مقایسه‌ی دوام و افت قیمت ریویان، تسلا و بی‌ام‌و

در میان هیاهوی مربوط به خودروهای برقی، از رقابت بر سر برد و بحث زیرساخت شارژ گرفته تا به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری، پرسشی مهم کمتر از حد شایسته مورد توجه قرار می‌گیرد. خودروهای برقی در استفاده‌ی واقعی تا چه اندازه قابل‌اعتمادند؟ اکنون با چند سال داده‌ی مالکیت می‌توان مدل‌های اولیه‌ی ریویان را به‌شکلی معنادار با محصولات باسابقه‌ی تسلا و نخستین نسل خودروهای برقی اختصاصی BMW مقایسه کرد. نتایج ممکن است خریداران بخش خودروهای برقی لوکس را غافلگیر کند و می‌تواند بر تصمیم خریدشان اثر جدی بگذارد.

خودروسازان قدیمی در سال‌های نخست هنوز مشغول تدوین برنامه‌های بلندمدت خود بودند و بخش بزرگی از فروش بازار را مشتریان پیشگام رقم می‌زدند. به‌گزارش کارباز، چند سال داده‌ی واقعی حالا امکان مقایسه‌ی قابلیت اطمینان محصولات اولیه‌ی ریویان با خودروهای تثبیت‌شده‌ی تسلا و مدل‌های برقی لوکس آلمانی همان دوره را فراهم کرده. در سال ۲۰۱۸ تسلا تقریبا تمام بازار خودروهای برقی آمریکا را در اختیار داشت و تنها سهم ناچیزی برای تلاش‌های اولیه‌ی برندهایی مانند شورولت و نیسان باقی می‌گذاشت. ریویان هنوز چند سال با تحویل خودرو به مشتریان فاصله داشت، اما خود را به‌عنوان نخستین رقیب جدی و تحول‌آفرین تسلا معرفی می‌کرد.

مقایسه‌ی مشخصات منتخب مدل‌های ۲۰۲۶، تفاوت رویکرد سه برند را نشان می‌دهد. تمام خودروهای جدول چهارچرخ محرک هستند، اما برد، شتاب، ظرفیت یدک‌کشی، وزن و عملکرد شارژ آن‌ها تفاوت محسوسی دارد. برخی ارقام برای درنظرگرفتن تفاوت ناشی از اندازه‌ی چرخ‌ها و تجهیزات سفارشی، اندکی گرد شده‌اند.

ریویان در سال ۲۰۲۱ نخستین خودروهایش را به مشتریان آمریکایی تحویل داد و با عرضه‌ی نخستین وانت تمام‌برقی بازار، زودتر از فورد F-150 لایتنینگ و تسلا سایبرتراک به خط پایان رسید. هم‌زمان برندهای لوکس آلمانی با احتیاط نخستین گام‌هایشان را در بازار خودروهای برقی آمریکای شمالی برمی‌داشتند. برای BMW، ورود BMW i4 و BMW iX به‌معنای عرضه‌ی نخستین خودروهای برقی نسل جدید بر پایه‌ی معماری‌های اختصاصی بود و فروش آمریکایی آن‌ها از مدل سال ۲۰۲۲ آغاز شد. چند سال داده‌ی عملی حالا نشان می‌دهد محصولات اولیه‌ی ریویان از نظر کیفیت و دوام چه جایگاهی در برابر سبد جاافتاده‌ی تسلا و موج نخست خودروهای تمام‌برقی BMW دارند.

امتیازهای کیفیت و قابلیت اطمینان جی‌دی پاور در مدل‌های سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶، ریویان را در انتهای گروه قرار می‌دهند. ریویان با وجود شتاب تجاری مناسب، جاه‌طلبی مهندسی و اعتبارش در نوآوری و عملکرد، برای R1T و R1S امتیازهایی از محدوده‌ی بالای ۶۰ تا ابتدای ۷۰ کسب کرده که در طبقه‌ی «قابل‌قبول تا متوسط» جای می‌گیرد. تسلا عملکرد بهتر و باثبات‌تری نشان داده و Model X در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ رتبه‌ی «عالی» را حفظ کرده. سایبرتراک نیز برای محصولی در نخستین سال‌های حضورش نتایج اولیه‌ی غیرمنتظره و قدرتمندی ثبت کرده و ظاهرا از تجربه‌ی تولید میلیون‌ها خودروی تسلا بهره برده، درحالی‌که Model X قدیمی‌تر به محصولی باثبات و قابل‌اعتماد تبدیل شده است.

