مرسدس بنز در فرمول یک | راساموتور

چکیده : داستان حضور مرسدس بنز در فرمول یک، روایت جذاب یک جاه‌طلبی مهندسی و بی‌رحمانه است؛ از اولین پیروزی درخشان سال ۱۹۵۴ با W 196 R و شاهکار خوان مانوئل فانخیو، تا خروج غیرمنتظره و بازگشت تاریخی از مسیر تأمین موتور برای مک‌لارن. اما اوج این حماسه در سال ۲۰۱۰ رقم خورد؛ جایی که با خرید Brawn GP و حضور بزرگانی چون مایکل شوماخر، نیکی لائودا و توتو ولف، پایه‌های قدرتمندترین تیم تاریخ این ورزش پی‌ریزی شد. هشت قهرمانی پیاپی سازندگان و درخشش بی‌مانند لوئیس همیلتون، عصری طلایی از سلطه پیکان‌های نقره‌ای بر پیست‌های جهان آفرید. حالا با ورود به عصر جدید فرمول یک و آماده‌سازی W17 برای نبردهای تازه، این میراث سرعت همچنان ادامه دارد. اگر عاشق هیجان اتومبیل‌رانی و رازهای مهندسی این برند آلمانی هستید، برای خواندن تاریخچه کامل و شگفت‌انگیز مرسدس بنز در فرمول یک، همین حالا کلیک کنید!

مرسدس‌بنزبرای ورود به فرمول یک زمان زیادی صرف نکرد تا خودش را به همه ثابت کند. سال ۱۹۵۴ در نخستین مسابقه‌اش با W 196 R به خط شروع گرندپری فرانسه رفت و همان روز دو جایگاه اول را گرفت. خوان مانوئل فانخیو اول شد و کارل کلینگ پشت سر او از خط پایان گذشت. فانخیو همان فصل قهرمان جهان شد، سال بعد هم قهرمانی را تکرار کرد. مرسدس در پایان ۱۹۵۵ از مسابقات کارخانه‌ای کنار رفت.

داستان مرسدس بنز در فرمول یک همین‌جا تمام نشد. ستاره سه‌پر چند دهه بعد ابتدا به‌عنوان تأمین‌کننده موتور برگشت، با مک‌لارن قهرمان شد، تیم قهرمان Brawn GP را خرید و سرانجام از سال ۲۰۱۴ یکی از مسلط‌ترین دوره‌های تاریخ این ورزش را ساخت. برای رسیدن از اولین پیروزی ۱۹۵۴ به هشت قهرمانی پیاپی سازندگان، باید این مسیر را قدم‌به‌قدم دنبال کنیم.

سابقه مسابقه‌ای مرسدس از خود فرمول یک قدیمی‌تر است. خودروهای مسابقه‌ای این شرکت در دهه ۱۹۳۰ با لقب «پیکان‌های نقره‌ای» در رقابت‌های گرندپری حضور داشتند. اما مسابقات قهرمانی جهان فرمول یک تازه در سال ۱۹۵۰ شکل گرفت و مرسدس چهار سال بعد به آن پیوست.

ورود رسمی در گرندپری فرانسه ۱۹۵۴ اتفاق افتاد. مرسدس برای این کار W 196 R را آماده کرده بود و نتیجه اولین حضور، تقریباً بهتر از هر شروع دیگری بود: مقام اول و دوم.

مرسدس برای ساخت W 196 R سراغ مجموعه‌ای از راه‌حل‌های فنی رفت که در میانه دهه ۱۹۵۰ بسیار پیشرفته محسوب می‌شدند. موتور ۲.۵ لیتری هشت‌سیلندر خطی، تزریق مستقیم سوخت و سیستم سوپاپ دسمودرومیک بخشی از این ترکیب بودند. موتور هم با زاویه در شاسی قرار گرفت تا خودرو ارتفاع کمتری داشته باشد و گیربکس به عقب منتقل شد تا توزیع وزن بهتر شود.

مرسدس حتی یک بدنه ثابت را برای همه پیست‌ها مناسب نمی‌دانست و W 196 R را متناسب با نوع مسیر آماده می‌کرد:

• نسخه Streamliner: بدنه‌ای آیرودینامیک با چرخ‌های پوشیده برای پیست‌های پرسرعت
• نسخه چرخ‌باز: مناسب مسیرهایی با پیچ‌های بیشتر و تغییر جهت‌های سریع‌تر
• موتور: ۲.۵ لیتری هشت‌سیلندر خطی با تزریق مستقیم سوخت
• دستاورد: قهرمانی جهان خوان مانوئل فانخیو در سال‌های ۱۹۵۴ و ۱۹۵۵

فانخیو البته فصل ۱۹۵۴ را با مازراتی آغاز کرده بود، اما پس از ورود مرسدس ادامه فصل را با W 196 R مسابقه داد. همین خودرو در دو فصل کوتاه حضور مرسدس، به یکی از مهم‌ترین ماشین‌های مسابقه‌ای تاریخ این برند تبدیل شد.

