ترین‌های دنیای هوانوردی، از سریع‌ترین هواپیما تا بزرگ‌ترین هلیکوپتر

سرعت: ۷۲۷۴ کیلومتر بر ساعت

X-15 یک هواپیمای تحقیقاتی آزمایشی آمریکایی بود که در دهه ۱۹۶۰ توسعه پیدا کرد. این هواپیما با استفاده از موتور راکتی، رکورد سرعت خارق‌العادهٔ ۷۲۷۴ کیلومتر بر ساعت را ثبت کرد و به سریع‌ترین هواپیمای سرنشین‌دار تاریخ تبدیل شد. X-15 همچنین اولین هواپیمای سرنشین‌داری بود که به ارتفاع بیش از ۱۰۰ کیلومتری (خط کارمن) رسید و به فضا وارد شد. X-15 دارای طول ۱۵٫۴ متر، بال‌هایی با طول ۶٫۷ متر و وزن خالی حدود ۳۸۰۰ کیلوگرم بود. این هواپیما توسط خلبان کنترل می‌شد و مأموریت‌های مهمی در زمینه آیرودینامیک پروازهای مافوق صوت، حرارت و سیستم‌های هدایت انجام داد. X-15 نقش بسزایی در توسعه نسل بعدی هواپیماها و فضاپیماها ایفا کرد.

سرعت: ۳۵۴۰ کیلومتر بر ساعت

هرچند X-15 سریع‌ترین هواپیمای تاریخ بود اما همان‌طور که گفته شد، به موتورهای راکتی مجهز بود و برای پرواز به یک موشک حامل نیاز داشت تا به ارتفاع بالا برسد و سپس از موتورهای خود استفاده می‌کرد؛ بنابراین، عنوان سریع‌ترین هواپیمای جت به لاکهید SR-71 می‌رسد. این یک هواپیمای شناسایی استراتژیک دوربرد بود که از اواخر دهه ۱۹۶۰ تا اوایل دهه ۲۰۰۰ به خدمت پرداخت. این هواپیما با قابلیت پرواز در ارتفاع بسیار بالا و سرعت بی‌نظیر ۳۵۴۰ کیلومتر بر ساعت، قادر به جمع‌آوری اطلاعات حیاتی بود و به‌سختی توسط رادارهای دشمن قابل ره‌گیری بود. این هواپیما دو سرنشین داشت شامل خلبان و افسر سیستم‌های جنگی که مسئولیت عملیات رادارها و جمع‌آوری اطلاعات را بر عهده داشتند.

سرعت: ۲۱۸۰ کیلومتر بر ساعت

کنکورد شاهکار مهندسی مشترک بریتانیا و فرانسه بود که به‌عنوان اولین هواپیمای مسافربری تجاری مافوق‌صوت جهان شناخته می‌شود. این هواپیما با حداکثر سرعت ۲۱۸۰ کیلومتر بر ساعت قادر بود مسافران را در مدت‌زمان بسیار کوتاهی بین قاره‌ها جابجا کند و انقلابی در صنعت هوانوردی ایجاد کرد. کنکورد با طول ۶۲ متر، بال‌هایی با طول ۲۵٫۴ متر و گنجایش حدود ۱۲۰ مسافر، نماد سرعت و مهندسی بود اما متأسفانه به دلیل هزینه‌های عملیاتی بالا، مسائل زیست‌محیطی و یک سانحه در سال ۲۰۰۰، این هواپیما از خدمت خارج شد. اگرچه طی سال‌های اخیر تلاش‌هایی برای ساخت هواپیماهای مسافربری مافوق صوت جدید انجام شده است اما تاکنون هیچ هواپیمای دیگری نتوانسته به سرعت کنکورد برسد.

سرعت: ۱۱۶۰ کیلومتر بر ساعت

در حال حاضر تمام هواپیماهای مسافربری با سرعت زیر صوت پرواز می‌کنند اما گلوبال ۸۰۰۰ با حداکثر سرعت ۱۱۶۰ کیلومتر بر ساعت، بسیار به سرعت صوت نزدیک شده و سریع‌ترین هواپیمای مسافربری زیرصوت جهان محسوب می‌شود. این هواپیما که پرچم‌دار جدید بمباردیه به‌حساب می‌آید و به‌تازگی وارد بازار شده، یک جت شخصی است که ظرفیت حمل تا ۲۰ نفر را در فضایی بسیار مجلل دارد. علاوه بر سرعت چشمگیر، برد عملیاتی گلوبال ۸۰۰۰ هم به حدود ۱۵ هزار کیلومتر می‌رسد که امکان پرواز بدون توقف بین هر دو نقطه روی کره زمین را فراهم می‌کند.

