پرش به محتوای اصلی

هر کیلومتر رانندگی با کوییک چقدر آب می‌خورد؟ عدد نهایی باورنکردنی است

فکر می‌کنید رانندگی با کوییک ارزان است؟ هزینه واقعی هر کیلومتر شوکه‌کننده است
مطالعه ۱۲ دقیقه
خودروی سفید کوییک (Quick) در حال حرکت روی جاده‌ای پر از اسکناس و سکه

ارزان‌ترین خودروهای صفرکیلومتر بازار ایران برخلاف انتظار هزینه نگهداری جاری و ثابت تکان‌دهنده‌ای دارند که فراتر از تصور شماست.

اگر با کوییک یا ساینا از خانه بیرون بروید و ۱۰۰ کیلومتر رانندگی کنید، چقدر هزینه روی دستتان می‌ماند؟ پاسخ رایج به مصرف بنزین محدود می‌شود. با مصرف تقریبی ۹ لیتر در صد کیلومتر، شاید هزینه‌ی سوخت چندان زیاد به نظر نرسد؛ اما بنزین احتمالا ساده‌ترین و کوچک‌ترین بخش صورت‌حساب مالکیت خودرو محسوب می‌شود.

کنار هم گذاشتن هزینه‌هایی که معمولا در محاسبات روزمره نادیده گرفته می‌شوند، تصویر کاملا متفاوتی می‌سازد. حتی خودرهای ارزان قیمت خانواده کوییک، ساینا، تیبا، اطلس، سهند که برای بسیاری از ایرانی‌ها نماد محصول اقتصادی به‌شمار می‌روند، با هر کیلومتر حرکت مبلغ قابل‌توجهی از جیب مالک خرج می‌کنند. نتیجه شاید باعث شود پیش از روشن‌کردن خودرو برای سفری غیرضروری یا حتی دور دور، کمی بیشتر فکر کنید.

سناریوی ما این است که خریداری یک خودروی صفر کیلومتر دارای گارانتی را خریداری کرده و قرار است آن را تا پایان دوره گارانتی نیز نگهداری کند. این بدان معنا نیست که اگر خودروی شما صفر کیلومتر نیست هزینه‌های نهایی تفاوت چشمگیری با این ارقام خواهد داشت. توجه داشته باشید که برای برخی هزینه‌های روتین سالانه، با توجه به کف نرخ تورم، ما افزایش سالانه 25 درصدی را اعمال کرده‌ایم تا رقم واقعی‌تری بدست آید.

کپی لینک

مرحله‌ی اول؛ بنزین آن‌قدرها هم گران نیست

محاسبه را باید از همان موردی آغاز کرد که تقریبا همه در نظر می‌گیرند. مصرف متوسط کوییک را حدود ۹ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر فرض می‌کنیم؛ بنابراین پیمودن هر کیلومتر به حدود ۰٫۰۹ لیتر بنزین نیاز دارد. راننده‌ای عادی با کارکرد ماهانه‌ی تقریبی ۱۲۵۰ کیلومتر، در همین مدت نزدیک به ۱۱۲٫۵ لیتر بنزین مصرف خواهد کرد. کوییک طی چهار سال و ۶۰ هزار کیلومتر تقریبا ۵۴۰۰ لیتر بنزین مصرف می‌کند.

طبق ساختار فعلی قیمت‌گذاری، هر خودروی شخصی ماهانه ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان دریافت می‌کند و مصرف مازاد با نرخ سوم ۱۰ هزار تومان محاسبه می‌شود. هزینه‌ی ماهانه‌ی بنزین در سناریوی موردنظر تقریبا ۳۶۵ هزار تومان خواهد بود. سهم سوخت از هر کیلومتر در نتیجه فقط حدود ۲۹۰ تومان می‌شود؛ رقمی که در نگاه نخست، ارزان‌بودن رانندگی را تأیید می‌کند، ولی عجله نکنید محاسبه هنوز حتی به نخستین سرویس نرسیده است.

