چرا بمب‌افکن جدید B-21 از B-2 کوچک‌تر است؟

نورثروپ گرومن B-21 ریدر، تازه‌ترین بمب‌افکن رادارگریزی است که به ناوگان نیروی هوایی ایالات‌متحده ملحق می‌شود. این پرنده نیز مانند پیش‌نشین خود یعنی B-2 اسپریت، بر پایه طراحی بال پرنده و بدون پایدارکننده عمودی ساخته شده است. B-21 که بیشتر شبیه به سفینه‌های فضایی به نظر می‌رسد، از سال ۲۰۱۵ در حال توسعه بوده است. اگرچه در نگاه اول ممکن است ابعاد B-2 و B-21 یکسان به نظر برسد اما ریدر درواقع بسیار کوچک‌تر است. ابعاد دقیق آن محرمانه باقی‌مانده اما تخمین‌ها نشان می‌دهد که فاصله دو سر بال آن حدود ۴۳ متر و طول آن حدود ۱۷ متر است درحالی‌که B-2 فاصله دو سر بال ۵۲ متری و طول ۲۱ متری دارد؛ اما چرا ریدر که دهه‌ها پس از اسپریت طراحی شده، ابعاد کوچک‌تری دارد؟

در دنیای هواپیماهای نظامی چند میلیون دلاری، بزرگ‌تر بودن همیشه به معنای بهتر بودن نیست. ابعاد کوچک‌تر ریدر به آن اجازه می‌دهد تا در مأموریت‌های رزمی، پنهان‌کاری بیشتری داشته باشد. با کوتاه شدن طول و فاصله دو سر بال، سطح مقطع راداری یا همان محدوده‌ای که امواج رادار دشمن را بازتاب می‌دهد، به‌شدت کاهش یافته و شناسایی آن را دشوارتر کرده است. همچنین ورودی‌های هوای موتور ریدر عمیق‌تر در بدنه جای گرفته‌اند که باعث کوتاه‌تر شدن طول کلی هواپیما شده است. به‌طورکلی، پیشرفت‌های حاصل از دو نسل هوانوردی و تکنولوژی‌های قرن ۲۱ باعث شده تا قطعات، فشرده‌تر و درعین‌حال قابل ارتقاتر از هواپیمای قدیمی‌تری مثل B-2 باشند.

موضوع هزینه تولید نیز یکی از فاکتورهای حیاتی است. تخمین زده می‌شود که ساخت هر فروند B-21 ریدر حدود ۶۹۲ میلیون دلار هزینه داشته باشد. اگرچه این رقم در مقایسه با بمب‌افکن مافوق صوت B-1B لنسر دوران جنگ سرد (با قیمت ۳۱۷ میلیون دلار) بسیار زیاد است اما در برابر قیمت سرسام‌آور ۲.۲ میلیارد دلاری هر فروند B-2 اسپریت، رقمی معقول به نظر می‌رسد. در حال حاضر تنها ۲۰ فروند B-2 اسپریت در خدمت هستند درحالی‌که نیروی هوایی آمریکا قصد دارد دست‌کم ۱۰۰ فروند ریدر را به ناوگان خود اضافه کند. این پرنده قرار است درنهایت جایگزین ناوگان B-2 شده و در کنار بمب‌افکن‌های قدیمی B-52 (که از سال ۱۹۵۵ در خدمت هستند) فعالیت کند. کوچک‌تر بودن ابعاد به نورثروپ گرومن این اجازه را می‌دهد که تعداد بیشتری ریدر را با هزینه‌ای کمتر نسبت به B-2 تولید کند. شاید پاسخ ساده‌ای به نظر برسد اما درنهایت قیمت تمام‌شده یکی از اصلی‌ترین فاکتورها در تعیین ابعاد نهایی این هواپیماهای استراتژیک بوده است.