سرنوشت وانت برقی فورد پس از پیمایش ۲ برابری سقف گارانتی

با افزایش سن خودروهای برقی تولیدانبوه، شواهد محکم‌تری درباره‌ی دوام واقعی باتری‌هایشان به دست می‌آید. قدیمی‌ترین نمونه‌ها اکنون کارکرد کافی دارند تا بررسی طول عمرشان معنا پیدا کند و حتی وانت‌های برقی جوان‌تر نیز اطلاعات ارزشمندی فراهم کرده‌اند. یکی از تکان‌دهنده‌ترین نمونه‌ها، فورد F-150 لایتنینگ (Lightning) مدل ۲۰۲۲ با ظاهری فرسوده و نزدیک به ۳۷۶ هزار و ۵۸۶ کیلومتر کارکرد است که هنوز از باتری ولتاژبالای اصلی، هرچند معیوب، استفاده می‌کرد. نصب مجموعه‌باتری استاندارد دست‌دوم با کارکرد کمتر، فرصت آغاز دور دوم زندگی را به وانت بخشید.

به‌گزارش کارباز، پیمانکاران از زمان ظهور وانت‌های برقی درباره‌ی تحمل باتری در کارهای سنگین و ارزش خرید بلندمدت چنین خودروهایی تردید داشتند. فورد F-150 لایتنینگ مدل ۲۰۲۲ حالا تصویری واقعی از عملکرد باتری در شرایط عملی ارائه می‌دهد. وانت مورد بحث از تیپ Lariat و مجهز به باتری استاندارد ۹۸ کیلووات‌ساعتی، سامانه‌ی چهارچرخ محرک دوموتوره، قدرت ۴۵۲ اسب‌بخار و گشتاور ۱٬۰۵۱ نیوتن‌متر بود. برد برآوردی سازمان حفاظت محیط‌زیست آمریکا برای چنین ترکیبی به حدود ۳۷۰ کیلومتر می‌رسید.

مجموعه‌باتری وانت از ۹ ماژول تشکیل شده بود و کارشناسان مرکز خدمات و تعمیرات خودروهای برقی وات‌ورکس در کارولینای شمالی خرابی ماژول چهارم را تشخیص دادند. کیلومترشمار هنگام بروز مشکل، معادل ۳۷۶ هزار و ۴۷۴ کیلومتر را نشان می‌داد. اختلاف ولتاژ ۳۱۷ میلی‌ولت میان سلول‌های ماژول باعث شده بود یک گروه عملا در سطح شارژ ۶۰ درصد باقی بماند، درحالی‌که گروهی دیگر فقط حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد شارژ داشت. تعمیرگاه هنگام بررسی راه‌حل، اتصال کوتاه داخلی ضعیفی را عامل احتمالی ناهماهنگی دانست.

خرابی ظاهرا یکی از گروه‌های سلولی را به‌طور مداوم سریع‌تر از سلول‌های اطراف تخلیه می‌کرد و انحراف ولتاژ سرانجام به حدی رسید که سامانه‌ی مدیریت باتری وارد عمل شد. تعمیرکاران هیچ نشانه‌ای از بازشدن مجموعه‌باتری پس از تاریخ تولید آن در ژوئیه‌ی ۲۰۲۲ پیدا نکردند. بنابراین باتری اصلی پیش از رسیدن وانت به میز کار یک متخصص خودروهای برقی، نزدیک به ۳۷۶ هزار و ۵۸۶ کیلومتر دوام آورده بود. تنها یک ماژول معیوب، مجموعه‌ای با چنین کارکرد سنگینی را به نقطه‌ی نیاز به مداخله رساند.

فورد در زمان عرضه‌ی وانت، قطعات خودرو برقی را به‌مدت ۸ سال یا ۱۶۰ هزار و ۹۳۴ کیلومتر، هرکدام زودتر فرا برسد، ضمانت می‌کرد. بند مربوط به ظرفیت باتری نیز حفظ دست‌کم ۷۰ درصد از ظرفیت اولیه را در همان دوره تضمین می‌کرد. فورد F-150 لایتنینگ مورد بحث، ۲۱۵ هزار و ۴۰ کیلومتر فراتر از محدودیت پیمایش ضمانت باتری حرکت کرد. کارکرد نهایی معادل ۲٫۳۴ برابر پیمایش تحت ضمانت سازنده بود.

