وانت‌هایی بر اساس خودروی سواری؛ از شورلت ال کامینو تا پراید 151

هرچند پیکاپ‌های بزرگی که برای حمل بارهای سنگین یا آفرود ساخته می‌شوند از شاسی مستقل نردبانی استفاده می‌کنند ولی وانت‌های زیادی را در طول تاریخ و حتی هنوز می‌توان پیدا کرد که بر اساس خودروهای سواری ساخته شده و ساختاری یکپارچه دارند. در کشورمان تاکنون چندین نمونه از این وانت‌ها را دیده‌ایم درحالی‌که در بازارهایی مثل استرالیا و آمریکای جنوبی هم محبوبیت زیادی داشتند. ازاین‌رو، قصد داریم در ادامه با تعدادی از برجسته‌ترین وانت‌هایی آشنا شویم که بر اساس خودروهای سواری ساخته شدند.

معرفی: 1957

هرچند فورد با پیکاپ‌های سری F خود شناخته می‌شود اما این شرکت در سال 1957 وانتی را معرفی کرد که بر اساس یک استیشن دودر ساخته شده و اتاق بار را در بدنه ادغام کرده بود. این خودرو که تا سال 1979 روی خط تولید ماند، طی این دو دهه بر اساس خودروهای فول سایز و میان سایز فورد در آمریکای شمالی مثل فالکون، فیرلین و تورینو ساخته شد. از رانچرو مجموعاً 508 هزار دستگاه ساخته شد.

معرفی: 1959

رانچرو آن‌قدر خوب فروخت که دو سال بعد شورلت با معرفی ال کامینو به آن پاسخ داد. ال کامینو هرچند بعد از رانچرو به بازار آمد ولی به یکی از مشهورترین وانت‌های بر اساس خودروهای سواری تبدیل شد. این وانت که در طول پنج نسل تا سال 1987 بر اساس خودروهایی مثل شورلت شول ساخته شد، در جلو کاملاً شبیه خودروهای سواری بود. ال کامینو در دوران اوج خودروهای عضلانی در دهه‌های 60 و 70 به پیشرانه‌های بسیار قدرتمندی مثل 7.4 لیتری V8 با 450 اسب بخار قدرت هم مجهز شد.

معرفی: 1969

هیلمن هانتر که محصول گروه روتس بریتانیا بود، در سال 1346 شمسی روی خط تولید ایران ناسیونال در کشورمان رفت. این خودرو در نسخه‌های سدان و استیشن توسط گروه روتس تولید می‌شد اما در پاسخ به نیاز بازار ایران به یک وانت کوچک و ارزان‌قیمت، گروه بریتانیایی نسخۀ وانت پیکان را به درخواست ایران ناسیونال برای بازار ایران توسعه داد.

تولید پیکان وانت در سال 1348 در ایران آغاز شد و برای چند دهه مهم‌ترین خودروی باربری محسوب می‌شد. نسخه‌ای از این وانت با کابین بزرگ‌تر نیز با نام دوج هاسکی در آفریقای جنوبی عرضه شد. تولید پیکان وانت تا اواخر سال 1393 در ایران ادامه داشت.

معرفی: 1972

این وانت بر اساس مرسدس W115 یا بنز معماری فقط برای بازار آرژانتین ساخته شد. در آن زمان، آرژانتین واردات خودرو را ممنوع کرده بود اما امکان مونتاژ خودروهای خارجی در داخل کشور وجود داشت و درنتیجه، W115 در کارخانۀ مرسدس در بوینس آیرس تولید شد. این وانت در مدل‌های مثل 200D و 220D و در نسخه‌های تک کابین و دو کابین در آرژانتین ساخته و عرضه شد.

معرفی: 1979

خیلی‌ها با فولکس‌واگن گلف آشنا هستند اما کمتر کسی خبر از نسخۀ وانت نسل اول این خودرو دارد که با نام کدی عرضه می‌شد. این وانت کوچک حتی در بازار آمریکا هم با نام ربیت عرضه شد. تولید نسل اول کدی تا سال 1995 ادامه داشت و سپس نسل دوم آن توسط سئات بر اساس هاچ‌بک ایبیزا توسعه داده شد. کدی در نسل سوم اما به یک ون کوچک تبدیل شد که به کشورمان هم راه پیدا کرد.

معرفی: 1979

پژو که نسخۀ وانت مدل‌های قبلی خود مثل 403 و 404 را ساخته بود، در سال 1979 نسخۀ وانت 504 را معرفی کرد. برای تبدیل ساختار یکپارچۀ 504 به وانت کار زیادی انجام شده بود و توسعۀ این خودرو یک دهه طول کشید. 504 وانت از فاصلۀ محوری کشیده‌تر و اکسل عقب صلب 504 استیشن استفاده می‌کرد. تولید این وانت در سال 1996 در فرانسه خاتمه یافت اما در آرژانتین همچنان تولید می‌شد.