سرعت: ۸۷۰ کیلومتر بر ساعت

توپولوف در دههٔ ۵۰ میلادی، TU-114 برای رقابت با هواپیماهای غربی توسعه داد اما برخلاف رقبای غربی مثل بوئینگ ۷۰۷ که به موتورهای جت مجهز شده بودند، TU-114 از موتورهای قدرتمند توربوپراپ (موتور جت ملخی) استفاده می‌کرد. این هواپیما با برخورداری از چهار موتور که قوی‌ترین موتورهای توربوپراپ تا به امروز محسوب می‌شوند، می‌توانست به حداکثر سرعت ۸۷۰ کیلومتر بر ساعت برسد که نزدیک به هواپیماهای مسافربری جت بود اما سرعت کروز ۷۷۰ کیلومتر بر ساعتی آن از رقبای جت مثل بوئینگ ۷۰۷ کمتر بود. TU-114 با طول ۵۴٫۱ متر، بزرگ‌ترین هواپیمای مسافربری زمان خود بود و ظرفیت حمل حداکثر ۲۲۰ مسافر را داشت.

سرعت: ۴۳۵ کیلومتر بر ساعت

A 342 یک هلیکوپتر سبک و پرسرعت فرانسوی است که در دهه ۶۰ توسط شرکت Aerospatiale (اکنون به ایرباس هلیکوپتر تبدیل شده) طراحی و تولید شد. این هلیکوپتر که از چابکی بالایی برخوردار است، در کاربری‌های نظامی و غیرنظامی متنوعی مثل شناسایی، جستجو و نجات، گشت زنی پلیس و... استفاده می‌شد. مهم‌ترین ویژگی SA 342، شکستن رکورد جهانی سرعت برای هلیکوپترهاست. در سال ۱۹۸۶، یک نمونه Gazelle به سرعت ۴۳۵ کیلومتر بر ساعت رسید و این رکورد همچنان پابرجاست. البته هلیکوپترهای آزمایشی مثل یوروکوپتر X3 توانسته‌اند به سرعت‌های بالاتری تا ۴۷۵ کیلومتر بر ساعت هم دست پیدا کنند اما رکورد بالاترین سرعت در بین هلیکوپترهای تولیدی در اختیار SA 342 است.

طول: ۲۴۵ متر

در دهه‌های ۲۰ و ۳۰ میلادی یعنی زمانی هواپیماها که آن‌قدر پیشرفت نکرده بودند تا بتوانند تعداد زیادی مسافر را در مسافت‌های طولانی جابجا کنند، کشتی‌های هوایی به‌طور گسترده مورداستفاده قرار می‌گرفتند. یکی از مشهورترین کشتی‌های هوایی تاریخ، LZ129 هیندنبرگ ساخت شرکت آلمانی زپلین بود. این کشتی هوایی با طول ۲۴۵ متر، به‌واقع یک غول پرنده بود و بزرگ‌ترین وسیلهٔ نقلیهٔ هوایی تاریخ محسوب می‌شود. برای درک ابعاد عظیم این کشتی هوایی، بدانید که بیش از سه برابر بوئینگ ۷۴۷ طول داشت. LZ129 ظرفیت حمل ۵۰ مسافر را همراه با ۶۰ خدمه با امکانات کامل مثل رستوران، سالن استراحت و... داشت و حداکثر سرعت آن به ۱۳۵ کیلومتر بر ساعت می‌رسید. در ماه می ۱۹۳۷ اما هیندنبرگ هنگام فرود در نیوجرسی دچار آتش‌سوزی شد و سقوط کرد که این حادثه به دوران کشتی‌های هوایی پایان داد.

طول: ۸۴ متر

آنتونوف AN-225 یک هواپیمای ترابری سنگین است که به‌عنوان بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین هواپیمای جهان شناخته می‌شود. این غول آهنی با طول ۸۴ متر، طول بال ۸۸٫۴ متر و وزن حداکثر ۶۰۰ تن، قادر به حمل بارهای بسیار حجیم و سنگین بود. AN-225 برای حمل شاتل فضایی شوروی طراحی شده بود و تنها یک فروند از آن ساخته شد. این هواپیما با شش موتور توربوفن قوی، می‌توانست تا ۲۵۰ تن بار را به مسافتی بیش از ۴۰۰ کیلومتر منتقل کند. متأسفانه، AN-225 در اوایل سال ۲۰۲۲ در جریان جنگ روسیه و اوکراین بشدت آسیب دید اما برنامه‌هایی برای بازسازی آن وجود دارد.

