پنج موشک جنگی و سنگین‌وزن با بیشترین برد در دنیا را بشناسید

به هر چیزی که به سمت یک هدف پرتاب شود تا به آن برخورد کند، موشک می‌گویند؛ بنابراین سنگی که به سمت یک پرنده پرتاب می‌شود، یک موشک است. این تعریفی است که دانشمندان سازمان تحقیقات و توسعه دفاعی هند، در سال ۱۹۹۰ از موشک ارائه کرده‌اند؛ اما در دنیای امروز، موشک‌ها می‌توانند کاری بسیار فراتر از کشتن یک پرنده انجام دهند. برخی از آن‌ها قادرند به هدفی در آن سوی قاره‌ها یا اقیانوس‌ها اصابت کنند.

نسخه مود ۶ موشک R-36 روسیه که با نام SS-18 و لقب شیطان نیز شناخته می‌شود از نظر تئوری می‌تواند از نیویورک بلند شود و هدفی در شهر پرت استرالیا را نابود کند. علاوه بر این، این موشک بالستیک قاره‌پیما (ICBM) قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای را هم دارد که خود خطری قابل‌توجه محسوب می‌شود. قدرت عظیم تخریب موشک‌های امروزی، به خصوص اگر به ریشه‌های اولیه آن‌ها نگاه کنیم، واقعاً غیرقابل‌باور است.

اولین استفاده مستند از موشک‌ها به نبرد کای‌فنگ فو در سال ۱۲۳۲ میلادی بازمی‌گردد، جایی که چینی‌ها از چیزی شبیه به تیرهای موشکی برای دفع حملات مغول‌ها استفاده کردند. ظرف سه قرن، موشک‌ها وارد زرادخانه اروپایی‌ها شدند؛ اما بزرگ‌ترین تحول در اوایل قرن بیستم رخ داد، زمانی که افرادی مانند رابرت اچ. گدارد و ورنر فون براون مفهوم موشک‌های با سوخت مایع را مطرح کردند.

شاخص‌ترین نمونه از این موشک‌های اولیه، مدل A4 (بعدها V2 نامیده شد) بود که برای تغییر مسیر جنگ جهانی دوم بر فراز لندن پرتاب شد. با این حال، گفته می‌شود که همین موشک آغازگر عصر فضا هم بوده است. توسعه موشک‌ها ادامه پیدا کرد تا به جایی رسیدیم که امروز موشک‌ها می‌توانند هزاران کیلومتر پرواز کنند و با دقتی مرگبار به هدف برخورد کنند. در ادامه 5 موشک جنگی با بیشترین برد را معرفی می‌کنیم.

بر اساس داده‌های پروژه دفاع موشکی که توسط مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی نگهداری می‌شود، روسیه متنوع‌ترین زرادخانه موشک‌های بالستیک و کروز را در جهان دارد. حداقل شش موشک در زرادخانه این کشور وجود دارد که بردشان از ۹,۶۰۰ کیلومتر فراتر می‌رود. در رأس این فهرست، موشک RS-28 Sarmat که با نام SS-X-30 و لقب Satan II هم شناخته می‌شود قرار دارد. برد ادعایی این موشک بین ۱۰,۰۰۰ تا ۱۸,۰۰۰ کیلومتر است. موشک Sarmat اولین بار در سال ۲۰۱۵ آزمایش شد و اکنون در خدمت ارتش روسیه است.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، پس از آزمایش پرتاب این موشک در سال ۲۰۲۲ ادعا کرد که Sarmat قدرتمندترین موشک جهان است. او گفت: این موشک در جهان مشابهی ندارد و تا مدت‌ها نخواهد داشت. پوتین همچنین گفته است که موشک Satan II که با سوخت مایع و در سه مرحله کار می‌کند، از تمام سامانه‌های مدرن دفاع ضد موشکی عبور خواهد کرد. گزارش‌ها حاکی از آن است که این موشک می‌تواند بیش از دوازده کلاهک هسته‌ای مستقل و همچنین تجهیزات هایپرسونیک نسل جدید Avangard را حمل کند.