دوره نخست حضور مرسدس بنز در فرمول یک فقط دو فصل طول کشید. بعد از پایان فصل ۱۹۵۵، شرکت فعالیت تیم مسابقه‌ای کارخانه‌ای خود را متوقف کرد و تمرکز بیشتری روی توسعه خودروهای تولیدی گذاشت.

سال ۱۹۵۵ با حادثه مرگبار مسابقه ۲۴ ساعته لمان هم همراه بود و همین هم موجب شده تا خروج مرسدس گاهی فقط به این حادثه نسبت داده شود. اما ماجرا را نمی‌توان به یک علت خلاصه کرد. تصمیم مرسدس در چارچوب توقف برنامه مسابقه‌ای کارخانه‌ای این شرکت در پایان همان فصل گرفته شد. نتیجه عجیب بود. برندی که در دو فصل کوتاه به دو قهرمانی رانندگان رسیده بود، دیگر برای دهه‌ها تیم کارخانه‌ای مستقلی در فرمول یک نداشت.

مرسدس برای بازگشت منتظر سال ۲۰۱۰ نماند. حضور دوباره از جایی شروع شد که کمتر دیده می‌شد: پشت خودرو و در بخش پیشرانه.

این شرکت در سال ۱۹۹۴ با همکاری Sauber دوباره وارد فرمول یک شد و یک سال بعد همکاری طولانی خود با McLaren را آغاز کرد. این بار مرسدس بنز در فرمول یک بیشتر در نقش سازنده موتور دیده می‌شد.

• میکا هاکینن در سال‌های ۱۹۹۸ و ۱۹۹۹ قهرمان جهان شد.
• McLaren-Mercedes در سال ۱۹۹۸ عنوان قهرمانی سازندگان را گرفت.
• لوئیس همیلتون در سال ۲۰۰۸ با مک‌لارن مرسدس نخستین قهرمانی جهان خود را به دست آورد.

در ادامه خواهیم دید که مرسدس پیش از آنکه دوباره نام خودش را روی یک تیم کارخانه‌ای بگذارد، سال‌ها در بالاترین سطح فرمول یک موتور ساخته بود و تجربه فنی و مسابقه‌ای جمع کرده بود.

سال ۲۰۰۹ یک اتفاق غیرمنتظره مسیر داستان را تغییر داد. Brawn GP که از بقایای تیم هوندا شکل گرفته بود، با موتور مرسدس وارد فصل شد. جنسن باتن شش مسابقه از هفت مسابقه نخست را برد و در پایان هم قهرمان جهان شد. Brawn GP نیز قهرمانی سازندگان را به دست آورد.

چند ماه بعد، مرسدس بخش عمده این تیم را خرید. به این ترتیب، تیمی که امروز Mercedes-AMG Petronas می‌شناسیم از صفر ساخته نشد. ریشه مستقیم آن به همان Brawn GP قهرمان ۲۰۰۹ می‌رسد.

پس از ۵۵ سال، مرسدس در سال ۲۰۱۰ دوباره با تیم کارخانه‌ای خودش روی خط شروع فرمول یک ایستاد. ترکیب رانندگان هم به‌اندازه نام تیم جلب توجه می‌کرد. نیکو روزبرگ در کنار مایکل شوماخر قرار گرفت که پس از چند سال بازنشستگی به مسابقات برگشته بود.

اما این بار خبری از پیروزی فوری سال ۱۹۵۴ نبود. مرسدس در دو فصل نخست جایگاه چهارم سازندگان را گرفت و برای رسیدن به اولین برد دوران جدید باید تا سال ۲۰۱۲ صبر می‌کرد.

گرندپری چین ۲۰۱۲ نقطه پایان این انتظار بود. نیکو روزبرگ پول پوزیشن را گرفت و مسابقه را هم برد. این نخستین پیروزی یک تیم کارخانه‌ای مرسدس در فرمول یک پس از سال ۱۹۵۵ بود.

در همان حوالی، قطعات اصلی تیمی که چند سال بعد بر فرمول یک مسلط شد کنار هم قرار گرفتند. نیکی لائودا به تیم پیوست، مایکل شوماخر در پایان فصل ۲۰۱۲ بازنشسته شد و لوئیس همیلتون جای او را برای سال ۲۰۱۳ گرفت. توتو ولف نیز در سال ۲۰۱۳ وارد ساختار مدیریتی تیم شد. نتیجه این تغییرات یک سال بعد خودش را نشان داد.

