دنیای خودرو مملو از مدلهای قدیمی و نامهایی است که سالهاست از خط تولید خارج شدهاند، اما اگر امروز همچنان تولید میشدند، احتمالاً طرفداران زیادی داشتند. نامهایی مانند دوج داکوتا و نیسان اکسترا از جمله این خودروها هستند و البته نباید شورولت کامارو را هم فراموش کرد که همین اواخر با خط تولید خداحافظی کرد. با توجه به اینکه خودروهایی مانند نیسان آلتیما و فورد اسکیپ نیز در کنار بیش از دوازده مدل باسابقه دیگر احتمالاً از سال ۲۰۲۶ به بعد بازنشسته خواهند شد، شاید به نظر برسد خودروسازان علاقه چندانی به حفظ نامهای قدیمی ندارند.
با این حال، اگر جزئیات مربوط به قدیمیترین خودروهایی را که همچنان در حال تولید هستند بررسی کنیم، دقیقاً به نتیجهای برعکس میرسیم. فورد از سال ۱۹۶۴ تاکنون موستانگ را تولید میکند و آیا میدانستید سابقه تویوتا لندکروزر به دهه ۱۹۵۰ بازمیگردد؟ این مدت زمان بسیار طولانی است، اما حتی با این حال به رکورد ۹۰ ساله قدیمیترین خودرویی که هنوز در حال تولید است نمیرسد.
احتمالاً هیچیک از خودروسازانی که یک نام تجاری را برای ۵۰ سال یا بیشتر بهطور پیوسته تولید کردهاند، نمیتوانستند چنین طول عمر فوقالعادهای را پیشبینی کنند. نکته جالب این است که ظاهراً هیچ فرمول مشترکی برای رسیدن یک خودرو به چنین جایگاهی وجود ندارد. از خودروهای اسپرت و اقتصادی گرفته تا وانتها و شاسیبلندها، هر یک از این خودروهای باسابقه به نمادی ماندگار در صنعت خودرو تبدیل شدهاند.
تویوتا کرولا؛ از سال ۱۹۶۶
با آماری مانند فروش یک دستگاه در هر ۱۵ ثانیه، عرضه در ۱۵۰ کشور و تولید بیش از ۵۰ میلیون دستگاه از سال ۱۹۶۶ تاکنون، بهراحتی میتوان فهمید چرا کرولا موفقترین نام تجاری تویوتا محسوب میشود. نسل نخست کرولا در سال ۱۹۶۶ معرفی شد و به یک موتور چهار سیلندر ۱.۱ لیتری مجهز بود که تنها ۶۰ اسب بخار قدرت تولید میکرد. کرولا در سال ۱۹۶۹ وارد بازار آمریکا شد. قیمت آن حدود ۱۷۰۰ دلار بود، طولی معادل حدود ۳.۸ متر داشت و وزنش تنها به حدود ۶۹۰ کیلوگرم میرسید. از آن زمان تاکنون، کرولا که نام خود را از حلقه گلبرگهای اطراف بخش مرکزی یک گل گرفته است، در بیش از ۱۱ نسل دستخوش تغییر شده است.
از مدلهای خاطرهانگیز این خودرو میتوان به نسل پنجم AE86 در دهه ۱۹۸۰ اشاره کرد که با موتور دو میلسوپاپ 4A-GE عرضه میشد و آخرین نسل کرولا با سیستم انتقال قدرت دیفرانسیل عقب بود. نسل هفتم کرولا در دهه ۱۹۹۰ نیز این خودروی کوچک را به کلاس خودروهای کامپکت منتقل کرد. از آن زمان تا معرفی نسل فعلی در سال ۲۰۲۰، کرولا دیگر چندان به عنوان خودرویی هیجانانگیز شناخته نمیشد. قابل اعتماد، اقتصادی و کاربردی؟ قطعاً. مناسب علاقهمندان به رانندگی؟ چندان نه.
اما شرایط زمانی تغییر کرد که تویوتا نسخه اسپرت GR کرولا را معرفی کرد و برای نخستین بار یک مدل هیبریدی کممصرف نیز به خانواده کرولا اضافه شد. نسخه هیبریدی مصرف ترکیبی بسیار کمی داشت درحالیکه GR کرولا هاچبک مجهز به سیستم چهارچرخ محرک، ۳۰۰ اسب بخار قدرت و گیربکس ششسرعته دستی بود. این اتفاق، بازآفرینی جذابی برای خودرویی بود که شاید تا حدی به یک محصول محافظهکار و تکراری تبدیل شده بود و نشان میدهد تویوتا فعلاً برنامهای برای بازنشسته کردن یکی از باسابقهترین نامهای خود ندارد.
پورشه ۹۱۱؛ از سال ۱۹۶۳
خودروی اسپرت افسانهای پورشه ۹۱۱ توسط F.A. پورشه، پسر فری پورشه، بنیانگذار این شرکت، طراحی شد. برخلاف مدل چهار سیلندر 356، ۹۱۱ جدید به یک موتور شش سیلندر تخت مجهز بود. این موتور که در قسمت عقب خودرو قرار گرفته بود، به یکی از عناصر ثابت ساختار ۹۱۱ تبدیل شد و این پیکربندی پایه از زمان معرفی خودرو در سال ۱۹۶۳ تاکنون در تمام نسلهای ۹۱۱ حفظ شده است.