کپی لینک

مرحله‌ی دوم؛ روغن موتور تازه آغاز ماجراست

هیچ‌کس انتظار ندارد با خودروی صفرکیلومتر چهار سال رانندگی کند و حتی یک بار روغن آن را عوض نکند. فاصله‌ی تعویض روغن و فیلتر روغن را ۵۰۰۰ کیلومتر در نظر می‌گیریم. با کارکرد تقریبی ۶۰ هزار کیلومتر طی چهار سال، خودرو به حدود ۱۲ سرویس روغن نیاز خواهد داشت.

اگر هزینه‌ی فعلی هر سرویس حدود ۳ میلیون تومان فرض شود، مجموع مخارج بدون محاسبه‌ی افزایش قیمت به ۳۶ میلیون تومان می‌رسد. روغنی که هزینه‌ی هر نوبت تعویض آن چند میلیون تومان به نظر می‌آید، در دوره‌ی چهار ساله ده‌ها میلیون تومان خرج ایجاد می‌کند. با لحاظ‌کردن رشد متوسط سالانه‌ی ۲۵ درصدی هزینه‌ها بر اساس تورم، مبلغ چهار سال روغن و فیلتر به حدود ۵۲ میلیون تومان یا تقریبا ۸۶۰ تومان به‌ازای هر کیلومتر می‌رسد.

کپی لینک

مرحله‌ی سوم؛ خودرو فقط روغن نمی‌خواهد

با رسیدن کارکرد به محدوده‌ی ۶۰ هزار کیلومتر، نوبت تسمه تایم نیز فرا می‌رسد. هزینه‌ی فعلی تعویض تسمه تایم همراه با اجرت را حدود ۶ میلیون تومان در نظر می‌گیریم؛ مبلغی که با رشد قیمت قطعات و خدمات طی دوره‌ی موردنظر می‌تواند به حدود ۱۱٫۷ میلیون تومان برسد.

لنت ترمز نیز باید به محاسبه افزوده شود. برای چهار سال و کارکرد ۶۰ هزار کیلومتری، حدود ۹ میلیون تومان با قیمت فعلی برای تعویض مجموع لنت‌ها در نظر گرفته شده است. با لحاظ افزایش هزینه‌ها، این رقم در محاسبات چهار ساله به حدود ۱۱٫۲ میلیون تومان می‌رسد.

بعلاوه برای خودرویی با کارکرد ۶۰ هزار کیلومتر، باید دست‌کم یک مرتبه تعویض مجموعه کلاچ را در نظر گرفت؛ هرچند عمر واقعی آن به شیوه رانندگی، شرایط ترافیکی و میزان استفاده از کلاچ بستگی دارد.

اگر هزینه فعلی تعویض دیسک و صفحه همراه با قطعات و اجرت را حدود ۲۰ میلیون تومان فرض کنیم، با در نظر گرفتن رشد سالانه ۲۵ درصدی قیمت‌ها و انجام این تعمیر در بخش پایانی دوره، هزینه آن می‌تواند به حدود ۳۹ میلیون تومان برسد.

بنابراین فقط تسمه تایم، لنت ترمز و مجموعه کلاچ، بدون احتساب خرابی‌های احتمالی دیگر، در این محاسبه بیش از ۶۰ میلیون تومان هزینه ایجاد می‌کنند.

کپی لینک

مرحله‌ی چهارم؛ لاستیک‌هایی که صاف می‌شوند

چهار حلقه لاستیک شاید تا پیش از فرسوده‌شدن در شمار هزینه‌های روزمره قرار نگیرند. برای چهار سال استفاده و ۶۰ هزار کیلومتر کارکرد، خرید دو جفت لاستیک ایرانی رایج را فرض می‌کنیم که با قیمت امروز حدود ۲۴ میلیون تومان خرج دارد. البته با لحاظ‌کردن افزایش قیمت، هزینه‌ی لاستیک طی چهار سال آینده می‌تواند به حدود ۳۸ میلیون تومان برسد.