طراحی این موشک توسط دفتر طراحی موشکی Makeyev انجام شده است. قبلاً گفته شده که موشک Sarmat از سال ۲۰۲۳ در حالت آماده‌باش جنگی قرار گرفته است. با این حال، کارشناسان در مورد آمادگی واقعی آن و اینکه آیا روسیه به اندازه کافی از این موشک‌ها در انبار دارد، تردید داشته‌اند. نکته مهم اینجاست که آزمایش‌های بعدی این موشک با تأخیر و مشکلات فنی مواجه شده است. در اواخر سال ۲۰۲۴، تصاویر ماهواره‌ای آسیب گسترده‌ای را در یک سایت آزمایش پرتاب در شمال روسیه نشان داد.

در سال ۲۰۱۹، چین در یک رژه نظامی، موشک هسته‌ای قاره‌پیمای Dongfeng-41 (DF-41) خود را به جهان نشان داد و آن را قدرتمندترین موشک این کشور با حداکثر برد حدود ۱۵,۰۰۰ کیلومتر معرفی کرد. همین اواخر، یک آزمایش پرتاب این موشک در سال ۲۰۲۴ بر فراز اقیانوس آرام، نگرانی‌های بین‌المللی را در مورد تقویت زرادخانه هسته‌ای چین برانگیخت. جالب است بدانید که فدراسیون دانشمندان آمریکایی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، کارهای مقدماتی برای این موشک هسته‌ای نسل جدید چین را هفته‌ها قبل از پرتاب شناسایی کرده بود.

Dongfeng که ترجمه آن باد شرقی است، می‌تواند چندین کلاهک را هم‌زمان حمل کند و به راحتی هر هدفی در غرب، از جمله ایالات‌متحده را از بین ببرد. طبق گزارش ۱۸۲ صفحه‌ای وزارت جنگ ایالات‌متحده، موشک DF-41 را می‌توان هم به‌صورت متحرک روی ریل قطار و هم در سیلوهای ثابت مستقر کرد. این گزارش که تحولات نظامی و امنیتی مربوط به جمهوری خلق چین نام دارد، تأیید می‌کند که این موشک به‌طور فعال مستقر شده است.

در این گزارش آمده است: در رژه سال ۲۰۱۹، مفسران خاطرنشان کردند که دو تیپ برای این موشک وجود دارد. DF-41 می‌تواند محموله‌ای با وزن بیش از ۲,۵۰۰ کیلوگرم را حمل کند و از سوخت جامد استفاده می‌کند. این محموله می‌تواند شامل حداکثر ۱۰ کلاهک با قابلیت هدف‌گیری مستقل چندگانه (MIRV) و قابلیت انفجار هسته‌ای باشد. طبق گزارش ۲۱۲ صفحه‌ای دیگر وزارت جنگ آمریکا، اگرچه DF-41 برد و دقت بالاتری دارد، اما نمی‌تواند به بیش از سه کلاهک در هر موشک مسلح شود. این گزارش همچنین می‌گوید که تا زمان اولین نمایش عمومی در سال ۲۰۱۹، دو تیپ وظیفه عملیات و استقرار DF-41 را بر عهده داشتند.

در سال ۲۰۱۷، کره شمالی جهان را با انجام آزمایش دو فروند موشک بالستیک دوربرد غافلگیر کرد. از میان آن‌ها، موشک Hwasong-15 که رسماً با نام KN-22 شناخته می‌شود، با برد تخمینی حدود ۱۳,۰۰۰ کیلومتر بسیار قابل‌توجه بود. این موشک دو مرحله‌ای با سوخت مایع، اولین بار در سال ۲۰۱۷ و سپس برای بار دوم در سال ۲۰۲۲ آزمایش شد. به گزارش خبرگزاری NPR که به اخبار محلی استناد کرده، این موشک می‌تواند یک کلاهک سنگین فوق‌العاده بزرگ را حمل کند که قادر به اصابت به تمام خاک ایالات‌متحده است.

کره شمالی پس از اولین آزمایش مدعی شد که Hwasong-15 را از روی یک وسیله نقلیه برپاکننده-پرتاب‌کننده (TEL) که خودشان ساخته بودند، پرتاب کرده است. این وسیله نقلیه از آن جهت اهمیت دارد که پرتاب موشک‌های دوربرد را از مکان‌های غیرقابل‌پیش‌بینی، بر خلاف سیلوهای ثابت، آسان‌تر می‌کند. با این حال، کارشناسان متعددی در مورد توانایی Hwasong-15 در حمل کلاهک هسته‌ای تردید کرده‌اند.

