لارن F1 وزنی معادل ۱۲۶۰ کیلوگرم دارد، گوردون موری برای GMA S1 وزن خیره‌کننده کمتر از ۱۰۰۰ کیلوگرم را هدف‌گذاری کرده است؛ عددی باورنکردنی برای خودرویی که ابعاد بزرگ‌تر و استانداردهای ایمنی مدرن دارد. این کاهش وزن به لطف قطعات مسابقه‌ای موتور کاسورث نظیر پیستون‌های با پوشش سیلیکون کاربید و سوپاپ‌های تیتانیومی به دست آمده است به‌طوری‌که وزن کل موتور جدید بین ۱۶۲ تا ۱۷۸ کیلوگرم است؛ یعنی تقریباً هم‌وزن یک موتور چهار سیلندر توربوی معمولی و ۴۰ درصد سبک‌تر از موتور سنگین ب‌ام‌و در F1!

کلام پایانی؛ اصالت یا تکنولوژی؟

از نظر ارقام و اعداد فنی، پیشرانه کاسورث در S1 با حجم کمتر، قدرت بیشتر، ردلاین بالاتر و تکنولوژی مدرن‌تر، بی‌شک دست بالا را دارد و رانندگی با آن در مسیرهای طولانی بسیار ایمن‌تر و راحت‌تر است. بااین‌حال، مک‌لارن F1 چیزی در چنته دارد که هیچ‌گاه خریدنی نیست و با هیچ مهندسی پیشرفته‌ای تکرار نمی‌شود و آن اهمیت تاریخی است. F1 آغازگر این مسیر بود و هرچقدر هم که جانشین مدرنش در تمام پارامترها بهینه‌تر عمل کند، جایگاه آن به‌عنوان نخستین و اصیل‌ترین هایپرکار آنالوگ تاریخ برای همیشه دست‌نخورده باقی خواهد ماند.

خودروی گوردون موری S1 (Gordon Murray T.50) با رنگ سبز متالیک در فضای باز
مقایسه مک‌لارن F1 نمای عقب

منبع: Autoevolution