مدت ضمانت به‌معنای عمر ازپیش‌تعیین‌شده‌ی قطعه نیست و یک وانت با کارکرد بسیار بالا نیز نمی‌تواند میانگین عمر کل ناوگان را مشخص کند. هیچ مدرکی هم وجود ندارد که نشان دهد همه‌ی باتری‌های فورد F-150 لایتنینگ باید حدود ۳۷۶ هزار و ۵۸۶ کیلومتر عمر کنند. بااین‌حال، مجموعه‌باتری اصلی همین وانت پیش از آنکه اختلاف شدید شارژ سلول‌ها در یک ماژول تعمیر را ضروری کند، تقریبا تمام مسافت یادشده را پشت سر گذاشت. اطلاعاتی درباره‌ی الگوی شارژ مشخص، یدک‌کشی سنگین یا قرارگرفتن خودرو در اقلیمی خاص منتشر نشده است.

مطالعه‌ای جداگانه از جیوتب در سال ۲۰۲۶، بیش از ۲۲ هزار و ۷۰۰ خودرو برقی از ۲۱ برند و مدل را بررسی کرد. نتیجه‌ی پژوهش، افت متوسط ظرفیت باتری در حدود ۲٫۳ درصد در سال را نشان می‌داد. رفتار راننده هنگام شارژ و الگوی استفاده نیز اثرگذار بود و خودروهایی که معمولا به شارژ سریع DC پرقدرت متکی بودند، امکان داشت سریع‌تر دچار افت ظرفیت شوند. نبود اطلاعات مربوط به شیوه‌ی استفاده از وانت فورد اجازه نمی‌دهد عامل مشخصی را در دوام یا خرابی باتری آن مقصر بدانیم.

خرابی یک ماژول ممکن است تعویض کامل باتری را غیرضروری جلوه دهد، به‌خصوص که فورد دستورالعمل تعمیر مجموعه‌باتری در سطح ماژول را در اختیار تعمیرکاران گذاشته بود. برند بیضی آبی در سپتامبر ۲۰۲۳ برنامه‌ای برای جلب رضایت مشتریان راه‌اندازی کرد که شمار زیادی از فورد F-150 لایتنینگ مدل‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ را در آمریکا، بدون محدودیت پیمایش، پوشش می‌داد. برنامه شامل تعویض ماژول باتری ولتاژبالا یا به‌روزرسانی نرم‌افزار ماژول کنترل انرژی باتری و گاهی هر دو اقدام می‌شد. پیش از اجرای برنامه، نرم‌افزار وانت می‌توانست اختلاف ولتاژ را تشخیص دهد و در صورت لزوم خودرو را وارد وضعیت عملکرد محدود کند.

داده‌های خودروی متصل یا عیب‌یابی تعمیرگاه مشخص می‌کرد کدام وانت ماژول ولتاژبالای معیوب دارد و باید در قالب برنامه‌ی فورد قطعه‌ی تازه دریافت کند. بیشتر خودروها فقط به به‌روزرسانی نرم‌افزاری نیاز داشتند و تعمیر ماژول تنها پس از شناسایی نمونه‌ی معیوب انجام می‌شد. روند یادشده نشان می‌داد فورد از ابتدا مجموعه‌باتری را به‌گونه‌ای مهندسی کرده که تعمیرکار بتواند آن را باز و ماژول منفرد را تعویض کند. مانع اصلی برای وانت پرکارکرد، یافتن ماژولی با ظرفیتی نزدیک به هشت ماژول دیگر بود.

نصب ماژولی بسیار تازه لزوما انتخاب مناسبی محسوب نمی‌شد، زیرا باید کنار قطعاتی کار می‌کرد که تقریبا ۴۰۲ هزار و ۳۳۶ کیلومتر چرخه‌ی شارژ و استفاده را تجربه کرده بودند. یافتن ماژول مستقل و هم‌سطح برای فورد F-150 لایتنینگ آسان نبود. سرانجام یک مجموعه‌باتری استاندارد کامل با کارکرد کمتر به‌عنوان راه‌حل انتخاب شد. باتری جایگزین محصول تازه‌ساخت فورد نبود و از خودروی اهداکننده‌ی دست‌دوم تامین شد.

فورد در فوریه‌ی ۲۰۲۵ فراخوانی ایمنی را به‌دلیل نقص تولید سلول‌های باتری ولتاژبالا صادر کرد. فراخوان با شناسه‌ی NHTSA 25V-131 تعداد ۹۵۰ دستگاه فورد F-150 لایتنینگ مدل‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ را در بر می‌گرفت. نقص تولید در برخی شرایط می‌توانست اتصال کوتاه داخلی ایجاد کند و خطر آتش‌سوزی را افزایش دهد. راه‌حل اعلام‌شده، تعویض آرایه‌ی باتری ولتاژبالا در صورت نیاز بود.

