مزدا 787B چگونه تنها خودروی روتاری برنده لمان شد؟

پیروزی در مسابقه ۲۴ ساعته لمان برای هر خودروسازی یک دستاورد بزرگ محسوب می‌شود؛ رقابتی که در آن سرعت بالا به‌تنهایی کافی نیست و دوام فنی، مدیریت مصرف سوخت، عملکرد رانندگان و تصمیم‌های تیمی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

با این وجود، قهرمانی سال ۱۹۹۱ از جهتی اهمیت بیشتری داشت؛ زیرا خودروی برنده به‌جای استفاده از موتورهای پیستونی متداول، به یک پیشرانه چهارروتوره وانکل مجهز بود. مزدا 787B با همین ترکیب متفاوت، نخستین خودروی ژاپنی برنده لمان شد و همچنان تنها خودروی مجهز به موتور روتاری است که قهرمانی کلی این مسابقه را به دست آورده است.

حضور مزدا در لمان به دهه ۱۹۷۰ بازمی‌گردد. این شرکت طی سال‌های بعد با خودروها و پیشرانه‌های مختلف روتاری در مسابقات استقامتی شرکت کرد و به‌تدریج تجربه بیشتری به دست آورد. ورود به رقابت‌های گروه C و توسعه خودروهای مجهز به موتورهای سه‌روتوره و چهارروتوره، بخش مهمی از این مسیر بود.

مزدا 787B نتیجه سال‌ها تلاش مهندسان این شرکت برای ترکیب قدرت، سرعت و دوام در مسابقات طولانی محسوب می‌شد. قهرمانی سال ۱۹۹۱ نیز آخرین فرصت حضور خودروهای روتاری در لمان بود؛ زیرا تغییر مقررات، شرکت این خودروها را از سال بعد غیرممکن می‌کرد.

مهم‌ترین ویژگی مزدا 787B، پیشرانه R26B بود؛ موتوری تنفس طبیعی با چهار روتور که هرکدام ۶۵۴ سی‌سی حجم داشتند. حجم هندسی مجموع این چهار روتور ۲۶۱۶ سی‌سی بود و موتور می‌توانست در دور ۹۰۰۰ دور بر دقیقه، حداکثر ۷۰۰ اسب بخار قدرت تولید کند. سیستم تزریق سوخت الکترونیکی، ورودی هوای متغیر و سیستم جرقه‌زنی سه شمعی برای هر محفظه احتراق، از جمله فناوری‌هایی بودند که در توسعه این پیشرانه به کار رفتند. دورگیری بالا و ساختار متفاوت موتور وانکل نیز صدای خاصی ایجاد می‌کرد که به یکی از ویژگی‌های ماندگار این خودرو تبدیل شد.

در کنار موتور، شاسی پیشرفته، ترمزهای کربنی و طراحی آیرودینامیکی نیز در عملکرد خودرو نقش داشتند. با این حال، قدرت بالا به‌تنهایی برای پیروزی در مسابقه‌ای ۲۴ ساعته کافی نیست. خودرو باید بتواند در تمام مدت رقابت، عملکرد قابل قبولی داشته باشد و از توقف‌های فنی طولانی دور بماند.

در مسابقه سال ۱۹۹۱، مزدا 787B شماره ۵۵ با رانندگی ولکر وایدلر، جانی هربرت و برتراند گاشو از جایگاه بیست‌وسوم رقابت را آغاز کرد. این خودرو به‌تدریج جایگاه خود را بهبود داد و در ادامه مسابقه به جمع سه خودروی برتر رسید. درحالی‌که رقبای قدرتمندی مانند مرسدس بنز و جگوار با مشکلات فنی روبه‌رو شدند، مزدا توانست برنامه مسابقه را با توقف‌های معمول برای سوخت‌گیری، تعویض لاستیک و راننده ادامه دهد. با کنار رفتن مرسدس پیشتاز، خودروی شماره ۵۵ به صدر رسید و این موقعیت را تا پایان حفظ کرد.

مزدا 787B در پایان ۳۶۲ دور، مسافتی حدود ۴۹۲۳ کیلومتر را طی کرد و با میانگین سرعت ۲۰۵.۱۳۳ کیلومتر بر ساعت به خط پایان رسید. این پیروزی، نخستین قهرمانی کلی یک خودروی ژاپنی در تاریخ مسابقه ۲۴ ساعته لمان بود.

پیروزی مزدا 787B از آن جهت تاریخی بود که در آخرین سال مجاز بودن خودروهای روتاری در لمان به دست آمد. از سال ۱۹۹۲، تغییر مقررات مانع حضور این پیشرانه‌ها در رقابت شد و فرصتی برای تکرار قهرمانی باقی نماند.

به این ترتیب، مزدا 787B نه‌تنها نام مزدا را در تاریخ مسابقات استقامتی ثبت کرد، بلکه به نماد موفقیت مهندسی موتور وانکل تبدیل شد؛ خودرویی که نشان داد یک فناوری متفاوت نیز می‌تواند در یکی از سخت‌ترین رقابت‌های جهان به قله برسد.