هفته نامه

پیشرانه‌های درون‌سوز هیدروژن چگونه خودروهای برقی را به چالش می‌کشند؟

اگرچه این روزها صحبت از همه‌گیری خودروهای برقی است اما پیشرانه‌های درون‌سوز با سوخت هیدروژن نیز امیدواری‌های زیادی را ایجاد کرده‌اند.

خودروهای برقی همچنان با برخی مشکلات دست به گریبان هستند و بعضی خودروسازان به دنبال استفاده از تکنولوژی متفاوتی یعنی پیشرانه درون‌سوز هیدروژن HCE رفته‌اند. داستان هیدروژن به عنوان یک سوخت به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد. در سال ۱۷۶۶ بود که هنری کاوندیش اولین بار هیدروژن را کشف و ایزوله کرد و به خواص منحصربه‌فرد آن پی برد. تا قرن ۱۹ و ۲۰ میلادی هیدروژن در صنایع مختلفی بکار رفت هرچند ظهور سوخت‌های فسیلی باعث کم‌رنگ شدن کاربردهای هیدروژن شد.

در دهه‌های اخیر نگرانی‌هایی درباره تغییرات آب و هوایی و البته کاهش ذخایر نفتی به وجود آمده که نتیجه آن علاقه برخی شرکت‌ها به هیدروژن به عنوان منبع سوخت پاک و پایدار بوده است. هیدروژن می‌تواند گزینه‌ای مطلوب به عنوان سوخت پاک حمل‌ونقل باشد. پیشرانه درون‌سوز هیدروژن یک روش متمایز برای استفاده از چنین ظرفیت‌هایی است. برخلاف خودروهای سلول سوخت هیدروژنی که از تکنولوژی پیچیده و گران‌قیمتی استفاده می‌کنند، HCE ها دارای زیرساخت تثبیت شده و اصول مهندسی مشخص پیشرانه‌های درون‌سوز هستند. این امر باعث شده پیشرانه‌های درون‌سوز هیدروژنی پتانسیل‌های بیشتری داشته باشند.

برخلاف خودروهای سلول سوخت برقی که از هیدروژن برای تولید الکتریسیته لازم برای موتور برقی استفاده می‌کند، پیشرانه درون‌سوز هیدروژن بر اساس اصول ساده‌تری کار خواهد کرد. این نوع پیشرانه‌ها هیدروژن را به‌صورت مستقیم در یک پیشرانه درون‌سوز اصلاح شده می‌سوزاند و تنها بخار آب از اگزوز خارج می‌شود. این امر می‌تواند یک چالش برای همه‌گیری خودروهای برقی باشد چراکه مزیت‌های منحصربه‌فردی دارد. اصول کلی کارکرد پیشرانه‌های درون‌سوز هیدروژن مشابه نمونه‌های بنزینی است. هوا وارد سیلندرها شده و با سوخت هیدروژن تزریقی ترکیب و سپس شمع باعث احتراق این مخلوط می‌شود. نتیجه این امر تولید گرما و فشار است که پیستون‌ها را حرکت داده و نهایتاً خودرو به راه می‌افتد. البته تفاوت‌های مهمی هم وجود دارد. هیدروژن سبک‌ترین و فراوان‌ترین عنصر در طبیعت است و از سوختن آن تنها بخار آب حاصل می‌شود. این امر آلایندگی خودروهای درون‌سوز را به صفر می‌رساند و از نظر زیست‌محیطی مزیت بسیار خوبی دارد.

در این زمینه تویوتا پیشتاز توسعه پیشرانه‌های درون‌سوز هیدروژن به شمار می‌رود و بیش از دو دهه است که به پیشرفت‌های زیادی دست یافته است. از ابتدای قرن ۲۱ تاکنون این خودروساز ژاپنی در زمینه استفاده از هیدروژن سرمایه‌گذاری کرده که نتیجه آن تولید برخی مدل‌های پیش‌تولیدی با تکنولوژی‌های جدید است. یکی از مثال‌های بارز در این زمینه هایلوکس هیدروژنی است که توانایی‌های شناخته شده خود را با سوخت هیدروژن به نمایش می‌گذارد. تولید این خودرو راه را برای پیشرفت‌های بیشتر در حمل‌ونقل پاک و پایدار همواره می‌کند.