گزارشی از اتحادیه دانشمندان نگران می‌گوید: با توجه به افزایش برد، به نظر می‌رسد که این موشک یک کلاهک ساختگی بسیار سبک را حمل می‌کرده است. اگر این درست باشد، به این معنی است که قادر به حمل یک کلاهک هسته‌ای واقعی به این مسافت طولانی نخواهد بود، زیرا چنین کلاهکی بسیار سنگین‌تر است. با این حال، کارشناسان دیگری مانند مایکل المن که وبلاگ معتبر ۳۸ نورث را اداره می‌کند، نظر متفاوتی دارند.

المن بر اساس تخمین اندازه و وزن موشک خاطرنشان می‌کند که Hwasong-15 می‌تواند یک سلاح هسته‌ای با اندازه متوسط را به هر شهری در سرزمین اصلی ایالات‌متحده اصابت دهد. اتحاد دفاع موشکی نیز با اشاره به اندازه عظیم و سیستم موتور دو مرحله‌ای آن، نگرانی خود را ابراز کرده است که این موشک کره شمالی می‌تواند کلاهک‌های هسته‌ای را حمل کند.

موشک LGM-30G Minuteman III یک افسانه زنده در عصر مدرن است. نزدیک به نیم قرن است که عملیاتی بوده و می‌تواند یک کلاهک هسته‌ای را به فاصله ۱۳,۰۰۰ کیلومتر پرتاب کند. این موشک بالستیک قاره‌پیمای مبتنی بر سیلو، با استفاده از سوخت جامد سه مرحله‌ای به هوا پرتاب شده و می‌تواند به کلاهک گرما هسته‌ای W78 با بازده بیش از ۳۰۰ کیلوتن TNT مسلح شود. ایالات‌متحده حدود ۴۰۰ فروند از این موشک‌ها را در انبار دارد.

طبق فرهنگ لغت وزارت جنگ آمریکا، LGM یک نام رمز است که در آن حرف L به معنای استقرار در سیلو، حرف G به معنای حمله به اهداف سطحی و حرف M کد موشک هدایت‌شونده است. این موشک‌ها که توسط فرماندهی ضربه جهانی نیروی هوایی اداره می‌شوند، در سیلوهای زیرزمینی نگهداری می‌شوند و خدمه آن‌ها یک خط ارتباط مستقیم با رئیس‌جمهور و وزیر جنگ دارند.

در صورت قطع ارتباط با مرکز فرماندهی زمینی، یک هواپیمای مرکز کنترل پرتاب هوابرد به نام E-6B بلافاصله کنترل را در دست می‌گیرد تا دستورات لازم را اجرا کند. موشک Minuteman III هنگام پرتاب، با استفاده از یک سیستم رانش سه مرحله‌ای، با سرعتی در حدود ۲۳ ماخ (۲۳ برابر سرعت صوت) حرکت می‌کند و آن را در دسته موشک‌های هایپرسونیک قرار می‌دهد. ارتقاءهای متعددی در این سیستم انجام شده است و به گفته وزارت جنگ آمریکا، این موشک محصول نزدیک به ۶۰ سال پیشرفت فناوری مداوم است.

ایالات‌متحده قصد دارد از سال ۲۰۲۹ مجموعه موشک‌های Minuteman را بازنشسته و با سلاح‌های پیشرفته‌تر جایگزین کند. پس از آنکه ایالات‌متحده توسعه سلاح‌های هسته‌ای جدید را متوقف کرد، کلاهک‌های قدیمی W78 تحت برنامه‌های افزایش عمر قرار گرفتند و قرار است از سال ۲۰۳۰ نیز جایگزین شوند.

موشک DF-5A چین یک موشک بالستیک قاره‌پیما با برد ۱۳,۰۰۰ کیلومتر است که با رقیب آمریکایی خود برابری می‌کند. این موشک که اولین بار در سال ۱۹۸۱ مستقر شد، می‌تواند حدود ۱۰ کلاهک با بازده خالص تقریباً چهار تا پنج مگاتن TNT را حمل کند. این سلاح که رسماً CSS-4 Mod 2 نام‌گذاری شده است، یک موشک دو مرحله‌ای با سوخت مایع است که از یک سیلو پرتاب می‌شود. طبق گزارشی از بولتن دانشمندان هسته‌ای، موشک DF-5A در طول سال‌ها ارتقاءهای متعددی را برای افزایش قابلیت حمل کلاهک خود تجربه کرده است.

