داستان عجیب فراری استیشن و لوکس یک شیخ خاورمیانه‌ای

خودروهای امروزی مملو از نمایشگرهایی هستند که تقریبا همه‌چیز را با لمس انگشت کنترل می‌کنند، اما بعضی خودروسازان دهه‌ها پیش چنین آینده‌ای را تصور کرده بودند. فراری بیش از ۵۰ سال قبل یک خودروی استیشن مجهز به تلویزیون داشت؛ ادعایی که هم از نظر تاریخی و هم از نظر فنی درست به نظر می‌رسد. خودروی مورد بحث نمونه‌ی تک‌ساخت فراری GT4 شوتینگ بریک کروآزت مدل ۱۹۷۲ (1972 Ferrari GT4 Shooting Brake Croisette) معرفی شده، هرچند اسناد رسمی بعدی نشان می‌دهند پایه‌ی اصلی آن در دسامبر ۱۹۷۴ تکمیل شده بود.

به‌گزارش اتو اوولوشن، واژه‌ی فرانسوی Croisette به‌معنای «صلیب کوچک» است و در انگلیسی معمولا با واژه‌ی Crosslet بیان می‌شود. دلیل انتخاب چنین نامی از سوی یک شیخ برای فراری سفارشی‌اش مشخص نیست، اما تقریبا هیچ بخش خودرو عادی به نظر نمی‌رسد. دنیای خودرو نمونه‌های نادر، شگفت‌انگیز، عجیب و حتی نامتعارف کم ندارد و مشتریان ثروتمند دوران بدنه‌سازی سفارشی می‌توانستند خیال‌های بلندپروازانه‌ی خود را به محصولی واقعی تبدیل کنند.

تعداد اندکی از همان خودروهای خارق‌العاده می‌توانند از نظر منحصربه‌فردبودن با نمونه‌ای رقابت کنند که اخیرا تی‌جی لمب در کانال یوتیوب مگناکارز به نمایش گذاشت. شاهکار مورد نظر در واقع یک فراری 365 GT4 2+2 مدل ۱۹۷۴ (1974 Ferrari 365 GT4 2+2) تک‌ساخت با بدنه‌ی سفارشی شوتینگ بریک محسوب می‌شود. ظاهر خودرو روح دوران پرهیاهوی بدنه‌سازی کلاسیک را بازتاب می‌دهد؛ زمانی که علاقه‌مندان ثروتمند می‌توانستند تقریبا هر ایده‌ی نامتعارفی را عملی کنند.

سرپرستی فعلی خودرو را درک تم اسکات، یکی از مالکان مجموعه‌ی OTS and Company، بر عهده دارد. نمایندگی مستقر در سان‌فرانسیسکو از چنین تک‌شاخی نگهداری می‌کند و اسکات نیز به ماهیت بحث‌برانگیز طراحی آن اذعان دارد. طرفداران متعصب فراری شاید فرم استیشن و تغییریافته‌ی بدنه را توهین‌آمیز بدانند، هرچند حضور کراس‌اور موسوم به «نه یک شاسی‌بلند» پوروسانگو و تازه‌ترین محصول برقی فراری، مرزهای سنتی برند را بیش از گذشته جابه‌جا کرده‌اند.

برای دوستداران تاریخ نامتعارف خودرو، ساخته‌ی سفارشی کروآزت فصلی جذاب از میراث خودروسازی ایتالیا را به نمایش می‌گذارد. اسناد رسمی نمایندگی نشان می‌دهند داستان خودرو کمی با روایت‌های قبلی تفاوت دارد و گرندتورر پایه در دسامبر ۱۹۷۴ داخل کارخانه‌ی فراری تکمیل شد. کوپه‌ی کاملا استاندارد با شماره‌شاسی 18255 نخستین حضور عمومی خود را روی غرفه‌ی رسمی فراری در نمایشگاه خودروی ژنو ۱۹۷۵ تجربه کرد و هنگام خروج از کارخانه، رنگ Blu Ribot را در کنار کابین چرمی بژ کانولی داشت.