همچنین پروتوتایپ هایس هیدروژنی نیز به عنوان یک ون محبوب با چنین سوختی تولید شده است. این خودروی کاری منعطف در صنایع گوناگونی بکار گرفته می‌شود و استفاده از پیشرانه درون‌سوز هیدروژن یک مزیت دیگر برای آن خواهد بود. تویوتا با این پروتوتایپ، مزیت‌های هیدروژن برای استفاده‌های تجاری را نشان داده است؛ اما جاه‌طلبی‌های تویوتا به این موارد محدود نمی‌شود چراکه از نظر پرفورمنس نیز مرزها را جابجا کرده است. خودروی مفهومی GR کرولا H2 نمونه‌ای از این برنامه‌هاست که جذابیت را در دنیای خودروهای سوخت هیدروژن نشان می‌دهد.

این هاچبک اسپرت و برگرفته از مسابقات رالی تعهد ژاپنی‌ها به پیشرفت تکنولوژی درون‌سوز هیدروژن و درعین‌حال ارائه محصولی جذاب و هیجان‌انگیز را نشان می‌دهد. البته تلاش‌های خودروساز موردبحث به تولید نمونه‌های آزمایشی ختم نشده و به دنبال حل مشکلات اصلی پیشرانه‌های درون‌سوز هیدروژن نیز بوده است. یکی از این مشکلات داغ کردن پیشرانه است که ژاپنی‌ها طرح جدیدی را برای حل آن ثبت کرده‌اند. با این طرح گرما مؤثرتر دفع می‌شود و پیشرانه با راندمان و قابلیت اطمینان بالایی کار می‌کند.

یکی از نقاط ضعف اصلی خودروهای برقی امروزی زمانی شارژ آن‌هاست و حتی با وجود تکنولوژی شارژ سریع نیز باتری خودروها در طول چند ساعت شارژ کامل خواهد شد؛ اما خودروهای درون‌سوز هیدروژن زمان سوخت‌گیری مشابهی با محصولات بنزینی دارند و تنها چند دقیقه طول می‌کشد تا تانک‌های هیدروژن پر شوند. این یک فاکتور تعیین کننده در مسافرت‌های طولانی و همچنین استفاده‌های سازمانی و ناوگانی از خودروهایی با سوخت هیدروژن خواهد بود. دیگر پتانسیل پیشرانه درون‌سوز هیدروژن به شعاع حرکتی‌اش مربوط می‌شود. تراکم انرژی بالای هیدروژن باعث می‌شود چنین خودروهایی شعاع حرکتی بیشتری نسبت به محصولات برقی داشته باشند. به همین خاطر میزان مراجعه به جایگاه‌های سوخت‌گیری کمتر خواهد شد و قطعاً افرادی که سبک زندگی ماجراجویانه دارند از تکنولوژی موردبحث استقبال خواهند کرد.

اگرچه خودروهای برقی در کاهش آلایندگی شهرها نقش دارند اما نگرانی‌های زیست‌محیطی درباره تولید باتری و دفع آن‌ها را نمی‌توان نادیده گرفت. استخراج مواد خام و فرایندهای ساخت متریال جدید نیز سؤالاتی را درباره میزان پاک بودن خودروهای برقی به وجود آورده است؛ اما خودروهای درون‌سوز هیدروژن جایگزین پاک‌تری هستند. اگرچه تولید هیدروژن می‌تواند انرژی زیادی را طلب کند اما پیشرفت‌های صورت گرفته در تکنولوژی‌های الکترولیز تجدید پذیر می‌تواند نویدبخش آینده‌ای پاک‌تر برای این سوخت باشد. همچنین نبود فلزات سنگین در ساختار و تولید بخار آب باعث می‌شود هیدروژن برای محیط‌زیست خطری نداشته باشد.