به عنوان مثال، این موشک اکنون می‌تواند قابلیت هدف‌گیری مستقل و چندگانه (MIRV) را عملیاتی کند. تخمین زده می‌شود که چین در حال حاضر حدود ۲۰ فروند از این موشک‌ها را در اختیار دارد. DF-5A به تنهایی قادر به حمل یک کلاهک هسته‌ای است، اما اصلاحات بعدی آن، مانند DF-5B، می‌توانند چندین کلاهک را حمل کنند که شامل کلاهک‌های فریبنده برای فریب سیستم‌های دفاع است.

گزارش‌ها در مورد قابلیت‌های دقیق این موشک کاملاً مشخص نیستند. برخی می‌گویند DF-5A می‌تواند تا سه کلاهک حمل کند، درحالی‌که برخی دیگر می‌گویند می‌تواند تا هشت کلاهک را نیز حمل نماید. در مورد وضعیت عملیاتی، گفته می‌شود DF-5A در سال ۲۰۱۰ وارد خدمت فعال شده و همچنان در حال تولید است.

در سال ۲۰۱۵، چین نسخه بزرگ‌تر و مخرب‌تری از خانواده موشک‌های Dongfeng-5 را به نمایش گذاشت. مدل DF-5B می‌تواند بین چهار تا هشت کلاهک هسته‌ای با محدوده دقت ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر پرتاب کند. دو سال بعد، به نظر می‌رسد چین مدل DF-5C را ساخته است که می‌تواند ۱۰ کلاهک هسته‌ای حمل کند و آن را به یکی از موشک‌های با بیشترین تعداد کلاهک در جهان تبدیل می‌کند.

موشک‌های بالستیک قاره‌پیمای امروزی هم در برد و هم در تعداد و قدرت کلاهک‌هایشان با یکدیگر رقابت می‌کنند. چنین تحولاتی در حالی رخ می‌دهد که تا همین چند سال پیش رقابت فقط بر سر دستیابی به حداکثر برد بود. به عنوان مثال، موشک Titan II آمریکا دارای برد خیره‌کننده‌ای در حدود ۱۵,۰۰۰ کیلومتر بود. اولین پرتاب‌های آزمایشی آن در سال ۱۹۶۲ انجام شد و یک سال بعد وارد خدمت فعال گردید.

این موشک که با سوخت مایع در دمای اتاق که زمان پرتاب آن را کاهش می‌داد، کار می‌کرد، می‌توانست یک کلاهک هسته‌ای W-53 با بازده عظیم ۹ مگاتن را حمل کند. کمی پایین‌تر از آن، موشک Trident D5 قرار دارد که حداکثر برد آن حدود ۱۲,۰۰۰ کیلومتر است و هم‌اکنون در ایالات‌متحده و بریتانیا در حال خدمت است. موشک RS-20V روسیه (SS-18 Satan) نیز به همین برد دست یافته است.

روسیه، چین و کره شمالی بیشترین تعداد موشک (از نظر نوع پیکربندی) را با بیشترین برد در اختیار دارند. چین حداقل هفت موشک بالستیک دارد که از مرز ۹,۶۰۰ کیلومتر عبور می‌کنند و همگی در سری DF قرار می‌گیرند. حتی اگر وضعیت عملیاتی زرادخانه کره شمالی هنوز کاملاً مشخص نباشد، گفته می‌شود که این کشور حداقل چندین موشک از سری Hwasong را در اختیار دارد که به آن برد دست یافته‌اند.

زرادخانه روسیه از موشک‌هایی که می‌توانند از محدوده هدف ۹,۶۰۰ کیلومتری عبور کنند تشکیل شده و شامل مدل‌های RS-18 (SS-19 Stiletto)، سه نوع از خانواده Topol RS-12M و همچنین SS-24 و RS-24 Yars (SS-27 Mod 2) هستند. گزارش شده است که هند نیز در حال توسعه موشک Agni VI است که به زودی به این باشگاه خواهد پیوست.