پس از نمایش معتبر سوئیس، واردکننده‌ی منطقه‌ای خودرو را در اختیار ویلی هنری فلبر گذاشت؛ فروشنده‌ای شناخته‌شده که در نزدیکی ژنو فعالیت می‌کرد. فلبر کوپه‌ی استاندارد را خیلی زود به نخستین مالک فروخت، اما یک سال بعد شیخی ثروتمند از خاورمیانه از او خواست فراری کاملا منحصربه‌فردی بسازد. فلبر برای اجرای سفارش پرسود، شاسی 18255 را از مالک نخست پس گرفت و فرایند دگرگونی بلندپروازانه‌ی آن را آغاز کرد.

فلبر برای تحقق ایده‌ی جسورانه سراغ جووانی میکلوتی، یکی از طراحان افسانه‌ای ایتالیایی قرن بیستم، رفت. میکلوتی طراحی ظاهری را انجام داد و با ترسیم نمایی متفاوت، بخش عقب خودرو را به‌طور کامل از نو شکل داد. عملیات واقعی ساخت به انگلستان سپرده شد و پنتر وست‌ویندز، مجموعه‌ی بدنه‌سازی بنیان‌گذاری‌شده به‌دست رابرت یانکل، اجرای پروژه را بر عهده گرفت. یانکل به ساخت خودروهای لوکس پرزرق‌وبرق و محصولات بسیار سفارشی شهرت داشت.

پنتر وست‌ویندز با تغییرات گسترده، کوپه‌ی ایتالیایی را به یک شوتینگ بریک متمایز تبدیل کرد. سقف کرم‌رنگ Everflex، اسپویلری ظریف روی لبه‌ی انتهایی و جزئیات آبی تیره با خطوط تزئینی کرم‌رنگی که با دست نقاشی شده بودند، بخشی از تغییرات ظاهری را تشکیل می‌دادند. محصول نهایی «Croisette» نام گرفت؛ نامی که یک محله‌ی معتبر در کنار دریاچه‌ی ژنو نیز از آن استفاده می‌کند. با وجود چنین هم‌نامی، بلوار ساحلی مجلل و حدود ۳٫۲ کیلومتری کروآزت در کن، منبع الهام محتمل‌تری به شمار می‌رود.

کابین نیز میزبان تجهیزات سفارشی ویژه‌ای شد که تضاد چشمگیری با فناوری مکانیکی قدیمی خودرو داشتند. یک تلویزیون کوچک میان صندلی‌های جلو برای سرگرمی سرنشینان عقب نصب شد و دو آنتن روی سقف وظیفه‌ی دریافت تصویر را بر عهده داشتند. سازندگان عملا ایده‌ی سرگرمی تصویری داخل خودرو را دهه‌ها زودتر پیش‌بینی کرده بودند، هرچند زمان عرضه با فراگیرشدن چنین فناوری‌ای هماهنگ نبود.

شیخ خاورمیانه‌ای پس از سفارش ساخت مفصل کروآزت، خودرو را به پسرش هدیه داد تا هنگام تحصیل در کالیفرنیا وسیله‌ای برای رفت‌وآمد دانشگاهی داشته باشد. فراری سفارشی از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۹ در آمریکا ماند و سپس با عبور دوباره از اقیانوس اطلس به همان منطقه‌ای بازگشت که سفرش از آنجا آغاز شده بود. شوتینگ بریک استثنایی پس از دوره‌ی دانشگاهی آمریکا، بیشتر عمر خود را در سوئیس و در شرایطی محافظت‌شده گذراند و طی همان دوران میان سه مالک جابه‌جا شد.

مهم‌ترین فصل نگهداری خودرو در سال ۱۹۷۹ آغاز شد؛ زمانی که علاقه‌مندی سوئیسی به نام هانری تاکسر آن را خرید. تاکسر به‌مدت ۴۴ سال سرپرستی دقیق و مشتاقانه‌ی کروآزت را ادامه داد. مالکیت طولانی‌مدت او وضعیت بسیار اصیل خودرو را حفظ کرد و مجموعه‌ای جامع از اسناد تاریخچه‌ی فنی آن بر جای گذاشت؛ نمونه‌ای تمام‌عیار از دقت سوئیسی.

پرونده‌ی قطور فاکتورهای سرویس، استاندارد بالای نگهداری خودروی سفارشی به‌دست تاکسر را نشان می‌دهد. بازسازی کامل موتور در سال ۱۹۹۶ یکی از مهم‌ترین اقدامات ثبت‌شده به شمار می‌رود و باعث شد وضعیت اجزای مکانیکی با ظاهر سالم و چشمگیر بدنه هماهنگ بماند. تاکسر سرانجام در سال ۲۰۲۳ خودرو محبوبش را به روژه ایمبودن فروخت؛ مجموعه‌دار شناخته‌شده‌ی سوئیسی که به‌طور اتفاقی مالک دو فراری بسیار نامتعارف دیگر از سفارش‌های فلبر در همان دوره‌ی افراطی بدنه‌سازی خودرو نیز بود.

