بزرگ‌ترین شکست‌های تاریخ فرمول یک، خودروسازن مشهوری که تحقیر شدند

درهای فرمول یک به روی دو نام بزرگ باز می‌شود. آئودی، غول دنیای رالی و خودروهای اسپرت، با جاه‌طلبی برای قهرمانی جهان وارد میدان می‌شود و کادیلاک، به‌عنوان یک تیم کاملاً جدید، برای حضور در خط استارت فرمول یک جنگیده است. این دو به فهرستی طولانی از برندها در کنار اسطوره‌هایی چون فراری، مرسدس و فورد می‌پیوندند اما تاریخ فرمول یک فقط داستان پیروزی نیست و برندهایی هم هستند که با امید آمدند و سرافکنده خارج شدند. از بودجه‌های کلان و اهداف بلندپروازانه تا موتورهایی که منفجر می‌شدند؛ این داستان پنج غولی است که فرمول یک آن‌ها را در هم شکست.

تابستان ۱۹۹۳، پژو با موتور V10 خود برای دومین بار پیاپی فاتح مسابقه ۲۴ ساعته لمان شده بود و در اوج افتخار قرار داشت. قدم بعدی ورود به فرمول یک بود که منطقی به نظر می‌رسید. همکاری با تیم مک‌لارن در سال ۱۹۹۴ مانند یک ازدواج رؤیایی بود اما این رؤیا به سرعت به کابوس تبدیل شد. فصلی پر از عملکرد ضعیف، سیاست‌بازی‌های تلخ پشت پرده و انفجارهای شرم‌آور موتور، به جدایی این دو در پایان همان سال منجر شد. تیم جردن در سال ۱۹۹۵ موتورهای پژو را تحویل گرفت و با وجود کسب سکو، با همان مشکلات مواجه شد و در حسرت پیروزی باقی ماند. درنهایت، پژو با تیم پروست یک فرانسوی تشکیل داد که نتیجه‌ای جز فاجعه نداشت. پس از یک فصل افتضاح در سال ۲۰۰۰ که تیم پروست حتی یک امتیاز هم کسب نکرد، پژو بی‌سروصدا از فرمول یک خارج شد.

ژاک ناصر، مدیرعامل وقت فورد، با دیدن دریای کلاه‌های قرمز فراری در پیست‌ها، تصمیم گرفت موفقیتی مشابه را با برند جگوار تکرار کند. او در سال ۱۹۹۹ تیم استوارت گرندپری را به قیمت ۵۰ میلیون دلار خرید اما این تصمیم از همان ابتدا محکوم به شکست بود. فرهنگ سازمانی و خشک فورد با روحیه تیم استوارت در تضاد کامل بود و فضایی مسموم ایجاد کرد. جگوار در سال ۲۰۰۰ تنها ۴ امتیاز و در سال ۲۰۰۱ فقط ۹ امتیاز کسب کرد. حتی جذب راننده آینده‌داری مثل مارک وبر استرالیایی در سال ۲۰۰۳ هم نتوانست این گربه بزرگ را به غرش وادارد. سرانجام، در پایان سال ۲۰۰۴، فورد تیم جگوار را به قیمت ناچیز یک پوند به ردبول فروخت!

در اوایل دهه ۲۰۰۰، خودروسازان برای ورود به فرمول یک صف کشیده بودند و هیچ‌کدام به‌اندازه تویوتا مشتاق نبودند. این شرکت ژاپنی برنامه‌های موفق خود در رالی و لمان را رها کرد تا به رؤیای قهرمانی در F1 برسد. فصل اول آن‌ها در ۲۰۰۲ با کسب تنها دو امتیاز بسیار ضعیف بود اما در فصل بعد امتیازات خود را به ۱۶ رساندند. مشکل بزرگ تویوتا، انتخاب مقر تیم در کلن آلمان بود که باعث شد بسیاری از متخصصان باتجربه ساکن بریتانیا به آن‌ها نپیوندند. استخدام ستاره‌های رو به افول مانند رالف شوماخر و نادیده گرفتن نظرات تیم فنی توسط مدیران رده‌بالا، تویوتا را به یک بازنده بزرگ تبدیل کرد. با وجود کسب رده چهارم سازندگان در سال ۲۰۰۵، بحران اقتصادی جهانی باعث شد تویوتا بدون کسب حتی یک پیروزی، از این ورزش خارج شود.

لامبورگینی که مشتاق بود راه فراری را دنبال کند، در سال ۱۹۸۹ با یک موتور V12 خوش‌صدا به‌عنوان تأمین‌کننده تیم کوچک لاروس وارد فرمول یک شد. این تصمیم در ابتدا جواب داد و تیم لاروس یک سال بعد به لطف مقام سومی آگوری سوزوکی در ژاپن، اولین سکوی خود را جشن گرفت اما مشکلات مربوط به قابلیت اطمینان، مانع از تبدیل شدن آن به یک موتور سطح بالا شد. حتی اسطوره‌ای مانند آیرتون سنا پس از تست موتور لامبورگینی در سال ۱۹۹۳، خواهان استفاده از آن در مک‌لارن بود. همه‌چیز برای همکاری مک‌لارن-لامبورگینی در سال ۱۹۹۴ آماده به نظر می‌رسید، اما ران دنیس در آخرین لحظه به برند ایتالیایی پشت کرد و سراغ پژو رفت که این پایانی بر ماجراجویی لامبورگینی در فرمول یک بود.

سوبارو با موفقیت‌هایش در دنیای رالی شناخته می‌شود اما حضور کوتاه و شرم‌آور این برند در فرمول یک در سال ۱۹۹۰ کمتر به یاد مانده است. تیم کولونی پس از یک فصل فاجعه‌بار در ۱۹۸۹، نیمی از تیم را به سوبارو فروخت. سرمایه‌گذاری سوبارو در ابتدا خوشایند بود اما وقتی موتور دوازده سیلندر تخت آن‌ها وارد پیست شد، این پروژه به مضحکه تبدیل شد. این موتور نه‌تنها از موتور V8 فورد که کولونی قبلاً استفاده می‌کرد ضعیف‌تر بود، بلکه ۱۰ کیلوگرم هم وزن بیشتری داشت. این وزن اضافه، هندلینگ شاسی را نابود کرده بود. جای تعجب نبود که راننده تیم، برتراند گشوت، در هشت تلاش خود حتی نتوانست از مرحله پیش‌تعیین خط عبور کند. سوبارو با نارضایتی پروژه را رها کرد و از فرمول یک برای همیشه رفت.

منبع: Autoevolution