لاستیک به‌تنهایی نزدیک به ۶۴۰ تومان برای هر کیلومتر هزینه ایجاد می‌کند. تا چنین نقطه‌ای هنوز صحبتی از تصادف، خرابی، تعمیر موتور و گیربکس، جلوبندی، باتری، کلاچ و ده‌ها اتفاق احتمالی دیگر نشده است. ارقام یادشده فقط مصرف طبیعی خودرو را پوشش می‌دهند و صورت‌حساب همچنان ادامه دارد.

کپی لینک

مرحله‌ی پنجم؛ هزینه حتی هنگام توقف خودرو ادامه دارد

بیمه برخلاف سوخت و قطعات مصرفی، مستقیما به تعداد کیلومترهای پیموده‌شده وابسته نیست. فرقی ندارد خودرو روزانه ۱۰ کیلومتر حرکت کند یا ۱۰۰ کیلومتر؛ بیمه‌ی شخص ثالث باید تمدید شود. با فرض هزینه‌ی حدود ۱۲ میلیون تومان در سال نخست و رشد سالانه‌ی ۲۵ درصدی، مجموع بیمه‌ی شخص ثالث طی چهار سال به حدود ۶۹ میلیون تومان می‌رسد.

سهم بیمه‌ی شخص ثالث در سناریوی ۶۰ هزار کیلومتری بیش از ۱۱۵۰ تومان برای هر کیلومتر خواهد بود. بیمه‌ی بدنه نیز با هزینه‌ی تقریبی ۸ میلیون تومان در سال نخست و همان فرض رشد سالانه‌ی ۲۵ درصدی، طی چهار سال حدود ۴۶ میلیون تومان خرج دارد. مبلغ یادشده معادل تقریبا ۷۷۰ تومان برای هر کیلومتر است و نشان می‌دهد خودرو حتی هنگام توقف در پارکینگ نیز هزینه ایجاد می‌کند. شاید کسی نخواهد از بیمه بدنه استفاده کند و هزینه آن را صرفه‌جویی کند اما ممکن است با کوچکترین تصادف چندین برابر آن را هزینه کند.

کپی لینک

مرحله‌ی ششم؛ ریزهزینه‌هایی که روی هم رقم بزرگی می‌سازند

هزینه‌های خودرو همیشه به تعمیرات بزرگی مانند تعویض کلاچ و سرویس جلوبندی محدود نمی‌شوند. تعویض لامپ‌ها، مایعات مصرفی، روغن گیربکس، تسمه دینام و تیغه‌های برف‌پاک‌کن نیز در طول زمان اجتناب‌ناپذیر است. هرکدام از این اقلام شاید به‌تنهایی هزینه زیادی نداشته باشند، اما مجموع آن‌ها قابل‌توجه خواهد بود.

برای این مجموعه از هزینه‌های جزئی، با قیمت‌های امروز حدود ۱۵ میلیون تومان در نظر می‌گیریم. چون این مخارج در طول چهار سال و در زمان‌های مختلف ایجاد می‌شوند، نمی‌توان همه را با قیمت امروز خرید. با فرض توزیع هزینه در طول دوره و تورم سالانه ۲۵ درصدی قیمت‌ها، رقم قابل‌انتظار به حدود ۲۱٫۶ میلیون تومان می‌رسد.

این مبلغ جدا از هزینه‌های روغن و فیلتر روغن، لنت، لاستیک، تسمه تایم، کلاچ و سرویس جلوبندی محاسبه شده است.

در این مرحله، صورت‌حساب خودرو دیگر فقط شامل چند سرویس دوره‌ای ساده نیست. مالک باید برای قطعات مصرفی کوچک و بزرگ، تعمیرات و نگهداری متناسب با میزان استفاده نیز بودجه در نظر بگیرد.