البته در این مسیر چالش‌هایی نیز وجود دارد. هرچند پیشرانه‌های درون‌سوز هیدروژن جایگزین مناسبی برای محصولات برقی به نظر می‌رسند اما مسیر همه‌گیری آن‌ها پر از موانع گوناگون است. چالش‌های گسترش زیرساخت‌ها، هزینه‌های تولید و مشکلات فنی حتماً باید مرتفع شوند تا این دسته از خودروها یک رقیب واقعی به شمار روند. زیرساخت‌های محدود سوخت‌گیری هیدروژن یک مانع جدی به نظر می‌رسد. برخلاف شبکه گسترده سوخت‌رسانی بنزین، جایگاه‌های سوخت‌گیری هیدروژن اصلاً همه‌گیر نشده‌اند و همین موضوع باعث شده مسئله “مرغ و تخم‌مرغ” به وجود آید. رانندگان بدون وجود زیرساخت‌های لازم، پیشرانه‌های درون‌سوز هیدروژن را انتخاب نخواهند کرد و نبود تقاضا از سمت خریداران هم باعث خواهد شد زیرساخت‌ها گسترش نیابند.

نکته دیگر به هزینه بالای تکنولوژی HCE در مقایسه با پیشرانه‌های بنزینی مرسوم مربوط می‌شود. این هزینه بالا به خاطر پیچیدگی بیشتر پیشرانه‌های درون‌سوز هیدروژن مطرح می‌شود چراکه متریال و قطعات منحصربه‌فردی برای استفاده از هیدروژن لازم است. همچنین تا تجاری‌سازی و تولید انبوه این تکنولوژی راه نسبتاً زیادی باقی مانده که هزینه‌ها را همچنان بالا نگه می‌دارد. برای حل این مشکل باید پیشرفت‌های اساسی در فرایندهای طراحی و ساخت رخ دهد. علاوه بر محدودیت‌های مربوط به زیرساخت‌ها و قیمت بالا، مشکلات فنی نیز باید حل شوند. اگرچه هیدروژن تراکم انرژی بالایی دارد اما استفاده از تانک‌های ذخیره این سوخت باعث کاهش فضای کابین و بار خودروها خواهد شد. به همین خاطر باید پیشرفت‌های مهمی در زمینه استفاده از متریال جدید و نوع طراحی تانک‌ها رخ دهد.

قوانین و سیاست‌های دولتی هم نقش مهمی در پیشبرد اهداف هیدروژن بازی می‌کنند. قوانین آلایندگی سخت‌گیرانه و مشوق‌های لازم برای حمل‌ونقل پاک باعث می‌شود بازار بهتری برای پیشرانه‌های درون‌سوز هیدروژن وجود داشته باشد. در مقابل باید گفت عدم‌ حمایت دولت‌ها و یا سیاست‌گذاری نادرست باعث خواهد شد این تکنولوژی به‌صورت محدود باقی بماند. بی‌شک مسیر پیش روی تکنولوژی یاد شده چالش‌های زیادی دارد و غلبه بر آن‌ها نیازمند سرمایه‌گذاری مداوم، پیشرفت‌های فنی و حمایت‌های دولتی است. پیشرانه درون‌سوز هیدروژن جایگزین کاملی برای خودروهای برقی به شمار می‌رود و مشکلات مربوط به شعاع حرکتی و آلایندگی ناشی از تولید و دفع باتری را حل کرده است.

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۷۸ رای

شاهین احمدزاده

نویسنده و مترجم مجله "پدال"

مطالب مشابه

‫۲۷ دیدگاه‌ها

  1. 🤡

    ۲۰ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (131 ديدگاه)

    انتخابم همیشه بنزینیه
    البته هیدروژن بهتر ار
    ز برقی

    موافقم 46
    مخالفم 6
    1. Alireza

      ۲۳ بهمن ۱۴۰۲
      سوابق: (1 ديدگاه)