معرفی: 1982

دوج در سال 1982 عرضۀ وانت جمع‌وجوری را آغاز کرد که بر اساس خودروی کامپکت دوج اومنی و روی پلت‌فرم دیفرانسیل جلوی L-Body کرایسلر ساخته شده بود. این خودرو با یک پیشرانۀ 2.2 لیتری چهار سیلندر عرضه شد که تنها 84 اسب بخار قدرت داشت ولی ظرفیت بار 520 کیلوگرمی را ارائه می‌کرد. رمپیج اما زیاد دوام نیاورد و در سال 1984 پس از تولید 37,400 دستگاه کنار گذاشته شد.

معرفی: 2002

شرکت مالزیایی پروتون در سال 2002 وانتی بنام آرنا را معرفی کرد که بر اساس مدل ویرا ساخته شده بود یعنی همان خودرویی که توسط زاگرس خودرو در کشورمان هم مونتاژ شد. این وانت دیفرانسیل جلو، در عقب به فنرهای شمش مجهز شده بود. آرنا در مالزی فروش خوبی را تجربه نکرد اما در بازارهای صادراتی مثل بریتانیا و آفریقای جنوبی با استقبال مناسبی مواجه شد.

معرفی: 2003

سوبارو در سال 1978، با الهام از فورد رانچرو و شورلت ال کامینو، وانتی با نام BRAT را به بازار فرستاد. تولید این وانت تا سال 1994 ادامه یافت و شش سال بعد، سوبارو کانسپتی بنام ST-X را معرفی کرد که منجر به ساخت وانت جدید باجا شد. این وانت بر اساس سدان لگاسی ساخته شده بود و برخلاف اکثر خودروهای این لیست، فقط به‌صورت چهاردر یا دو کابین با سامانۀ چهارچرخ محرک تولید شد.

معرفی: 2007

داچیا که از دهۀ 70 میلادی وانت‌های مختلفی را بر اساس رنو 12 ساخته بود، در سال 2007 در نمایشگاه خودروی بخارست، نسخۀ وانت لوگان یا تندر 90 را معرفی کرد تا جایگزین وانت‌های قدیمی خود شود. این وانت بین سال‌های 1393 تا 1397 در کشورمان هم توسط ایران‌خودرو مونتاژ شد. هرچند تولید لوگان وانت توسط داچیا در سال 2012 خاتمه یافت ولی تا سال 2024 در آفریقای جنوبی همچنان با نام نیسان NP200 عرضه می‌شد.

معرفی: 2010

شعبۀ برزیلی پژو از سال 2010 تا 2014 وانتی بنام هوگار را تولید می‌کرد که بر اساس 206 پلاس ساخته شده بود یعنی همان خودرویی با نام 207 در ایران عرضه می‌شود. درواقع، هوگار نسخۀ وانت پژو 207 ایرانی است و در برزیل با همان دو پیشرانۀ آشنای TU3 و TU5 عرضه می‌شد.

معرفی: 2013

سایپا که طی دو دهه انواع و اقسام پرایدها را تولید کرده بود، در سال 1391 با معرفی نسخۀ وانت، کلکسیون خود را تکمیل کرد! البته وانت پراید که 151 نام گرفت، با تمام ضعف‌هایش توانست جایگزین راحت‌تری برای پیکان وانت باشد و به لطف قیمت ارزان و هزینه‌های نگهداری پایین، از سوی مشاغل کوچک مورد استقبال قرار گرفت. با وجود خاتمۀ تولید پراید سواری در سال 1399، تولید 151 همچنان ادامه دارد.

معرفی: 2015

درحالی‌که در اواخر دهۀ 90 شمسی نفس‌های وانت پیکان به شماره افتاده بود، ایران‌خودرو توسعۀ وانت جدیدی را آغاز کرد تا جانشینی برای پیکان فرتوت باشد. این وانت که آریسان نام گرفت و در سال 1394 عرضه شد، هرچند بر پایۀ پژو پارس ساخته شده بود اما از قوای محرکۀ دیفرانسیل عقب پژو روآ و موتور پیکان استفاده می‌کرد. به دلیل مشکلات و آلایندگی این موتور اما ایران‌خودرو در نیمۀ دوم سال 1402 نسخۀ جدید وانت خود را با نام آریسان 2 به بازار فرستاد که به موتور XU7P پژو مجهز است و دیفرانسیل جلو شده است.

معرفی: 2015

وانت‌های بر پایۀ خودروهای سواری در بازار استرالیا بسیار محبوب بودند و طی چندین دهه توسط خودروسازان مختلفی در این کشور تولید و عرضه شدند اما رفته‌رفته از تنوع این خودروها کاسته و نهایتاً منقرض شدند. آخرین وانت این سبک در استرالیا بر اساس سدان کومودور نسل VF ساخته شد. این وانت جذاب در نسخه‌های HSV حتی به پیشرانۀ 6.2 لیتری سوپرشارژ کوروت C6 ZR1 مجهز شد.