البته طی ۶۲ سال تغییرات بسیار بزرگی در این خودرو اتفاق افتاده، اما حتی فرم کلی بدنه ۹۱۱ نیز تا حد زیادی ثابت مانده است. در میان قدیمیترین خودروهای در حال تولید، شاید هیچ مدلی به اندازه پورشه ۹۱۱ مفهوم اگر خراب نیست، تعمیرش نکن را به نمایش نگذارد.
یکی از نسخههای شاخص این خودرو، 993 نسل Turbo S بود که از یک موتور شش سیلندر تخت توئینتوربو با قدرت ۴۲۴ اسب بخار استفاده میکرد و میتوانست در ۳.۶ ثانیه از صفر به 96 کیلومتر بر ساعت برسد. این خودرو که در اواخر دهه ۱۹۹۰ تولید شد، آخرین نقطه اوج نسلهای ۹۱۱ با موتورهای هوا خنک نیز محسوب میشد؛ چراکه نسل 996 پس از آن به موتورهای آبخنک روی آورد. تا سال ۲۰۱۱، مشخص شد که این تغییر از نظر عملکرد تصمیم درستی بوده است؛ موضوعی که مدلهایی مانند GT2 RS آن را بهخوبی نشان میدادند.
GT2 RS با موتور شش سیلندر تخت ۳.۶ لیتری توئینتوربو، ۶۲۰ اسب بخار قدرت تولید میکرد. این خودروی مسابقهای مجاز برای تردد در خیابان میتوانست در ۳.۳ ثانیه از صفر به 96 کیلومتر بر ساعت برسد و در تست شتاب جانبی روی پیست، چسبندگی ۱.۰۷ جی را ثبت کند. تا سال ۲۰۲۵، پورشه ۹۱۱ را در ۲۱ مدل مختلف عرضه میکرد؛ از جمله نسخه مناسب مسیرهای آفرودی داکار، مدل فوقالعاده GT3 RS و نسخه Turbo S با ۶۴۰ اسب بخار قدرت که شتاب صفر تا 96 کیلومتر بر ساعت آن کمتر از سه ثانیه است. باید امیدوار بود که این روند در نسلهای آینده ۹۱۱ نیز ادامه پیدا کند.
شورولت کوروت؛ از سال ۱۹۵۳
امروز میتوان یک شورولت کوروت ZR-1 خرید که موتور V8 توئینتوربو آن با قدرت خیرهکننده ۱۰۶۴ اسب بخار و ۱۱۲۱ نیوتونمتر گشتاور، عملکردی فوقالعاده دارد. این خودرو میتواند در ۲.۲ ثانیه از صفر به 96 کیلومتر بر ساعت برسد و مسافت 400 متر را در کمتر از ۱۰ ثانیه طی کند. این اعداد واقعاً حیرتانگیزند و البته چیزی از عملکرد چشمگیر دیگر اعضای خانواده C8 کوروت کم نمیکنند. با این حال، مقایسه آنها با نخستین کوروت بسیار جالب است. نسل C1 که در سال ۱۹۵۳ وارد بازار شد، تنها یک موتور شش سیلندر خطی با ۱۵۰ اسب بخار قدرت و یک گیربکس اتوماتیک داشت؛ مشخصاتی که چندان شبیه یک خودروی اسپرت رؤیایی نبود.
خوشبختانه شورولت تا سال ۱۹۶۶ عملکرد کوروت را ارتقا داد و یک موتور V8 با حجم ۳۲۷ اینچ مکعب و قدرت ۳۴۰ اسب بخار را همراه با گیربکس چهار سرعته دستی ارائه کرد. در نسلهای بعدی، این فرمول بهطور مداوم تکامل پیدا کرد و شورولت هیچگاه از تمرکز بر موتورهای V8 فاصله نگرفت. نسل C2 به موتور V8 بیگبلاک ۳۹۶ اینچ مکعبی مجهز شد و در نسل C4 نیز موتور V8 LT در خانواده کوروت حضور داشت. عملکرد کوروت با معرفی نسخه Z06 در سال ۲۰۰۱ جهش قابلتوجهی پیدا کرد. این مدل از موتور V8 مدل LS6 استفاده میکرد که در نهایت ۴۰۵ اسب بخار قدرت تولید میکرد.
شورولت بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ نسل C7 کوروت را تولید کرد که مدلهای خاطرهانگیزی مانند ZR-1 با ۷۵۵ اسب بخار قدرت را دربرمیگرفت. این خودرو میتوانست در کمتر از سه ثانیه از صفر به 96 کیلومتر بر ساعت برسد. کوروت C7 همچنین آخرین نسل کوروت با موتور V8 نصبشده در قسمت جلوی خودرو بود. پس از آن، نسل C8 با انتقال موتور به بخش میانی، یکی از بزرگترین تغییرات تاریخ این خودروی اسپرت را رقم زد.
