جهش تیراژ ایرانخودرو در ۱۴۰۴؛ صنعت خودرو تکقطبی شد؟
آمار تولید ۱۰ ماهه صنعت خودرو نشان میدهد ایرانخودرو با افزایش چشمگیر تیراژ، فاصله خود را با سایپا به ۲۴۳ هزار دستگاه رسانده و سهم خود از تولید کشور را به ۵۳ درصد ارتقا داده است؛ عددی که معادلات بازار را تغییر میدهد.
سال گذشته در همین بازه زمانی، ایرانخودرو حدود ۵۱ هزار دستگاه بیشتر از سایپا تولید کرده بود. اما در ۱۰ ماهه امسال این اختلاف به ۲۴۳ هزار دستگاه رسیده است؛ یعنی ایرانخودرو تقریباً ۹۵ درصد بیشتر از سایپا خودرو تولید کرده و عملاً تیراژ خود را به حدود دو برابر رقیب دیرینه رسانده است.
این تغییر فقط یک اختلاف عددی نیست، بلکه نشانهای از تمرکز تولید، مدیریت زنجیره تأمین و تثبیت خطوط تولید در یکی از حساسترین سالهای صنعت خودرو کشور محسوب میشود.
افزایش سهم ایرانخودرو از تولید کل کشور
بر اساس آمار منتشرشده، سهم ایرانخودرو از کل تولید تجمیعی کشور در پایان دیماه از ۴۱ درصد در سال گذشته به ۵۳ درصد در سال جاری رسیده است؛ یعنی حدود ۲۸ درصد رشد سهم در ساختار کلی صنعت.
چنین افزایشی به این معناست که بیش از نیمی از خودروهای تولیدشده در کشور، محصول خطوط تولید ایرانخودرو بودهاند. این سطح از تمرکز تولید، در سالهای گذشته کمتر دیده شده بود.
تأثیر مستقیم بر آمار کل صنعت
نکته مهمتر، اثرگذاری این رشد بر کل صنعت خودرو است. بر اساس دادههای موجود، افزایش تیراژ ایرانخودرو در ۱۰ ماهه ابتدایی سال باعث شده تولید کل کشور حدود ۲۹ درصد بیشتر از حالتی باشد که این شرکت با مدیریت دولتی پیشین به آن دست مییافت.
همچنین عنوان شده که تیراژ ایرانخودرو به تنهایی از مجموع تولید بیش از شش خودروساز بزرگ دیگر کشور بیشتر بوده است؛ موضوعی که نشان میدهد وزن این شرکت در ساختار صنعت خودرو ایران همچنان تعیینکننده است.
تحلیل؛ تمرکز تولید یا تمرکز ریسک؟
رشد تولید ایرانخودرو بدون تردید برای بازار خبر مهمی است، اما این تمرکز سنگین تولید در یک خودروساز، از زاویهای دیگر میتواند ریسکهایی نیز به همراه داشته باشد:
- وابستگی شدید آمار صنعت به عملکرد یک شرکت
- تأثیرپذیری بازار از اختلال احتمالی در خطوط تولید این مجموعه
- کاهش رقابت در صورت افت تیراژ رقبا
در مقابل، اگر این رشد ناشی از بهبود بهرهوری، مدیریت بهتر تأمین قطعات و برنامهریزی دقیقتر باشد، میتواند الگویی برای سایر خودروسازان نیز تلقی شود.
جمعبندی
آمار ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ نشان میدهد ایرانخودرو نهتنها فاصله خود با سایپا را به شکل چشمگیری افزایش داده، بلکه سهم خود از کل تولید کشور را نیز به بیش از نیمی از بازار رسانده است. حالا سؤال اصلی این است که آیا این روند تا پایان سال تثبیت میشود و آیا سایر خودروسازان قادر به کاهش این شکاف خواهند بود یا نه.