کپی لینک

مرحله‌ی هفتم؛ بزرگ‌ترین هزینه‌ای که مستقیما پرداخت نمی‌شود

فرض کنید امروز یک کوییک صفرکیلومتر می‌خرید. چهار سال بعد، خودرو همچنان قابل‌استفاده است، موتور کار می‌کند، چهار چرخ، کولر و رادیو دارد و شاید از نظر ظاهری نیز هیچ مشکلی نداشته باشد؛ بااین‌حال دیگر صفرکیلومتر نیست. همین تفاوت، ارزش آن را تغییر می‌دهد.

مهم نیست که خودرو را با چه قیمتی خریده‌اید. افزایش قیمت خودرو در بازار ایران بسیاری از مالکان را به چنین تصوری می‌رساند که وسیله‌ی نقلیه‌ی آنها همواره گران‌تر شده است، اما افزایش اسمی قیمت با سود واقعی مالک برابری نمی‌کند. برای سنجش افت ارزش باید خودروی کارکرده با نمونه‌ی صفرکیلومتر همان مدل در همان مقطع بازار مقایسه شود. سن و میزان کارکرد نیز در کاهش ارزش نقش دارند.

افت ارزش یک کوییک سالم با چهار سال کارکرد در محاسبه‌ی حاضر حدود ۲۶۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است. مثلا یک کوییک مدل 1401 در حال حاضر با کارکرد صفر کیلومتر با قیمت 1 میلیارد و 536 میلیون تومان و نسخه با کارکرد 60 هزار کیلومتری از همین مدل با قیمت حدود 1 میلیارد و 276 میلیون تومان آگهی می‌شود. سهم افت ارزش به‌تنهایی به حدود ۴۳۳۰ تومان برای هر کیلومتر می‌رسد. رقم مذکور حتی از برآوردی که بسیاری از مردم در محاسبات ذهنی برای هزینه‌ی بنزین دارند، بیشتر است.

کپی لینک

تمام قبض‌ها روی میز

برای کوییک با کارکرد تقریبی ۶۰ هزار کیلومتر طی چهار سال و با فرض افزایش سالانه ۲۵ درصدی هزینه‌های جاری، تصویر زیر به دست می‌آید. ارقام جدول برآوردی‌اند و هزینه واقعی به زمان انجام سرویس، نوع قطعه، اجرت و وضعیت خودرو بستگی دارد.

نوع هزینه

برآورد هزینه در چهار سال

بنزین

حدود ۱۲٫۷ میلیون تومان

روغن موتور و فیلتر

حدود ۵۲ میلیون تومان

تسمه تایم

حدود ۱۱٫۷ میلیون تومان

لنت ترمز

حدود ۱۱٫۲ میلیون تومان

لاستیک

حدود ۳۸٫۴ میلیون تومان

دیسک و صفحه کلاچ

حدود ۳۹٫۱ میلیون تومان

سرویس کامل جلوبندی

حدود ۳۹٫۱ میلیون تومان

لامپ‌ها، مایعات مصرفی، روغن گیربکس، تسمه دینام، تیغه برف‌پاک‌کن و اقلام جزئی

حدود ۲۱٫۶ میلیون تومان

بیمه شخص ثالث

حدود ۶۹٫۲ میلیون تومان

بیمه بدنه

حدود ۴۶٫۱ میلیون تومان

افت ارزش خودرو

۲۶۰ میلیون تومان

مجموع

حدود ۶۰۱ میلیون تومان

تقسیم هزینه تقریبی ۶۰۱ میلیون تومانی بر ۶۰ هزار کیلومتر نشان می‌دهد هر کیلومتر رانندگی با کوییک در این مدل حدود ۱۰ هزار تومان هزینه اقتصادی دارد.

