رکورد سوخو SU-34 با پیمایش ۸ هزار کیلومتر؛ اولین جنگنده بینقارهای جهان
در دنیای هوانوردی نظامی، برد پرواز یک قانون نانوشته برای نمایش قدرت است. حالا روسیه با جنگندهٔ ضربتی سوخوی SU-34، این قانون را بازنویسی کرده و به رکوردی دست یافته که پیشازاین تنها در انحصار بمبافکنهای استراتژیک بود یعنی توانایی پرواز در مسافتهای بینقارهای. مشاهدهٔ اخیر یک فروند سوخوی SU-34 مجهز به سه مخزن سوخت خارجی غولپیکر PTB-3000، پرده از واقعیتی شگفتانگیز برداشت. این جنگنده با چنین ترکیبی میتواند به برد کلی حدود ۸ هزار کیلومتر دست پیدا کند؛ مسافتی که برای پرواز مستقیم از مسکو تا واشنگتن کافی است.
سوخوی SU-34 بر پایهٔ جنگندهٔ افسانهای سوخوی SU-27 ساخته شده که در قرن بیستم، قهرمان بیرقیب برد پرواز بود اما جانشین آن، با وزنی تقریباً ۵۰ درصد بیشتر، استفاده از مواد کامپوزیتی پیشرفته و موتورهای بهینهتر AL-31FM2، مرزها را جابجا کرده است. برد پرواز سوخوی SU-27 با سوخت داخلی حدود ۴ هزار کیلومتر بود اما سوخوی SU-34 این عدد را به نزدیک ۵ هزار کیلومتر رسانده است. این یعنی حتی بدون مخازن خارجی هم این جنگنده به آستانهٔ برد بینقارهای (بیش از ۵۵۰۰ کیلومتر) نزدیک شده بود.
البته باید توجه داشته باشیم برد ۸ هزار کیلومتری در شرایط ایدهآل و بدون حمل سلاح یا انجام مانورهای سنگین جنگی به دست میآید. این یعنی سوخوی SU-34 نمیتواند از پایگاههای خود در روسیه، اهدافی را در خاک آمریکا بمباران کند زیرا درگیری نظامی، مصرف سوخت را بهشدت بالا میبرد. بااینحال، این قابلیت یک مزیت استراتژیک دیگر به همراه دارد. سوخوی SU-34 میتواند با حمل غلافهای پیشرفتهٔ جاسوسی الکترونیکی، راداری و شناسایی تصویری، نقش یک هواپیمای جاسوس دوربرد را بدون نیاز به پشتیبانی هواپیماهای سوخترسان ایفا کند.
داستان سوخوی SU-34 اینجا به پایان نمیرسد. تولید این جنگنده از اوایل سال ۲۰۲۲ بیش از دو برابر شده و به حدود ۳۰ فروند در سال رسیده است. همزمان، تسلیحات جدیدی مانند نسخهٔ مینیاتوری موشک کروز Kh-101.2 با برد خیرهکنندهٔ ۵۵۰۰ کیلومتر برای آن در حال توسعه است؛ اما بزرگترین تحول، نصب موتورهای جدید AL-51F (متعلق به جنگندهٔ نسل پنجمی سوخوی SU-57) روی این پرنده است. این موتورها علاوه بر بهبود عملکرد، مصرف سوخت را بهقدری کاهش میدهند که شاید روزی سوخوی SU-34 بتواند مأموریتهای تهاجمی واقعی را در فواصل بینقارهای انجام دهد و خط میان یک جنگنده و یک بمبافکن استراتژیک را محو کند. این تحول نهتنها برای روسیه، بلکه برای مشتریان صادراتی آن مانند الجزایر که انتظار میرود در سال ۲۰۲۶ اولین فروندها را تحویل بگیرد، پیامدهای عمیقی خواهد داشت.