فرمول یک در سال ۲۰۱۴ وارد دوره فنی تازه‌ای شد. موتورهای V8 تنفس طبیعی جای خود را به پیشرانه‌های ۱.۶ لیتری V6 توربو هیبرید دادند و بازیابی انرژی بخش مهمی از عملکرد خودرو شد.

در همان فصل، تیم:

• ۱۶ مسابقه از ۱۹ گرندپری را برد.
• ۱۱ بار مسابقه را با مقام‌های اول و دوم تمام کرد.
• قهرمانی سازندگان را به دست آورد.
• لوئیس همیلتون را به قهرمانی جهان رساند.

اما فصل ۲۰۱۴ فقط شروع ماجرای مرسدس بنز در فرمول یک بود.

از ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۱، مرسدس هشت بار پیاپی قهرمان سازندگان فرمول یک شد. هیچ تیم دیگری پیش از آن چنین رشته‌ای از قهرمانی‌های متوالی را ثبت نکرده بود.

در هفت فصل نخست این دوره، قهرمانی رانندگان هم به یکی از رانندگان مرسدس رسید:

• ۲۰۱۴: لوئیس همیلتون
• ۲۰۱۵: لوئیس همیلتون
• ۲۰۱۶: نیکو روزبرگ
• ۲۰۱۷: لوئیس همیلتون
• ۲۰۱۸: لوئیس همیلتون
• ۲۰۱۹: لوئیس همیلتون
• ۲۰۲۰: لوئیس همیلتون

سال ۲۰۲۱ عنوان رانندگان به مرسدس نرسید، اما تیم برای هشتمین سال پیاپی جام سازندگان را گرفت.

همین دوره است که جایگاه مرسدس بنز در فرمول یک مدرن را تعریف می‌کند. تیمی که در سال ۲۰۱۰ برای کسب اولین پیروزی تلاش می‌کرد، چهار سال بعد دوره‌ای را آغاز کرد که نزدیک به یک دهه ادامه یافت.

وقتی لوئیس همیلتون در سال ۲۰۱۳ مک‌لارن را ترک کرد و به مرسدس پیوست، تیم هنوز مدعی اصلی قهرمانی نبود. اما یک سال بعد شرایط کاملاً عوض شد. همیلتون شش قهرمانی جهان خود را با تیم کارخانه‌ای مرسدس به دست آورد. او در این سال‌ها ده‌ها پیروزی و پول پوزیشن برای تیم ثبت کرد و همکاری‌اش با مرسدس به یکی از موفق‌ترین همکاری‌های راننده و تیم در تاریخ فرمول یک تبدیل شد.

قوانین فنی سال ۲۰۲۲ دوباره فرمول یک را تغییر دادند. خودروها بر پایه فلسفه آیرودینامیکی تازه‌ای ساخته شدند و مرسدس دیگر برتری سال‌های آغاز عصر هیبرید را نداشت.

این دوره نشان داد حتی طولانی‌ترین سلطه‌های فرمول یک هم دائمی نیستند. تیمی که هشت سال پشت سر هم جام سازندگان را برده بود، دوباره مجبور شد برای رسیدن به صدر، مسیر توسعه را از نو طی کند.

اکنون مرسدس بنز در فرمول یک وارد دوره دیگری شده است. قوانین سال ۲۰۲۶ خودروها و قوای محرکه را دوباره تغییر داده‌اند و مرسدس با W17 در این دوره مسابقه می‌دهد. جورج راسل و کیمی آنتونلی نیز ترکیب رانندگان تیم را تشکیل می‌دهند.

داستان مرسدس بنز در فرمول یک یک مسیر مستقیم از پیروزی به پیروزی نیست. این برند در سال ۱۹۵۴ با یک دبل وارد مسابقات شد، پس از دو فصل کنار رفت، چند دهه بعد از مسیر موتور برگشت و سرانجام با خرید Brawn GP دوباره تیم کارخانه‌ای خودش را ساخت. نتیجه این مسیر، هشت قهرمانی پیاپی سازندگان و یکی از طولانی‌ترین دوره‌های برتری یک تیم در تاریخ فرمول یک بود.

این سابقه مسابقه‌ای بخشی از هویت مهندسی مرسدس‌بنز را هم شکل داده است. امروز محصولات جاده‌ای این برند مسیر متفاوتی از خودروهای فرمول یک دارند، اما همان نام و سابقه مهندسی را با خود حمل می‌کنند. در بازار ایران نیز راساموتور خاورمیانه مدل‌هایی از محصولات جدید مرسدس‌بنز را عرضه کرده است و امکان آشنایی با بخشی از خانواده امروزی این برند را برای خریداران ایرانی فراهم می‌کند.