قانون ۹۰ درصد فرمول یک؛ یکی از مهمترین مقرراتی که سرنوشت رانندگان را تعیین میکند!
اگر بهتازگی با مسابقات فرمول یک آشنا شده باشید، ممکن است تصور کنید که همهچیز به این سادگی است که سریعترین راننده برنده میشود؛ اما در واقع، قوانین و اصطلاحات مهم زیادی در فرمول یک وجود دارد که در نتیجه مسابقه نقش دارند. این رقابتها مجموعهای گسترده از مقررات را در بر میگیرند که از شرایط حضور در مرحله تعیین خط گرفته تا نحوه طبقهبندی رانندگان در پایان مسابقه را مشخص میکنند.
یکی از مهمترین این قوانین، قانون ۹۰ درصد است که مستقیماً از سوی فدراسیون بینالمللی اتومبیلرانی (FIA) تدوین شده است. این قانون مشخص میکند که آیا یک راننده بهطور رسمی بهعنوان پایان دهنده مسابقه شناخته میشود یا خیر و این موضوع را بر اساس میزان مسافتی که هر راننده پیش از دریافت نتیجه رسمی خود طی کرده است، تعیین میکند.
بر اساس قانون ۹۰ درصد، هر رانندهای که دستکم ۹۰ درصد از مسافت برنامهریزیشده مسابقه را طی کند، بهعنوان یک پایان دهنده رسمی Classified Finisher شناخته میشود. این بدان معناست که یک راننده میتواند بدون آنکه هرگز از زیر پرچم شطرنجی پایان مسابقه عبور کند، همچنان بهعنوان پایان دهنده رسمی ثبت شود.
ملاک این قانون، تعداد دورهای طی شده است، نه زمان مسابقه؛ همچنین تعداد دور موردنیاز همواره به نزدیکترین عدد صحیح کمتر گرد میشود. برای مثال، اگر مسابقهای برای ۵۷ دور برنامهریزی شده باشد، راننده باید دستکم ۵۱ دور را کامل کند تا بهعنوان پایان دهنده رسمی مسابقه شناخته شود؛ زیرا ۹۰ درصدِ ۵۷ برابر با ۵۱.۳ دور است که به ۵۱ دور گرد میشود.
دیگر قوانین مهم مبتنی بر درصد در فرمول یک
به دلیل وجود قانون ۹۰ درصد، یک راننده حتی اگر نتواند چند دور پایانی مسابقه را به پایان برساند، همچنان ممکن است در نتایج رسمی بهعنوان پایان دهنده ثبت شود. در مقابل، رانندگانی که نتوانند ۹۰ درصد از مسافت مسابقه را طی کنند، بهعنوان پایان دهنده رسمی طبقهبندی نخواهند شد؛ حتی اگر تنها چند متر یا چند پیچ با این حد نصاب فاصله داشته باشند.
البته تمامی رانندگان همچنان برای اهداف آماری، ثبت رکوردها و همچنین بازارهای شرطبندی، در ردهبندی رسمی مسابقه جایگاه مشخصی دریافت میکنند؛ و البته این رتبهبندی بعدها یکی از معیارهایی است که طرفداران با استناد به آن درباره اینکه چه کسی بهترین راننده تاریخ فرمول یک است، بحث میکنند.
یکی دیگر از قوانین مهم مبتنی بر درصد در فرمول یک، قانون ۱۰۷ درصد است. برخلاف قانون ۹۰ درصد که تعیین میکند چه رانندگانی در پایان مسابقه بهعنوان پایان دهنده رسمی شناخته میشوند، قانون ۱۰۷ درصد مشخص میکند که آیا یک راننده اصلاً واجد شرایط شروع مسابقه گرندپری هست یا خیر.
بر اساس این قانون، هر راننده باید در مرحله نخست تعیین خط (Q1) زمانی را ثبت کند که حداکثر ۱۰۷ درصد زمان سریعترین راننده باشد. برای محاسبه این حد نصاب، مسئولان مسابقه ابتدا سریعترین زمان ثبتشده را به ثانیه تبدیل کرده و سپس آن را در ۱.۰۷ ضرب میکنند. رانندگانی که زمان آنها از این حد بیشتر باشد، اجازه حضور در مسابقه را نخواهند داشت؛ مگر اینکه داوران مسابقه تصمیم بگیرند بهصورت استثنایی برای آنها مجوز صادر کنند.
علاوه بر این، قانون ۷۵ درصد نیز در فرمول یک وجود دارد که مشخص میکند اگر مسابقه پیش از رسیدن به مسافت برنامهریزیشده متوقف شود، امتیازات قهرمانی چگونه میان رانندگان توزیع خواهد شد. در چنین شرایطی، امتیازات بر اساس میزان مسافت طی شده مسابقه و طبق جدول مشخصی توزیع میشود. اگر بیش از ۷۵ درصد از مسافت مسابقه طی شده باشد، امتیازات کامل به ۱۰ راننده برتر تعلق میگیرد.