حرکت کامیون‌سازان بزرگ جهان به سمت پیشرانه‌های هیدروژنی

با جدی‌تر شدن اهداف زیست‌محیطی، غول‌های خودروسازی نظیر ولوو، مان، مرسدس بنز، ب‌ام‌و، تویوتا، هیوندای و هوندا برنامه‌های گسترده‌ای را برای توسعه کامیون‌های هیدروژنی اعلام کرده‌اند. این فناوری که به‌عنوان جایگزینی کم‌هزینه و کارآمد برای باتری‌های سنگین لیتیوم یونی شناخته می‌شود، در دو مسیر کلی شامل پیل‌های سوختی و موتورهای درون‌سوز هیدروژنی در حال توسعه است.

پیل‌های سوختی با استفاده از هیدروژن، الکتریسیته تولید می‌کنند. این سیستم‌ها به دلیل وزن کمتر نسبت به باتری‌های حجیم، برای مسافت‌های طولانی بسیار ایده‌آل هستند. مرسدس بنز تولید اولین سری ۱۰۰ دستگاهی از کامیون NexGenH2 را امسال آغاز می‌کند. این خودرو با بهره‌گیری از هیدروژن مایع، بردی فراتر از مدل‌هایی ارائه می‌دهد که از هیدروژن گازی استفاده می‌کنند. در همین حال، ب‌ام‌و با همکاری ایویکو و DHL، آزمایش‌های جاده‌ای کامیون‌های پیل سوختی خود را در آلمان آغاز کرده است. در آسیا، هیوندای با عرضه مدل XCIENT در سال ۲۰۲۰، پیشگام تولید انبوه این فناوری بود و تاکنون بیش از ۲۰۰ دستگاه از آن در اروپا بیش از ۱۴ میلیون کیلومتر پیمایش داشته‌اند. هوندا نیز کانسپت کامیون کلاس ۸ خود را که از سه ماژول پیل سوختی بهره می‌برد، در سال ۲۰۲۵ در جاده‌های کالیفرنیا آزمایش کرد. تویوتا نیز اخیراً به کنسرسیوم Cellcentric (متعلق به ولوو و دایملر) پیوسته است تا در توسعه سلول‌های سوختی پیشرفته مشارکت کند.

بسیاری از سازندگان اروپایی به سراغ موتورهای درون‌سوز هیدروژنی رفته‌اند. این پیشرانه‌ها به دلیل اشتراک قطعات زیاد با موتورهای دیزلی، هزینه تولید بسیار کمتری دارند و فرآیند گذار از دیزل را تسهیل می‌کنند. این موتورها به‌جای دود، عمدتاً بخار آب از اگزوز خارج می‌کنند. شرکتمان اولین برند اروپایی بود که در سال ۲۰۲۵ کامیون hTGX را با موتور H45 (نسخه تغییر یافته موتور دیزلی D38) روانه بازار کرد. ولوو نیز آزمایش‌های جاده‌ای کامیون‌های سنگین هیدروژنی خود را در آوریل ۲۰۲۶ آغاز کرده و امیدوار است تا سال ۲۰۳۰ آن‌ها را در سراسر اروپا عرضه کند. موفقیت ولوو مدیون فناوری تزریق مستقیم فشار بالا است که هم‌اکنون در ۱۰ هزار کامیون گازسوز این شرکت استفاده می‌شود. هدف نهایی ولوو، داشتن سبد محصولات متنوعی شامل خودروهای برقی، پیل سوختی و درون‌سوز هیدروژنی است.

با وجود مزایای زیست‌محیطی، موانع بزرگی بر سر راه همگانی شدن این کامیون‌ها وجود دارد. کمبود هیدروژن سبز و نبود زیرساخت‌های سوخت‌گیری عمومی، جدی‌ترین چالش‌ها برای سفرهای جاده‌ای طولانی هستند. علاوه بر این، هزینه‌های تولید هیدروژن و ایجاد خطوط انتقال، چالش‌هایی مشابه خودروهای برقی را پیش روی این صنعت قرار داده است. بااین‌حال، اجرای برنامه‌های آزمایشی گسترده نشان‌دهنده عزم راسخ خودروسازان برای عبور از عصر دیزل و رسیدن به آلایندگی صفر است.