مصرف سوخت جنگنده F-22 رپتور چقدر است؟

مصرف سوخت جنگنده F-22 رپتور چقدر است؟ جواب کوتاه، وحشتناک است! جنگنده‌های مدرن برای بهینه‌سازی مصرف سوخت ساخته نشده‌اند؛ آن‌ها ماشین‌های جنگی هستند که برای یک هدف یعنی سلطه بر آسمان طراحی شده‌اند. این عطش سیری‌ناپذیر برای سوخت، بزرگ‌ترین محدودیت آن‌ها در برد عملیاتی و شعاع رزمی است. بیایید اعداد را ساده کنیم. در شرایط عادی و بهینه، رپتور در هر صد کیلومتر حدود ۶۶۰ لیتر بنزین مصرف می‌کند. در همین حال، برای حفظ قابلیت پنهان‌کاری، رپتور مجبور است تمام سوخت و مهمات خود را درون بدنه حمل کند و ظرفیت مخازن داخلی آن حدود ۸,۱۶۵ کیلوگرم سوخت است. این یعنی رپتور در بهینه‌ترین شرایط، می‌تواند با یک‌بار سوخت‌گیری کامل ۱۶۰۰ کیلومتر را طی کند که این عدد در سرعت‌های مافوق صوت به ۱۲۰۰ کیلومتر می‌رسد.

اما این عدد، برد کلی را نشان می‌دهد و خلبان باید به فکر مسیر برگشت هم باشد. درنتیجه، برد رزمی رپتور در بهینه‌ترین حالت فقط ۸۰۰ کیلومتر است که در صورت پرواز با سرعت مافوق صوت به ۶۰۰ کیلومتر می‌رسد. البته نیروی هوایی آمریکا در حال توسعه مخازن سوخت پنهان‌کار خارجی است و هدف این است که تحویل این مخازن جدید به اسکادران‌های F-22 تا پایان ماه مارس ۲۰۲۶ آغاز شود تا بتواند برد عملیاتی جنگنده را افزایش دهد.

عملکرد رپتور به‌شدت به سرعت، ارتفاع و مأموریت بستگی دارد. در یک پرواز عادی برای جابجایی از پایگاهی به پایگاه دیگر، با سرعت حدود ۱۰۵۰ کیلومتر بر ساعت، در ارتفاع بالا، این جنگنده ساعتی بین ۴,۰۰۰ تا ۴,۷۰۰ کیلوگرم سوخت می‌سوزاند. این یعنی در هر ساعت، وزنی معادل دو شاسی‌بلند بزرگ از باک آن ناپدید می‌شود؛ اما برگ برنده F-22، قابلیت سوپرکروز آن است؛ یعنی پرواز با سرعت مافوق صوت (1850 کیلومتر بر ساعت) بدون استفاده از پس‌سوز. در این حالت، مصرف سوخت به‌شدت بالا می‌رود اما در مقایسه با جنگنده‌های نسل چهارم که برای حفظ چنین سرعتی نیازمند پس‌سوز هستند، F-22 به طرز شگفت‌انگیزی بهینه عمل می‌کند. درواقع، جنگنده‌های دیگر در این سرعت ۲ تا ۳ برابر بیشتر سوخت می‌بلعند.

روشن کردن پس‌سوز داستان را کاملاً عوض می‌کند. این قابلیت که برای فرار از خطر، صعودهای اضطراری یا درگیری‌های نفس‌گیر استفاده می‌شود، رپتور را به یک هیولای تشنه تبدیل می‌کند. با پس‌سوز کامل و سرعت نزدیک به ۲۵۰۰ کیلومتر بر ساعت، مصرف سوخت به عدد باورنکردنی ۲۰۰۰ لیتر در هر صد کیلومتر می‌رسد. به زبان ساده‌تر، استفاده از پس‌سوز در نبرد می‌تواند در هر دقیقه ۱۰ تا ۱۵ درصد از کل سوخت جنگنده را نابود کند. اگر یک خلبان بخواهد به‌طور مداوم از پس‌سوز استفاده کند، شعاع رزمی هواپیما به کمتر از ۳۰۰ کیلومتر سقوط می‌کند و عملاً آن را بی‌فایده می‌سازد. به همین دلیل، پس‌سوز ابزاری برای لحظات کوتاه و حیاتی است.

یکی از دلایل اصلی ساخت F-22، ضعف جنگنده‌ای مانند F-15 در حمل مهمات بود. در F-15، موشک‌ها و بمب‌ها به‌صورت خارجی زیر بال‌ها نصب می‌شوند. این کار باعث ایجاد نیروی درگ عظیمی می‌شود که مصرف سوخت را در شرایط رزمی ۳۰ تا ۴۵ درصد افزایش می‌دهد اما رپتور با حمل داخلی مهمات، این مشکل را حل کرده است. این طراحی نه‌تنها به پنهان‌کاری کمک می‌کند، بلکه با کاهش شدید درگ، افزایش مصرف سوخت در حالت رزمی را به کمتر از ۱۰ درصد می‌رساند. این تفاوت عظیم به F-22 اجازه می‌دهد با همان میزان سوخت، مسافت بسیار بیشتری را در منطقه خطر طی کند و این نشان می‌دهد که مفهوم پنهان‌کاری فراتر از سطح مقطع راداری است.