جدول امتیازهای جی‌دی پاور، فاصله‌ی محصولات ریویان با رقبای تسلا و BMW را روشن‌تر می‌کند.

BMW iX نیز همواره بالاتر از محصولات ریویان قرار می‌گیرد و با امتیازهای باثبات میانه تا بالای محدوده‌ی ۷۰، از سامانه‌های الکترونیکی و رابط‌های کاربری پخته و پرداخت‌شده دارد. ثبات BMW با عملکرد گسترده‌تر برند در مطالعات قابلیت اطمینان جی‌دی پاور هم‌خوانی دارد؛ مطالعاتی که BMW معمولا به‌دلیل عرضه‌ی محافظه‌کارانه‌ی فناوری و تجهیزات الکترونیکی پخته، بالاتر از میانگین صنعت قرار می‌گیرد. البته مطالعه‌ی قابلیت اطمینان مورد اشاره، ریویان را رتبه‌بندی نمی‌کند. خریداران ریویان هنوز به‌طور گسترده کیفیت و قابلیت اطمینانی هم‌سطح محصولات تسلا یا BMW در بازه‌ی قیمتی مشابه گزارش نکرده‌اند؛ وضعیتی طبیعی برای خودروسازی تازه‌کار که باید با زنجیره‌های تامین جدید، نرم‌افزار نسل اول و قطعات و فرایندهای فاقد سال‌ها تجربه‌ی تولید کنار بیاید.

تفاوت عملی امتیاز «متوسط» و «عالی» بیش از خرابی موتور یا باتری، در تجربه‌ی روزمره‌ی مالک نمایان می‌شود. داده‌های موجود نقاط خرابی مشخص را جداگانه معرفی نمی‌کنند، اما یافته‌های گسترده‌تر مطالعه‌ی قابلیت اطمینان خودرو جی‌دی پاور تصویر کامل‌تری ارائه می‌دهد. بزرگ‌ترین منشا نارضایتی مالکان خودروهای برقی در سال‌های اخیر سامانه‌های سرگرمی، قابلیت‌های ارتباطی و تجهیزات الکترونیکی داخل خودرو بوده‌اند، نه موتور، باتری یا قطعات مکانیکی. دردسر یک خودروی برقی نو یا کم‌کارکرد با احتمال بیشتری از نرم‌افزار سرچشمه می‌گیرد.

به‌روزرسانی از راه دور یا OTA نیز لزوما همه‌ی مشکلات را برطرف نمی‌کند. جی‌دی پاور گزارش می‌دهد بسیاری از مالکان پس از دریافت چنین به‌روزرسانی‌هایی تفاوت محسوس اندکی مشاهده کرده‌اند یا اصلا تغییری ندیده‌اند و گاهی ایرادهای تازه‌ای پدید آمده. بنابراین نمی‌توان با اطمینان فرض کرد به‌روزرسانی نرم‌افزاری تمام اختلال‌های آزاردهنده را رفع خواهد کرد. امتیاز «عالی» معمولا به مزاحمت‌های روزمره‌ی کمتر اشاره دارد، درحالی‌که رتبه‌ی «متوسط» احتمال بیشتر باگ‌های جزئی، اختلال رابط کاربری و ناهماهنگی‌هایی را نشان می‌دهد که به‌مرور رضایت مالک را کاهش می‌دهند.

هویت خودروهای برقی مدرن کمتر با موتور و باتری و بیشتر با نرم‌افزاری شکل می‌گیرد که تمام اجزا را به هم متصل می‌کند. سهم فزاینده‌ای از قابلیت‌های ارزشمند به‌جای سخت‌افزار فیزیکی در نرم‌افزار و ماژول‌ها قرار گرفته‌اند. نارضایتی مالک معمولا نه از سوختن موتور یا خرابی باتری، بلکه از رابط کاربری منجمد، قطع ارتباط یا عملکرد نامطمئن یک قابلیت مهم کمکی و رفاهی ناشی می‌شود. نرم‌افزار سریع‌تر از سخت‌افزار پیر می‌شود و خودروی برقی سه‌ساله ممکن است حتی با وجود سلامت کامل قطعات مکانیکی، قدیمی به نظر برسد؛ به همین دلیل بلوغ نرم‌افزاری برای رضایت بلندمدت اهمیت بیشتری یافته و برندهای دارای سامانه‌های باثبات و آزموده‌شده معمولا تجربه‌ی مالکیت روان‌تری ارائه می‌کنند.