در مقایسه با محاسبه قبلی، اضافه‌شدن کلاچ، جلوبندی و سایر اقلام جزئی نزدیک به ۱۰۰ میلیون تومان به هزینه چهارساله افزوده است. این همان تفاوت میان نگاهی است که تنها بنزین و چند سرویس معمول را می‌بیند و محاسبه‌ای که تلاش می‌کند هزینه مالکیت خودرو را در یک دوره مشخص برآورد کند.

کپی لینک

یک کیلومتر و ده هزار تومان هزینه

خروج از خانه برای انجام کاری کوچک و پیمودن مجموعا ۱۰ کیلومتر، نزدیک به صد هزار تومان هزینه‌ی اقتصادی ایجاد می‌کند. رانندگی ۵۰ کیلومتری تقریبا پانصد هزار تومان و مسیر ۱۰۰ کیلومتری حدود یک میلیون تومان خرج دارد. هزینه‌ی پیمودن ۵۰۰ کیلومتر نیز نزدیک به پنج میلیون تومان برآورد می‌شود.

سفر هزار کیلومتری در همین الگوی محاسباتی حدود ده میلیون تومان هزینه دارد. البته هنگام سفر چنین مبلغی به‌صورت یکجا از حساب بانکی برداشت نمی‌شود. بخش بزرگی از رقم نهایی در قالب استهلاک، افت ارزش، مصرف قطعات و سایر هزینه‌های مالکیت به خودرو تحمیل می‌شود، ولی از منظر اقتصادی واقعا بخشی از هزینه‌ی استفاده از وسیله‌ی نقلیه به‌شمار می‌رود.

کپی لینک

سرنوشت بنزین ارزان

سال‌ها هزینه‌ی استفاده از خودرو با جمع‌کردن بنزین و تعمیرات گاه‌به‌گاه محاسبه شده است. برآورد واقعی باید بنزین، روغن، فیلتر، لاستیک، لنت، تسمه تایم، بیمه، افت ارزش و تعمیرات را در کنار یکدیگر قرار دهد. دامنه‌ی مخارج مالکیت بسیار گسترده‌تر از مبلغی است که هنگام سوخت‌گیری دیده می‌شود.

مواردی مانند باتری، شمع، فیلتر هوا و کابین، جلوبندی، کمک‌فنر، کلاچ، تعمیرات برقی، خرابی کولر، پنچری، تصادف، جریمه، عوارض، پارکینگ، کارواش و هزینه‌ی خواب خودرو در گزارش حاضر محاسبه نشده‌اند. برآورد ده هزار تومانی را باید حداقل هزینه‌ی هر کیلومتر دانست، نه سقف مخارج واقعی. ممکن است یک خودرو طی چهار سال بدون خرابی جدی کار کند و هزینه پایین‌تر بماند یا یک خرابی بزرگ و تصادف، هزینه‌ی مالکیت را به‌شکل چشمگیری بالا ببرد.

کپی لینک

تصویر واقعی سفر هزار کیلومتری

خانواده‌ای را تصور کنید که با کوییک راهی سفر می‌شود، باک را پر می‌کند و هزینه‌ی بنزین را می‌بیند. شاید پرداخت سوخت در کل سفر تنها چندصد هزار تومان باشد، اما هزینه‌ی واقعی به بنزین محدود نمی‌شود. هر کیلومتر بخشی از عمر لاستیک و روغن را مصرف می‌کند، به لنت‌ها فشار می‌آورد و زمان سرویس بعدی را نزدیک‌تر می‌سازد.

مسیر طولانی از عمر قطعات می‌کاهد و مهم‌تر از همه، خودرو را یک کیلومتر دیگر از وضعیت کم‌کارکردتر دور می‌کند. سفر هزار کیلومتری در مدل حاضر حدود ده میلیون تومان از ارزش اقتصادی خودرو مصرف خواهد کرد. معمولا چنین مبلغی هرگز در ذهن سرنشینان به‌عنوان هزینه‌ی سفر ثبت نمی‌شود.