فورد سری F؛ از سال ۱۹۴۸
فورد تولید پیکاپ سری F را مدت کوتاهی پس از پایان جنگ جهانی دوم، در سال ۱۹۴۸ آغاز کرد. نخستین نسخهها از موتور شش سیلندر خطی با قدرت ۹۵ اسب بخار استفاده میکردند. در سال ۱۹۵۹ نیز سیستم چهارچرخ محرک برای نخستین بار به این خانواده اضافه شد و فورد طی ۶۶ سال بعد، سری F را به یکی از مهمترین محصولات صنعت خودروسازی تبدیل کرد.
با بررسی ۱۴ نسل سری F، تعداد تغییرات و مدلهای مختلف آن به حدی زیاد است که انتخاب جالبترین نمونهها کار دشواری خواهد بود. نسل پنجم سری F در اواخر دهه ۱۹۶۰ قطعاً یکی از مهمترین آنهاست. این نسل با طراحی جعبهای خود فاصله محسوسی از ظاهر نسلهای قبلی گرفت و این زبان طراحی تا اوایل دهه ۱۹۹۰ نیز ادامه پیدا کرد. در همین دوره نام F-150 نیز وارد خانواده سری F شد و نخستین نسل SVT Lightning نشان داد که یک وانت اسپرت و قدرتمند میتواند مستقیماً از کارخانه تولید شود.
تا سال ۱۹۹۷، F-150 بیش از گذشته از یک وسیله صرفاً کاربردی فاصله گرفت و به سمت یک خودروی راحت برای حمل سرنشین حرکت کرد. زمانی که نسل یازدهم F-150 در سال ۲۰۰۴ معرفی شد، این خودرو بزرگتر از همیشه بود، روی پلتفرمی جدید قرار داشت و خطوط طراحی آن پایههای ظاهری را شکل داد که تا امروز نیز در F-150 دیده میشود. از آن زمان تاکنون، مدل رپتور یک کلاس جدید در دنیای وانتها ایجاد کرده است. فورد همچنین ساختار تمام فولادی بدنه را با پنلهای آلومینیومی سبکتر جایگزین کرد و طیف گستردهای از نسخههای F-150 را روانه بازار کرد.
از مدل XL با قیمت حدود ۳۹ هزار دلار گرفته تا رپتور R با قیمت حدود ۱۱۳ هزار دلار که به موتور V8 سوپرشارژ با قدرت ۷۲۰ اسب بخار مجهز است، میتوان گفت قدیمیترین خودروی فورد که هنوز در خط تولید قرار دارد، ظاهراً قصد ندارد به این زودیها رکورد طول عمر خود را متوقف کند.
شورولت سابربن؛ از سال ۱۹۳۵
۹۰ سال در صنعت خودرو واقعاً مدت بسیار زیادی است. در حقیقت، این عدد رکورد تولید مستمر برای یک خودرو در تمام کلاسها محسوب میشود و این رکورد با قدرت در اختیار شورولت سابربن است. حدود ۹۰ سال پیش، صنعت خودرو از واژه سابربن برای توصیف خودروهایی استفاده میکرد که شباهتهایی به استیشنواگنهای بزرگ امروزی داشتند. خودروسازانی مانند دوج، پلیموث و استودبیکر نیز از این نام یا مفهوم استفاده کردند، اما تنها شورولت بود که مفهوم سابربن را حفظ کرد و تولید آن را از سال ۱۹۳۵ تاکنون ادامه داد.
سابربن اولیه از یک موتور شش سیلندر خطی با قدرت ۵۶ اسب بخار استفاده میکرد و طول بدنه آن به حدود ۴.۷ متر میرسید. امروز بزرگترین شاسیبلند شورولت به یک موتور V8 با قدرت ۴۲۰ اسب بخار مجهز است و حدود ۱۰۷ سانتیمتر از نمونه اولیه طول بیشتری دارد. رسیدن به این نقطه، نتیجه مجموعهای از تغییرات در ۱۰ نسل نخست سابربن بود. مدل سال ۱۹۶۷ یکی از نقاط عطف مهم در این مسیر محسوب میشود؛ چراکه فاصله محوری آن افزایش یافت و به اندازه فاصله محوری وانت کابین معمولی همان دوره با اتاق بار ۸ فوتی رسید. همین تغییر باعث شکلگیری تناسباتی شد که امروزه با نام سابربن میشناسیم.
نسخه چهاردر سابربن تا دهه ۱۹۷۰ وارد بازار نشد. از آن زمان، این شاسیبلند بزرگ به تدریج جایگاه پررنگتری در بازار اصلی پیدا کرد و در دهه ۱۹۹۰ از رونق شدید بازار شاسیبلندها بهره برد. تا سال ۲۰۲۱، نسل دوازدهم سابربن از همیشه پیشرفتهتر شده بود و امکاناتی مانند سیستم تعلیق مستقل عقب، فناوری رانندگی بدون دخالت دست سوپر کروز و ظرفیت حمل ۹ سرنشین را ارائه میکرد. حالا باید دید در ۹۰ سال آینده چه تغییراتی در انتظار این نماد باسابقه صنعت خودرو خواهد بود.