      با توجه به مقاله هزینه ای ک میخان صرف توسعه خودرو هیدروژنی بکنن جاش روی کاهش زمان شارژ خودرو الکتریکی و تجدید پذیرشدن باتریش بکنن .
      یه نگا به موتور پیچیده هیدروژنی یا بنزینی بکنین مگه احمقیم اینهمه قطعه مکانیکی موتور کنارهم بچینیم توی ۲۰۲۴ ؟ خراب شدن یه قطعه و تعویضش وقت و پول شمارو میریزه دور بغیر اون نمیدونم روغن موتور ، واسکازین ، روغن هیدرولیک ، تعویض استارت ، زد یخ و جوش ، تعویض باطری موتور ، تسمه تایم ، تسمه دینام و صدتا کوفت دیگه که یه ماشین بنزینی هیدروزنی داره باید هرسال عوض کنی اونی ک ماشین داره میفهمه چی میگم در عوضش سادگی خودرو الکتریکی هیچکدوم ازین کارا رونمیخاد ! خودروی بنزینی فقط هیجانش و مزیتش صدای قان قان اگزوزه همین ! اونم یه باند۱۰۰۰۰ بزار روی ماشین الکتریکی وقتی گاز میدی صدای لامبورگینی میده برات جوری ک شیشه های خونه ها بیاد پایین .

      موافقم 10
      مخالفم 12
      1. پوریا

        ۲۷ بهمن ۱۴۰۲
        سوابق: (2 ديدگاه)

        داداش گلم، از خودرو برقی چه اطلاعاتی داری؟ فقط یک بار تعویض باطری یک خودرو برقی صد میلیون تومان هزینه داره، متوسط عمرش هم سه تا پنج سال در بهترین حالت هستش. اگه یک موتور سیلندر و پیستونی نو هم هر پنج سال عوض کنی این قدر هزینه نداره.

        موافقم 0
        مخالفم 0
  2. BMW

    ۲۰ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (1187 ديدگاه)

    والا هیدروژن بهتر از برقی هست البته به نظر من🥲😁

    موافقم 59
    مخالفم 7
  3. Piero Ferrari

    ۲۰ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (210 ديدگاه)

    احساسم میگه قراره شبیه گاز سوز ها بشه

    موافقم 5
    مخالفم 23
  4. Kato

    ۲۰ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (448 ديدگاه)

    راهکارش تو ذهن منه …

    موافقم 1
    مخالفم 21
    1. جمشیدی

      ۲۱ بهمن ۱۴۰۲
      سوابق: (34 ديدگاه)

      تو ذهنت؟

      موافقم 4
      مخالفم 0
  5. EODE

    ۲۰ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (136 ديدگاه)

    خیلی ساله که تو خیلی از بازارها خودروهای الکتریکی فروخته میشن و توسط مردم پذیرفته شدن ؛ ولی هنوز هم فکر نمیکنم که اگه دسترسی و پولش رو داشته باشم به جای خودروی بنزینی یا حتی هیبریدی انتخابم تمام الکتریکی باشه . دست کم پیشرانه های بنزینی هر ایرادی هم که داشته باشن در بحث هیجان انگیز بودن ولی الکتریکی ها هیچوقت به پاشون نمیرسن . کاش این پیشرانه های درونسوز هیدروژنی به طور انبوه بتونن تجاری سازی بشن ؛ شاید ایرادات بنزینی و الکتریکی رو همزمان بتونه از بین ببره .

    موافقم 32
    مخالفم 2
  6. احسان سعیدی

    ۲۰ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (31 ديدگاه)

    خودروی هیدوژنی تکنولوژی بسیار جالب و تمیزی هست ولی هیچ گاه به موفقیت نخواهد رسید چون برق در همه جا دسترس هست ولی هیدروژن خالص اصلا در دسترس نیست

    موافقم 6
    مخالفم 25
  7. H2

    ۲۰ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (382 ديدگاه)

    مصرف هیدروژن در پیشرانه های درونسوز راندمان خیلی پایینتری نسبت به خودروهای الکتریکی داره
    ولی پتانسیل خیلی بالایی برای پیشرفت بیشتر و افزایش راندمان داره
    خودروهای هیبرید هیدروژن میتونن گزینه ای عالی باشن
    نه مشکل مسافت دارن، نه مشکل زمان شارژ، نه مشکل آلودگی، نه قیمت بالا و از طرفی راندمان استفاده از هیدروژن رو هم بشدت بالاتر میبرن

    موافقم 24
    مخالفم 2
  8. H2

    ۲۰ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (382 ديدگاه)

