لاکهید مارتین در جریان کنفرانس هوافضا و انجمن نیروی هوایی (AFA) از ماکت مقیاس واقعی پهپاد رزمی پنهانکار وکتیس (Vectis) پردهبرداری کرد. این پرنده بدون سرنشین پنهانکار با هدف ارتقای توان شناسایی، هدفگیری و ضربت جبهه هوایی توسعه یافته تا بدون به خطر انداختن جان خلبانان، شعاع عملیاتی دستههای پروازی را افزایش دهد. این اقدام نشاندهنده تغییر استراتژی ارتش ایالاتمتحده به سمت ترکیب جنگندههای پنهانکار با پرندههای خودکار است؛ راهکاری که دفاع هوایی دشمن را پیچیده کرده و شانس بقای نیروها را در نبردهای سنگین کوهستانی و دریایی بالا میبرد. نقش عملیاتی وکتیس بهویژه در منطقه اقیانوس هند و آرام پررنگ خواهد بود؛ جایی که نیروها باید در فواصل طولانی و در برابر موشکهای زمینبههوای دوربرد، سامانههای جنگ الکترونیک و سنسورهای پیشرفته چین به انجام مأموریت بپردازند. پیشروی یک پهپاد رزمی پنهانکار در کنار دستههای F-35 موجب توزیع سنسورها و تسلیحات در مساحتی گستردهتر شده و تعداد خلبانانی را که باید وارد خطرناکترین نقاط رزم شوند، کاهش میدهد.
لاکهید مارتین نخستین بار در سال ۲۰۲۵ خبر از توسعه وکتیس داد. این شرکت جدول زمانی فشردهای را برای طراحی، ساخت و پرواز این پرنده در نظر گرفته و برنامهریزی کرده تا اولین پرواز آزمایشی آن را در سال ۲۰۲۷ انجام دهد. پروتوتایپ اولیه این پهپاد به یک موتور توربوفن ویلیامز اینترنشنال FJ44-4 مجهز خواهد بود که نیروی پیشرانهای بیش از ۱۶ کیلونیوتن تولید میکند. رونمایی از مدل واقعی وکتیس در کنفرانس امسال، آن را از طرحهای کامپیوتر گذشته فراتر برده و گزینهای ملموس را پیش روی تصمیمگیرندگان نیروی هوایی قرار داده است. اصلیترین مزیت وکتیس در مقایسه با سایر پهپادها، سطح بسیار پایین بازتاب راداری و قابلیت بقای بالای آن است. این ویژگی به وکتیس اجازه میدهد تا به عمق خاک دشمن نفوذ کرده، اطلاعات هدفگیری را جمعآوری کند، مأموریتهای جنگ الکترونیک انجام دهد یا حتی دست به شلیک بزند؛ بدون اینکه نیازی به حضور مستقیم جنگنده سرنشیندار باشد. ارتباط عمیق این پهپاد با پروژه F-35 اهمیت بالایی دارد زیرا لاکهید مارتین خود سازنده این جنگنده است و اشراف کاملی بر سیستمهای مأموریتی، سنسورها و شبکه نبرد آن دارد.
وکتیس وارد بازاری میشود که پهپاد MQ-28A گوست بَت ساخت بوئینگ در آن پیشتاز است. گوست بت که با همکاری نیروی هوایی سلطنتی استرالیا توسعه یافته، مراحل تست پرواز خود را پشت سر گذاشته و حتی در دسامبر ۲۰۲۵ موفق به شلیک زنده موشک هوابههوای AIM-120 شده است. بااینحال، برگ برنده لاکهید مارتین و وکتیس در سطح بسیار بالای پنهانکاری و هماهنگی بومی با سامانه مأموریتی F-35 نهفته است. علاوه بر این، پهپادهای YFQ-42A شرکت جنرال اتومیکس و YFQ-44A شرکت آندوریل نیز در حال گذراندن تستهای نیروی هوایی هستند تا در برنامههای دیگر به کار گرفته شوند. مسئله قیمت و اقتصادی بودن پروژه نیز بسیار کلیدی است زیرا ارزش نظامی پهپادهای دستیار خلبان به تولید انبوه و تعداد بالای آنها بستگی دارد. وکتیس قرار نیست یک F-35 ارزانقیمت باشد بلکه ابزاری خودکار است که با هزینهای معقول، توان رزمی دستههای پروازی را چند برابر میکند. گام مهم بعدی برای لاکهید مارتین، تبدیل این ماکت به یک نمونه پروازی واقعی و اثبات عملکرد آیرودینامیکی و ارتباط امن آن با جنگندهها در شرایط واقعی نبرد خواهد بود.