انقلاب در صنعت هوانوردی، اولین هواپیمای بال ترکیبی به واقعیت نزدیکتر شد
استارتاپ هوانوردی کالیفرنیایی جتزیرو گام بلندی برای ایجاد تحول در صنعت پروازهای مسافربری برداشته است. این شرکت با رونمایی از طرح هواپیمای Z4 در نمایشگاه بینالمللی فارنبرو انگلیس، رسماً وارد مرحله توسعه نخستین هواپیمای تجاری دنیا با طراحی ترکیب بال و بدنه یا BWB شد؛ طرحی که در آن بالها و بدنه در قالب یک ساختار یکپارچه تلفیق میشوند تا کل بدنه هواپیما نیروی برا تولید کند. ایده هواپیماهای BWB اصلاً جدید نیست و طی دهههای گذشته بارها آزمایش شده اما هیچگاه به تولید تجاری نرسیده است. بااینحال جتزیرو چنان با قاطعیت این طرح را پیش برده که پیشازاین توجه شرکتهای بزرگی مثل دلتا ایرلاینز، یونایتد ایرلاینز، گلف ایر و حتی نیروی هوایی ایالاتمتحده را جلب کرده بود. حالا شرکت ژاپن ایرلاین نیز بهعنوان جدیدترین پشتیبان رسمی به این پروژه پیوسته تا در آستانه ورود به دهه ۲۰۳۰، مسیر تجاریسازی آن هموارتر شود.
مشارکت ژاپن ایرلاینز و جتزیرو نقش پررنگی در عملیاتی شدن این طرح خواهد داشت. بر اساس این همکاری، ژاپن ایرلاینز به جتزیرو کمک میکند تا مشخصات فنی، سرویسهای داخل کابین، فرآیندهای پروازی و نحوه خدماتدهی زمینی در فرودگاهها را بازتعریف کند. همچنین دو طرف روی ایجاد زیرساختهای نگهداری، تعمیرات و اوورهال کار خواهند کرد تا چارچوبهای عملیاتی قبل از دریافت تأییدیههای پروازی نهایی شوند. تاکائو سوزوکی، مدیر بخش استراتژیهای سازمانی JAL، اعلام کرده که این پروژه کاملاً با اهداف این شرکت برای رسیدن به انتشار کربن صفر تا سال ۲۰۵۰ و چشمانداز ۲۰۳۵ آنها همخوانی دارد.
طبق برنامهریزیها، نسخه آزمایشگاهی و مقیاسکوچک این هواپیما با نام پثفایندر و با پهنای بال ۷ متر، در سال آینده نخستین پرواز آزمایش خود را انجام خواهد داد. اگر همهچیز طبق سناریوی جتزیرو پیش برود، نسخه تجاری Z4 در اوایل دهه ۲۰۳۰ وارد خطوط پروازی میشود. جتزیرو حتی از همین حالا کلنگ احداث یک کارخانه بزرگ ۷۴۳ هزار مترمربعی را در کارولینای شمالی بر زمین زده است؛ سایتی که علاوه بر مدل مسافربری، قرار است نسخههای باری و نظامی این هواپیما را هم به تولید برساند.
ساختار آئرودینامیکی BWB با کاهش شدید نیروی پسار و توزیع یکنواخت بار، مصرف سوخت را بین ۳۰ تا ۵۰ درصد نسبت به هواپیماهای سنتی لولهای شکل هماندازه بهبود میبخشد. این صرفهجویی عظیم، علاوه بر کاهش آلایندگی، سنگینترین بخش از هزینههای جاری ایرلاینها یعنی هزینه سوخت را بهشدت کاهش میدهد. نیروبخش Z4 دو موتور پرتاندویتنی PW2040 خواهد بود یعنی همان موتورهایی که امتحان خود را روی بوئینگ ۷۵۷ پس دادهاند و هرکدام بین ۱۶۵ تا ۱۹۱ کیلونیوتن نیروی پیشران تولید میکنند. این موتورها بهجای نصب روی بالها، در بخش عقب و بالای بدنه تعبیه شدهاند.
این چیدمان خاص باعث میشود صدای موتورها کمتر به کابین و زمین برسد و پروازی بسیار ساکتتر فراهم شود. این پیشرانهها توانایی کار با سوختهای معمولی جت و سوختهای پایدار هوانوردی را دارند. هواپیمای Z4 با ظرفیت حمل حدود ۲۵۰ مسافر و برد پروازی ۹,۲۶۰ کیلومتر، یک جت تجاری میانبرد و دوربرد محسوب میشود. یکی دیگر از برتریهای این طرح، عدم نیاز به زیرساختهای فرودگاهی ویژه است زیرا Z4 کاملاً با زیرساختهای کنونی سازگاری خواهد داشت.