امتیاز بالای کیفیت یا بلوغ پلتفرم و نرم‌افزار، مانع افت سنگین ارزش خودروهای برقی نمی‌شود. داده‌های آی‌سی‌کارز نشان می‌دهند تسلا سایبرتراک طی سه سال نخست ۵۳ درصد افت می‌کند و ۳۷ هزار دلار از ارزشش را از دست می‌دهد؛ زیانی که به‌طور میانگین ماهانه حدود ۱٬۰۷۷ دلار از دارایی مالک اولیه کم می‌کند. Rivian R1T وضعیت بهتری دارد و طی همان دوره با افت ۳۲ درصدی، حدود ۲۳ هزار دلار یا ماهانه نزدیک به ۶۴۰ دلار زیان به‌جا می‌گذارد. Rivian R1S نیز تنها با چند دلار اختلاف، مسیری مشابه R1T را طی می‌کند.

BMW iX در سه سال اول ۴۸ درصد افت قیمت دارد و حدود ۳۶ هزار دلار، معادل نزدیک به هزار دلار در ماه، به مالک اولیه زیان می‌زند. تسلا Model X با افت ۵۶ درصدی شدیدترین سقوط گروه را تجربه می‌کند و ۵۶ هزار دلار از ارزشش کاسته می‌شود که تقریبا برابر با ماهانه ۱٬۶۰۰ دلار است. مقایسه‌ی سه‌ساله‌ی افت ارزش در جدول زیر آمده است.

گردش سریع فناوری، کاهش‌های تهاجمی قیمت، نگرانی درباره‌ی ضمانت و بی‌میلی خریداران خودروهای برقی لوکس به استفاده از فناوری سال گذشته، از عوامل افت سنگین ارزش به‌شمار می‌روند. همین عوامل بخشی از سقوط شدید تسلا Model X و BMW iX را توضیح می‌دهند. افت کمتر محصولات ریویان لزوما نشانه‌ی ارزش بلندمدت قوی‌تر نیست، هرچند مالکان از تجربه‌ی کلی محصولات برند رضایت بسیار زیادی گزارش کرده‌اند. قیمت پیشنهادی اولیه‌ی محصولات ریویان از نمونه‌های تسلا و BMW پایین‌تر بود و عرضه‌ی آن‌ها در بازار دست‌دوم نیز همچنان نسبتا محدود مانده؛ با ورود تعداد بیشتری ریویان به بازار خودروهای کارکرده، سرعت افت ارزش می‌تواند افزایش یابد.

برای خرید در سال ۲۰۲۶، داده‌ها راهبرد اقتصادی متفاوتی را پیشنهاد می‌کنند. خریدار هوشمند به‌جای تعقیب تازه‌ترین نشان، بیشترین برد یا چشمگیرترین عدد شتاب، اجازه می‌دهد مالک نخست ضربه‌ی اولیه‌ی افت قیمت را تحمل کند. افت سه‌ساله از حدود یک‌سوم تا بیش از نیمی از ارزش خودرو، قدرت انتخاب واقعی را به بازار دست‌دوم انتقال می‌دهد. یک Rivian، تسلا یا BMW iX کم‌کارکرد تقریبا همان تجربه‌ی نمونه‌ی صفرکیلومتر را با هزینه‌ای به‌مراتب پایین‌تر عرضه می‌کند.

قیمت نمونه‌های کارکرده‌ی Rivian R1T نسبتا باثبات مانده و در بعضی موارد حتی افزایش یافته، زیرا وانت‌ها ارزش خود را بهتر حفظ کرده‌اند. روند قیمت سایبرتراک کم‌کارکرد نوسان بیشتری دارد و در گذر زمان نزولی بوده، بنابراین خرید یک تسلا اکنون آسان‌تر شده. منبع برای نمایش روند قیمت، نموداری با عنوان «روند قیمت تسلا سایبرتراک AWD مدل ۲۰۲۵» ارائه کرده، اما داده‌های عددی نمودار در محتوای استخراج‌شده موجود نیست. درست یا نادرست بودن خرید به انتظار خریدار از تجربه‌ی مالکیت بستگی دارد، ولی سایبرتراک مدل ۲۰۲۵ با عمری کمی بیش از یک سال احتمالا تفاوت معناداری با مدل‌های جدیدتر و بسیار گران‌تر ندارد. داده‌های گزارش از ریویان، تسلا، BMW، آی‌سی‌کارز و جی‌دی پاور گردآوری شده‌اند.

به‌نظر شما دوام بیشتر مهم‌تر است یا افت قیمت کمتر؟ دیدگاهتان را بنویسید.