مهندسان همچنین نشانه‌هایی از ناهم‌راستایی سلول‌های ولتاژبالای آسیب‌دیده پیدا کردند. شواهد از جابه‌جایی کاتد در هشت دستگاه استکر مستقر در دو خط تولید حکایت داشت که هم‌پوشانی الکترود حاصل از آن با الزامات طراحی تامین‌کننده مطابقت نداشت. مجموعه‌باتری وانت حاضر در گزارش در ژوئیه‌ی ۲۰۲۲ تولید شده و در بازه‌ی کلی مشمول فراخوان قرار می‌گیرد، اما هیچ مدرکی عضویت همان خودرو در میان نمونه‌های مشخصا معیوب را ثابت نمی‌کند. با وجود نبود ارتباط قطعی، شباهت را نمی‌توان کاملا نادیده گرفت، زیرا تعمیرکار احتمال اتصال کوتاه داخلی سلول را مطرح کرد و هسته‌ی فراخوان NHTSA نیز همین نوع اتصال کوتاه بود.

تعویض مجموعه‌باتری فورد F-150 لایتنینگ از نظر جابه‌جایی فیزیکی دشوار، اما از لحاظ روند کار نسبتا سرراست توصیف شده است. تعمیرکار باید سامانه‌ی ولتاژبالا را با رعایت ایمنی ایزوله کند، برق ۱۲ ولتی را قطع کند، پوشش محافظ زیر بدنه را بردارد و اتصالات خنک‌کننده و الکتریکی را جدا سازد. پس از مهار وزن باتری، هشت اتصال اصلی زیر وانت باز می‌شوند. تعمیرگاه مدت لازم برای تعویض را حدود ۲ تا ۳ ساعت برآورد کرد که با توجه به وزن تقریبی ۸۱۶ کیلوگرمی مجموعه‌باتری، زمانی منطقی به نظر می‌رسد.

باتری اهداکننده پس از پایان نصب، سطح شارژ ۶۹ درصدی را نشان داد و خودرو توانست دوباره وارد حالت آماده‌به‌حرکت شود. بااین‌حال، کار تعمیر هنوز کاملا پایان نیافته بود. باتری ۱۲ ولتی به‌شدت تخلیه‌شده نیاز به رسیدگی داشت و چند ایراد جزئی سامانه‌ی خنک‌کننده نیز باید برطرف می‌شد. پس از انجام کارهای باقی‌مانده، وانت برای بازگشت به جاده آماده شد.

فورد تولید نسل نخست تمام‌برقی F-150 لایتنینگ را اواخر سال ۲۰۲۵ متوقف کرد. نسل بعدی به‌جای ساختار تمام‌برقی، از معماری خودرو برقی با بردافزا بهره خواهد برد و یک مولد احتراقی درون خودرو، برد تخمینی را به بیش از ۱٬۱۲۷ کیلومتر می‌رساند. تغییر معماری به‌معنای رهاکردن وانت‌های تمام‌برقی موجود نیست. مالکان همچنان به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری و خدمات تخصصی خودروهای برقی را دریافت خواهند کرد و فورد وعده داده پشتیبانی را دست‌کم ۱۰ سال پس از آخرین مدل سال ۲۰۲۵ ادامه دهد.

پیمایش نزدیک به چهارصد هزار کیلومتری، تصویری ارزشمند از مسیر طی‌شده‌ی نسل نخست ارائه می‌کند. باتری اصلی برای همیشه دوام نیاورد و مشکل جدی خودتخلیه در یک ماژول پدید آمد، اما راه‌حل به تعمیر مشخص محدود شد و نیازی به اسقاط یک وانت سالم نبود. ساختار ماژولار از نظر فنی تعویض بخش منفرد را ممکن می‌کرد و قابلیت جداسازی کل باتری نیز اجازه داد مجموعه‌ای کامل و دست‌دوم جایگزین شود. نتیجه برای مالکان وانت‌های برقی قدیمی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا وجود شبکه‌ی قطعات اسقاطی و تعمیر تخصصی می‌تواند در سال‌های آینده پشتوانه‌ای واقعی فراهم کند و شاید برای بقای بلندمدت خودرو، به‌اندازه‌ی دوام باتری کارخانه‌ای اهمیت داشته باشد.

نظر شما درباره‌ی دوام ۳۷۶ هزار کیلومتری باتری وانت برقی فورد چیست؟