تاریخچه خودروهای برقی، از 1830 تا قرن بيستم

شاید فکر کنید خودروهای الکتریکی پدیدهٔ نسبتاً جدیدی هستند که در پاسخ به نگرانی‌های تغییرات آب‌وهوایی و آلودگی هوا در اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم ساخته شده‌اند. البته قطعاً تولید خودروهای الکتریکی در مقیاس انبوه در قرن جاری انجام شد اما اگر فکر می‌کنید خودروهای الکتریکی وسایل قرن بیست و یکمی هستند، ادامهٔ این مطلب را بخوانید.

تعیین اینکه چه کسی اولین خودروی الکتریکی را ساخته دشوار است زیرا تاریخ مملو از مخترعین خلاقی است که به دنبال تبدیل درشکه‌های اسبی به چیزی بودند که با قدرت خودش حرکت کند. بااین‌حال، ما داستان را از دههٔ 30 با «رابرت اندرسون» اسکاتلندی آغاز می‌کنیم که بین سال‌های 1832 تا 1839 درشکهٔ موتوری برقی خود را ساخت. در سال 1837 نیز یک اسکاتلندی دیگر بنام «رابرت دیویدسون» پروتوتایپی از یک لوکومتیو الکتریکی ساخت که می‌توانست 2.4 کیلومتر را با سرعت 6.5 کیلومتر بر ساعت طی کند.

اما مشکل اینجا بود که در آن زمان باطری‌ها یک‌بارمصرف بودند و اساساً خودروهای الکتریکی پس از اختراع باطری‌های سرب اسیدی قابل شارژ در سال 1859 کاربردی شدند. در سال 1880، مخترعی فرانسوی بنام «گوستاو تروو» یک موتور الکتریکی کوچک و باطری قابل شارژ را روی سه‌چرخی انگلیسی نصب کرد. این سه‌چرخه امروز به‌عنوان اولین وسیلهٔ نقلیهٔ الکتریکی شناخته می‌شود. البته تروو در ثبت اختراع این وسیله ناکام بود تا اینکه در سال 1888 در آلمان، «آندریاس فلوکن» خودرویی بنام فلوکن الکتروواگن را به نمایش گذاشت. این یک درشکهٔ چهارچرخ بود که با نیروی باطری حرکت می‌کرد. الکتروواگن با یک موتور الکتریکی 1 اسب بخاری و وزن حدود 400 کیلوگرم، می‌توانست به حداکثر سرعت حدود 15 کیلومتر بر ساعت دست پیدا کند.

هرچند الکتروواگن به تولید نرسید اما به‌عنوان اولین خودروی الکتریکی کاربردی شناخته می‌شود. برای اولین موفقیت تجاری در زمینهٔ خودروهای الکتریکی اما باید به سال 1897 و لندن سفر کنیم یعنی جایی که «والتر برسی» ناوگان تاکسی‌های الکتریکی را طراحی و تولید کرد. در همان سال، در نیویورک هم ناوگانی از کابین‌های الکتریکی معرفی شد. سپس در سال 1898، خودرویی بنام ایگر لونر C.2 فیتون با طراحی پورشه در آلمان پدیدار شد. فیتون با یک موتور الکتریکی 3 اسب بخاری، به حداکثر سرعت 35 کیلومتر بر ساعت می‌رسید و برد آن حدود 80 کیلومتر بود.

در سال 1899 درحالیکه خودروهای درون‌سوز اولیه راهی جاده‌ها شده و مردم را با سرعت‌های نگران‌کننده می‌ترساندند، یک مخترع جسور بلژیکی بنام «کامیل جناتزی»، جهان را با رکوردشکنی خود شگفت‌زده کرد. وی در آوریل 1899 با خودرویی الکتریکی بنام لاژامه کونتانت که برای رکوردشکنی ساخته شده بود، به سرعت 105 کیلومتر بر ساعت دست پیدا کرد. جناتزی اولین کسی بود که با خودرو به سرعتی بیش از 100 کیلومتر بر ساعت رسید. سه سال بعد، «لئون سرپولت» فرانسوی با یک خودروی بخار رکورد وی را با دستیابی به سرعت 120 کیلومتر بر ساعت شکست تا اینکه نهایتاً در سال 1902 اولین خودروی درون‌سوز با نام مورس، با ثبت سرعت 122 کیلومتر بر ساعت، رکود دار سرعت شد.

درحالیکه جناتزی در حال ثبت رکوردهای سرعت بود، در آمریکا شرکت بیکر موتور تولید خودروهای الکتریکی قابل‌استفادهٔ عمومی را آغاز کرد. در آن سال‌ها، عطش فزاینده‌ای برای داشتن وسیلهٔ نقلیۀ شخصی شکل گرفت و تا سال 1906، بیکر با تولید سالانه 800 دستگاه خودرو، به بزرگ‌ترین سازندهٔ خودروهای الکتریکی در جهان تبدیل شد اما با افزایش هزینهٔ موارد اولیه، قیمت برخی خودروهای بیکر از 4 هزار دلار فراتر رفت و زمان آن رسید که خودروهای درون‌سوز با قیمت بسیار ارزان‌تر، حکمانی خود را بر دنیای خودروها آغاز کنند.

در سال 1908 نیز تکنیک‌های نوآورانهٔ هنری فورد برای تولید خودرو و معرفی مدل T که خودرو را در اختیار عموم مردم گذاشت، میخ آخر را بر تابوت خودروهای الکتریکی زد و دوران اول این خودروها به پایان رسید. اولین فورد مدل T در سال 1908 قیمت 850 دلاری داشت که این رقم تا سال 1923 به زیر 300 دلار رسید درحالیکه بسیاری از خودروهای الکتریکی 10 برابر گران‌تر از این بودند. البته این موضوع برای افراد ثروتمندی مثل «کلارا فورد» همسر هنری فورد که خودروی تولیدی شوهرش را کثیف و پرسروصدا می‌دانست اهمیتی نداشت. وی از سال 1908 تا 1914 از خودروهای الکتریکی ساخت دیترویت الکتریک استفاده می‌کرد.

ازقضا، یک موتور الکتریکی به دشمن واقعی خودروهای الکتریکی تبدیل شد و به کمرنگ شدن مخالفت‌های کلارا با خودروهای بنزینی کمک کرد. این ظهور استارت برقی بود که اولین بار برای کادیلاک 1912 اختراع شد و مشکل هندل زدن برای روشن کردن خودروهای بنزینی را حل کرد. البته در طول جنگ جهانی اول به دلیل افزایش قیمت بنزین، بازار خودروهای الکتریکی کمی بهتر شد اما نهایتاً تا قبل از جنگ جهانی دوم، در این جدال بنزین پیروز شد و اکثر سازندگان خودروهای الکتریکی یا به ساخت مدل‌های درون‌سوز روی آوردند و یا تعطیل شدند.