طول: ۷۳ متر

ایرباس A380 که اولین پرواز خود را در آوریل ۲۰۰۵ انجام داد، بزرگ‌ترین هواپیمای مسافربر جهان است. این هواپیما که با طول ۷۲٫۷ متر و طول بال ۷۹٫۸ متر، قادر به حمل بیش از ۵۰۰ مسافر در سه ‌طبقه است، جای بوئینگ ۷۴۷ را به‌عنوان ملکهٔ آسمان‌ها گرفت. البته اگر فقط طول را ملاک قرار دهیم، بوئینگ ۸-۷۴۷ با طول بیش از ۷۶ متر، عنوان کشیده‌ترین هواپیمای مسافربری جهان را در اختیار دارد. A380 با چهار موتور توربوفن می‌تواند تا ۱۵٬۷۰۰ کیلومتر پرواز کند. این هواپیما در سال ۲۰۰۷ وارد خدمت شد و برای خطوط هوایی متعددی ازجمله امارات، سنگاپور ایرلاینز و قطر ایرویز پرواز می‌کرد اما به دلیل هزینه‌های عملیاتی بالا و کاهش تقاضا برای هواپیماهای بزرگ، تولید آن در سال ۲۰۲۱ متوقف شد.

طول بال: ۹۷ متر

هیوز H4 یک هواپیمای ترابری دریایی غول‌پیکر آمریکایی بود که توسط هوارد هیوز طراحی و ساخته شد. این هواپیما با دهانهٔ بال ۹۷٫۵ متری، رکورد بزرگ‌ترین طول بال در بین تمام هواپیماهای تاریخ را به نام خود ثبت کرد. H4 با بدنه‌ای از چوب، برای حمل بارهای سنگین در طول جنگ جهانی دوم طراحی شده بود تا بتواند بدون نیاز به پایگاه‌های هوایی، محموله‌ها را از سواحل ایالات‌متحده به اروپا منتقل کند. تنها یک نمونه از این هواپیما ساخته شد و فقط یک‌بار در سال ۱۹۴۷ توسط خود هیوز پرواز کرد. H4 پروژه بسیار پرهزینه‌ای بود و هرگز به تولید انبوه نرسید.

طول: ۳۷ متر

میل MI-12 یک هلیکوپتر سنگین‌وزن ساخت شوروی بود که با طول ۳۷ متر، قطر ملخ ۲۱٫۲۹ متر و وزن حداکثر ۱۰۰ تن، عنوان بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین هلیکوپتر تاریخ را در اختیار دارد. مأموریت اصلی این هلیکوپتر انتقال موشک‌های بالستیک به نقاط استراتژیک شوروی بود. MI-12 که اولین پرواز خود را در سال ۱۹۶۷ انجام داد، به چهار موتور توربوشفت مجهز بود و می‌توانست تا ۲۰ تن بار را به مسافتی محدود منتقل کند. از این هلیکوپتر تنها دو فروند ساخته شد و علیرغم انجام موفق مأموریت‌ها، به دلیل مشکلات فنی، عدم نیاز عملیاتی گسترده و قابلیت مانور پایین، در سال ۱۹۷۴ کنار گذاشته شد.

قیمت: ۲٫۴ میلیارد دلار

بمب‌افکن پنهان‌کار B-2 عنوان گران‌ترین هواپیمای جهان را یدک می‌کشد. این هواپیما با طول ۲۱ متر و طول بال ۵۲ متر، قادر به حمل انواع بمب‌های هسته‌ای و غیرهسته‌ای با دقت بالا است. B-2 با استفاده از فناوری پیشرفته پنهان‌کاری، می‌تواند از رادارهای دشمن دور بماند و در عملیات‌های مخفیانه شرکت کند. تولید این هواپیما بسیار پرهزینه است و تنها ۲۱ فروند از آن ساخته شده‌اند. به دلیل هزینه بالای نگهداری و تعمیرات، B-2 به‌ندرت مورداستفاده قرار می‌گیرد اما نقش مهمی در قدرت نیروی هوایی آمریکا دارد.