رونمایی جنگنده نسل پنجمی دونفره روسیه، گزینهای احتمالی برای ایران
تصاویر منتشرشده از مراحل آزمایش تاکسی روی زمین، تولد نسخه دونفرۀ از سوخو SU-57 را تأیید میکند که هنوز نام دقیق آن مشخص نیست اما گزارشات به نام SU-57D اشاره داشتهاند. تا پیشازاین، جنگنده چینی J-20 تنها پرنده نسل پنجمی جهان محسوب میشد که نسخه دونفره آن توسعه یافته بود و پروژههای مشابهی نظیر میگ ۱.۴۲ شوروی و F-22 دونفرهٔ آمریکا به دلیل محدودیتهای بودجهای و انقباض صنعت دفاعی پس از جنگ سرد، هرگز به تولید نرسیدند اما امروزه با ظهور پهپادهای موسوم به وینگمن (همبال) که قرار است در کنار جنگندههای سرنشیندار عملیات انجام دهند، نیاز به خلبان دوم برای کنترل این پرندههای بدون سرنشین به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است.
مقامات روسیه بیش از نیم دهه است که از برنامه خود برای ساخت این نسخه سخن میگویند. یوری بوریسوف، معاون نخستوزیر روسیه، پیشتر تأیید کرده بود که این مدل اختصاصاً برای پاسخ به نیاز مشتریان خارجی طراحی شده است. وی معتقد است که تماشای عملکرد این جنگنده در ارتش روسیه، اشتیاق مشتریان صادراتی را افزایش میدهد. همچنین در دسامبر ۲۰۲۰، آندری یلچانینوف از کمیسیون صنایع نظامی روسیه اعلام کرد که حداقل یک مشتری بزرگ خارجی بهشدت پیگیر نسخه دونفره است. با توجه به سوابق خرید، وزارت دفاع هند محتملترین گزینهای است که برای مدیریت تسلیحات و پهپادها، به حضور خلبان دوم در کابین نیاز دارد.
این احتمال وجود دارد که نسخه دونفره سوخو SU-57 در تیراژی حتی فراتر از نسخه تکنفره تولید شود. نگاهی به تاریخچه سوخو SU-27 نشان میدهد که نسخههای دونفره آن (Su-27UB) زیربنای ساخت مدلهای موفقی نظیر سوخو SU-30 سری MKK و MKI برای چین و هند شدند که درنهایت بسیار بیشتر از مدلهای تکنفره تولید گشتند. اگر هند سفارش اصلی خود را روی مدل دونفره متمرکز کند، احتمالاً مشتریانی نظیر ویتنام و کره شمالی نیز به این سمت متمایل خواهند شد. هنوز مشخص نیست که اضافه شدن صندلی دوم چه تأثیری بر ظرفیت سوخت و شعاع عملیاتی این جنگنده گذاشته است زیرا در سوخو SU-27 این تغییر منجر به کاهش جزئی برد پروازی شده بود.
شرکت صادرات تسلیحات روسیه در آوریل گذشته تأیید کرد که چندین کشور سفارش خرید سوخو SU-57 را ثبت کردهاند. پیش از آن نیز وزیر صنعت و تجارت روسیه در فوریه از امضای قراردادهای صادراتی در خاورمیانه خبر داده بود که ایران تنها مشتری محتمل این منطقه برای چنین جنگندهای محسوب میشود. از سوی دیگر، هند نیز تأیید کرده که مذاکرات برای تولید تحت لیسانس سوخو SU-57 به مراحل فنی پیشرفتهای رسیده است. به نظر میرسد فشار سفارشهای احتمالی از سوی ایران و هند، عامل اصلی شتاب بخشیدن به توسعه این نسخه دونفره مدرن بوده است.