کپی لینک

دور دور چقدر خرج دارد

هنگام چرخیدن تفریحی در شهر، تنها هزینه‌ای که معمولا به ذهن جوانان یا خانواده‌ها می‌رسد، بنزین است. پیمودن ۱۰۰ کیلومتر بی‌هدف در شهر با محاسبات حاضر حدود یک میلیون تومان هزینه‌ی واقعی برای خودرو ایجاد می‌کند. مالک چنین پولی را همان شب نمی‌پردازد، اما اثر آن ناپدید نمی‌شود.

چهار سال بعد و هنگام فروش خودرو، خرید دوباره‌ی لاستیک، انجام سرویس یا بررسی ارزش وسیله‌ی نقلیه‌ی کارکرده، اثر کیلومترهای طی‌شده آشکار خواهد شد. خودرو فقط بنزین نمی‌سوزاند؛ ارزش خودش را نیز مصرف می‌کند.

کپی لینک

اهمیت محاسبه برای تاکسی‌های اینترنتی

کوییک و ساینا تنها خودروهای خانوادگی نیستند. بخش قابل‌توجهی از رانندگان تاکسی‌های اینترنتی نیز سراغ محصولات اقتصادی داخلی می‌روند، زیرا قیمت خرید، مصرف سوخت، هزینه‌ی قطعات و دسترسی به تعمیرکار برایشان اهمیت حیاتی دارد. عبور کارکرد ماهانه از چند هزار کیلومتر، ماجرا را کاملا تغییر می‌دهد.

خودروی یک مصرف‌کننده‌ی عادی شاید طی چهار سال ۶۰ هزار کیلومتر حرکت کند، اما وسیله‌ی نقلیه‌ی یک راننده‌ی حرفه‌ای در همان دوره می‌تواند چند برابر چنین مسافتی را بپیماید. روغن، لاستیک، لنت و سرویس‌ها با سرعت بسیار بیشتری مصرف می‌شوند و افت ارزش نیز اهمیت بالاتری پیدا می‌کند. در نتیجه، کم‌کردن هزینه‌ی بنزین از درآمد تاکسی اینترنتی، سود واقعی راننده را نشان نمی‌دهد.

موضوع تاکسی‌های اینترنتی آن‌قدر مهم و پرجزئیات است که به محاسبه‌ای جداگانه نیاز دارد. پدال در مطلب بعدی سراغ هزینه‌ی واقعی هر کیلومتر برای خودروهای تاکسی اینترنتی و تاکسی خواهد رفت و بررسی می‌کنیم پس از کسر تمام هزینه‌های پنهان خودرو، واقعا چه میزان درآمد و سود برای راننده باقی می‌ماند. نتیجه‌ی چنین محاسبه‌ای شاید حتی از برآورد کوییک نیز غافلگیرکننده‌تر باشد.

کپی لینک

پرسشی برای کیلومتر بعدی

دفعه‌ی بعد که پشت فرمان نشستید و کیلومترشمار را دیدید، فقط از خودتان نپرسید «چقدر بنزین مصرف کردم؟» پرسش مهم‌تر چنین مضمونی دارد «هر کیلومتر چقدر از جیب آینده‌ی من خرج کرد؟» هزینه‌ی واقعی خودرو تنها پولی نیست که امروز پرداخت می‌شود؛ بخشی از آن اکنون دیده نمی‌شود، اما فردا باید پرداختش کرد.

شما هزینه‌ی واقعی هر کیلومتر رانندگی با خودرویتان را چقدر برآورد می‌کنید؟

مقاله رو دوست داشتی؟
نظرت چیه؟

به محتوای این مطلب چه امتیازی میدی؟

نظر شما برامون مهمه و به بهتر شدن کیفیت مطالب کمک می‌کنه.

۱ - بسیار بد۱۰ - بسیار خوب

نظرات