    الان تویوتا پریوس 2024 صدی 4 لیتر بنزین میسوزونن با یه باتری کوچیک 13.6 کیلو وات ساعتی که فقط با باتری میتونه بالای 80 کیلومتر مسافت رو طی کنه
    اگه بجای بنزین هیدروژن بسوزونه میتونه به یکی از پاکترین خودروها تبدیل بشه

    موافقم 24
    مخالفم 1
  9. Arya

    ۲۰ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (54 ديدگاه)

    آقا نه هیدروژن و نه برق.کاش یچیزی بسازن همون بنزین باشه ولی الودگی نداشته باشه و خودروهای درونسوز زنده بمونن.

    موافقم 8
    مخالفم 4
    1. حامد

      ۲۱ بهمن ۱۴۰۲
      سوابق: (106 ديدگاه)

      “کاش یچیزی بسازن همون بنزین باشه ولی آلودگی نداشته باشه و درونسوزها زنده بمونن”
      خب هیدروژن همون چیزه دقیقا!!
      چرا نه هیدروژن؟!
      هیدروژن به دو صورت استفاده میشه که موردی که تو این مقاله نوشته شده همون مدل درونسوزه که دقیقا هیجان یه سوخت مثل بنزین رو داره و خروجیش به جای مواد سمی بخار آبه!

      موافقم 13
      مخالفم 2
  10. مسعود

    ۲۱ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (4 ديدگاه)

    هر چی که بشه ما هیچ دخالتی تو پیشرفت ممالک دیگه نداریم و نشستیم اونا یه راهی پیدا کنن تا از نفت نجات پیدا کنن وقتی پیدا کردن تازه می‌فهمیم ای وای بدبخت شدیم هیشکی نفت نمیخره

    موافقم 24
    مخالفم 0
  11. یوسف

    ۲۱ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (929 ديدگاه)

    بشر اول اختراع می کنه….. بعد گند میزنه به محیط زیست…. بعد راه جدید پیدا میکنه که اون گند اول رو پاک کنه….. دوباره با راه حل جدید چند سال میگذره…. دوباره گند میزنه به محیط زیست….
    پیش بینی من از سوخت خودرو…..
    از الان تا حدود 2040 بشر به استفاده خودروهای برقی و فراگیری اون ادامه میده و حدوداً در نیمه قرن اثرات زیست محیطی از تولید باطری گریبان گیر محیط زیست میشه و دوباره تغییر سوخت اجباراً و کم کم صورت می گیره و سوخت هیدروژن در سال 2060 تقریبا جایگزین میشه……
    در اوایل دهه 90 که دلار به حدود 3 تومن رسیده بود. من دلار 100 تومنی رو در کمتر از 10 سال پیش بینی کرده بودم و وقتی توی جمع دوستان می گفتم همه یه جوری بد نگاه می کردن…..
    ولی الان ایمان آوردن بهم….

    موافقم 9
    مخالفم 4
  12. فرهاد

    ۲۱ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (2 ديدگاه)

    بهترین سیستم ساده ترین سیستم هست. هرکدوم پیچیدگی کمتری داشته باشه اینده بهتری داره.

    موافقم 8
    مخالفم 0
  13. King

    ۲۲ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (1 ديدگاه)

    البته به ما ها که نمی‌رسه همینجور که برقی هنوز نرسیده انشالله در صد سال اینده

    موافقم 2
    مخالفم 0
  14. دانش ثانی

    ۲۲ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (1 ديدگاه)

    با سلام
    اولا: منبع اصلی تهیه هیدروژن ، آب است که هم آب کره زمین مصرف می شود و تهیه آن از آب گران تمام می شود.
    ثانیاً: گاز هیدروژن بسیار قابل انفجار و خطرناک است.