کروآزت در دوره‌ی مالکیت ایمبودن در کلاس میکلوتی یک مسابقه‌ی زیبایی سوئیسی حضور یافت که در قصر تاریخی شاتو دو کوپه برگزار می‌شد. ادگاردو میکلوتی، پسر طراح اصلی، نیز یک جلسه‌ی عکاسی با شوتینگ بریک برگزار کرد. مجموعه‌ی گسترده‌ی مدارک خودرو اکنون مکاتبات رسمی با ادگاردو میکلوتی را هم در بر می‌گیرد و تأیید می‌کند طراحی تغییرات خیره‌کننده‌ی بدنه در اصل کار پدر او بوده است.

کروآزت از نظر بصری همچنان کپسولی از زمان به نظر می‌رسد و عناصر کلاسیک همان دوره‌ی پرزرق‌وبرق را حفظ کرده. داشبورد به پخش‌کننده‌ی کاست قدیمی Blaupunkt با کنترل‌های گردن‌غازی و یک فرمان اسپرت Momo مجهز شده و یک ساعت‌شمار عجیب به سبک تجهیزات هواپیما جای زیرسیگاری کارخانه را گرفته است. سامانه‌ی صوتی نیز کنترل از راه دور داشت؛ امکانی لوکس و پیشگامانه برای خودرویی ساخته‌شده در نیمه‌ی دهه‌ی ۱۹۷۰. نشانگر مرموز دیگری در مرکز داشبورد قرار دارد که طبق گزارش‌ها برای نمایش بعضی وضعیت‌های خاص آب‌وهوایی هنگام رانندگی زمستانی طراحی شده بود.

با وجود تغییرات عجیب و متعلق به همان دوره، خودرو هرگز مرمت کامل نشده و پتینه‌ی کابین چرمی مجلل، اصالت آن را آشکار می‌کند. موتور کارخانه‌ای Colombo V12 با حجم ۴٫۴ لیتر همچنان در خودرو حضور دارد و شش کاربراتور جانبی Weber آن را تغذیه می‌کنند. برخی طرفداران فراری صدای موتور یادشده را در میان بهترین صداهای تولیدشده توسط پیشرانه‌های این برند قرار می‌دهند.

پیشرانه با نسبت تراکم ملایم ۸٫۸ به یک، توان ۳۴۰ اسب‌بخار و گشتاور ۴۲۲ نیوتن‌متر تولید می‌کرد. یک فراری 365 GT4 2+2 استاندارد (Ferrari 365 GT4 2+2) با چنین نیرویی تقریبا طی ۷٫۳ ثانیه از حالت سکون به سرعت ۱۰۰ کیلومتربرساعت می‌رسید. گیربکس دستی پنج‌سرعته نیز دستیابی به حداکثر سرعت رسمی کارخانه‌ای ۲۴۵ کیلومتربرساعت را باورپذیر می‌کرد، هرچند آزمایشگران آن دوران رقمی نزدیک به ۲۵۸ کیلومتربرساعت یا حتی بیشتر را محتمل می‌دانستند.

مجله‌ی کار در بهار ۱۹۷۴ نمونه‌ای استاندارد از فراری 365 GT4 2+2 (Ferrari 365 GT4 2+2) را آزمایش کرد و ارقام عملکردی یادشده را به دست آورد. توانایی واقعی نسخه‌ی استیشن کروآزت هرگز مشخص نخواهد شد و شاید برای ماهیت خاص چنین خودرو نامتعارفی اهمیتی هم نداشته باشد. کیلومترشمار اسب سرکش عجیب فراری عدد ۷۲٬۵۸۶ کیلومتر را نشان می‌دهد؛ کارکردی که با زندگی محافظت‌شده اما نه کاملا کم‌تحرک آن در مجموعه‌های عمدتا سوئیسی سازگار است.

نظر شما درباره‌ی ترکیب فناوری لوکس و مهندسی کلاسیک در فراری کروآزت چیست؟