    موافقم 3
    مخالفم 2
    1. JaMsHiD

      ۲۲ بهمن ۱۴۰۲
      سوابق: (876 ديدگاه)

      مایع استفاده میکنند البته فکر کنم شاید اشتباه میگم

      موافقم 2
      مخالفم 0
      1. حسن

        ۲۵ بهمن ۱۴۰۲
        سوابق: (1 ديدگاه)

        بله درسته، هیدروژن مایع هست که با یک فناوری خاص به صورت آرام بخار میشه و محفظه هیدروژن هم وسط یک لایه محافظ قرار داره تا در صورت تصادف شدید دچار انفجار نشه

        موافقم 1
        مخالفم 0
  15. علی

    ۲۲ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (1 ديدگاه)

    خودروی برقی در واقع آلودگی بیشتری برای طبیعت داره ، انرژی زیادی برای تولید باطری ها باید مصرف بشه ، از طرفی سوخت در نیروگاه ها استفاده بشه تا برق تولید کنه ، برق با اتلاف انرژی برسه به جایگاه شارژ تا مردم خودروی برقیشون رو شارژ کنن ، این که دوبرابر آلودگیش بیشتر شد!!
    و بعد از مدتی باطریشون رو باید تعویض کرد که اصلا مقرون بصرفه نیست
    با هزینه تعویض باطری میتونی به اندازه ۳۰ سال استفاده از خودرو بنزینی یا گازی ازشون استفاده کنی
    خودرو برقی از هر نظر که فکر کنی مقرون بصرفه نیست

    موافقم 7
    مخالفم 0
  16. پیمان

    ۲۳ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (14 ديدگاه)

    مگه برای تولید برق از سوخت های فسیلی استفاده نمیشه خوب چه فرقی داره ،بنزینی یا برقی در آلودگی محیط زیست تاثیر یکسانی دارن

    موافقم 2
    مخالفم 1
    1. محمدرضا اشتری - دبیر سایت پدال

      ۲۳ بهمن ۱۴۰۲
      سوابق: (2304 ديدگاه)

      خیلی فرق داره
      حتی اگر ۱۰۰ درصد برق یک کشور با گازطبیعی تامین بشه و فرض کنیم آب و باد و اتم برای تولید برق استفاده نشن، باز هم تامین برق با نیروگاه و انتقالش به شهر و باتری ماشین، خیلی کمتر آلودگی تولید می کنه

      موافقم 4
      مخالفم 0
      1. محمود زارعیان

        ۲۵ بهمن ۱۴۰۲
        سوابق: (1 ديدگاه)

        سلام خودرو برقی منتها با پیل سوختی نظرتون در این مورد چیه؟

        موافقم 0
        مخالفم 0
  17. محمدخوشه

    ۲۴ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (2 ديدگاه)

    بحث ونظر در این مورد زیاد هست ولی همه باید بدونن که تو ایران ده ساله داره دستگاه الکترولیز ساخته میشه برای ماشین های بنزینی وتوی صندوق عقب نسب میشه ودر کنار بنزین از هیدروژن هم استفاده میشه ولی مصرف بنزین رو به نصف کاهش میده وهیچ مشکلی هم برای ماشین یا وسیله بوجود نمیاره یه تحقیق وادرس های مختلف رو بپرسید تو همین اصفهان ومشهد وخوزستان دارن اینکارو میکنن.اما درکل خیلی چیز خوب ومناسبی هست مخصوصا کشورهای توسعه نیافته وجهان سوم وبا الودگی زیاد که بنزین مناسب وخودروی برقی ندارن.

    موافقم 1
    مخالفم 2
    1. حسین ثانی

      ۲۶ بهمن ۱۴۰۲
      سوابق: (1 ديدگاه)

      سلام وقت بخیر
      اگه آسیبی به موتور نمیزنه واستهلاک موتور رو بیشترنمیکنه عالیه بنده اهوازم اگه آدرسی دارین ممنون میشم به شماره09375878760پیامک بفرستین

      موافقم 0
      مخالفم 0
  18. محمدخوشه

    ۲۴ بهمن ۱۴۰۲
    سوابق: (2 ديدگاه)

    هرکس دستگاه وقیمت ونوع نسبش رو دوست داشت وبفکر هوای پاک والودگی کمتر ومصرف بنزین کمتر بود برای من پیام بفرسته تا بگم کجا وچطوری.ادرس نسب تو کشورمون هم زیاد هست برای اینکار وجای زیادی هم نمیگیره

    موافقم 1
    مخالفم 1

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.

دکمه بازگشت به بالا