یاماها MT-10 مدل ۲۰۲۶؛ هیولای چهارسیلندر ژاپنی با قلب سوپربایک R1

یاماها ام‌تی ۱۰ مدل ۲۰۲۶ را باید تکامل‌یافته‌ترین چهره‌ی هیولای چهارسیلندر این برند دانست؛ موتورسیکلتی که ظاهرش از یک جنگجوی خیابانی الهام گرفته و در دل خود، یکی از پیشرفته‌ترین پیشرانه‌های چهارسیلندر یاماها را پنهان کرده است. در میان نیکدهای ژاپنی، کمتر مدلی پیدا می‌شود که تا این اندازه میان خشونت بصری، فناوری سوپربایک و کاربری خیابانی تعادل برقرار کند.

به‌گزارش پدال، ام‌تی ۱۰ در مدل ۲۰۲۶ همچنان با پیشرانه‌ی ۹۹۸ سی‌سی CP4، فناوری‌های الکترونیکی پیشرفته، شاسی آلومینیومی دلتاباکس و مجموعه‌ای از تجهیزات برگرفته از دنیای سوپربایک‌ها عرضه می‌شود. قلب این موتورسیکلت با یاماها YZFR1 پیوند مستقیم دارد، اما یاماها آن را برای استفاده‌ی خیابانی و ارائه‌ی گشتاور بیشتر در دورهای پایین و میانی بازطراحی کرده است.

ام‌تی ۱۰ در خانواده‌ی هایپر نیکد یاماها قرار می‌گیرد؛ یعنی فلسفه‌ی آن ترکیب عملکرد یک موتورسیکلت اسپرت با وضعیت نشستن و طراحی نسبتا کاربردی‌تر یک نیکدبایک است. با این حال، نباید آن را صرفا یک R1 بدون فلاپ دانست، چون یاماها برای این موتورسیکلت تغییرات قابل‌توجهی در موتور، ورودی هوا، سیستم اگزوز، ضرایب و مشخصات کلی پیشرانه انجام داده تا خروجی آن بیشتر روی گشتاور، پاسخ سریع دریچه‌ی گاز و لذت رانندگی خیابانی متمرکز باشد.

در سینه ام‌تی ۱۰ یک موتور چهارسیلندر خطی ۹۹۸ سی‌سی، آب‌خنک و دابل‌OHC قرار دارد. حجم دقیق این پیشرانه ۹۹۸ سی‌سی، آرایش آن ۴ سیلندر خطی، تعداد سوپاپ‌ها ۱۶ عدد، قطر سیلندر ۷۹ میلی‌متر، کورس پیستون ۵۰٫۹ میلی‌متر و نسبت تراکم ۱۲ به ۱ اعلام شده است. حداکثر قدرت به ۱۶۵٫۹ اسب‌بخار در ۱۱٬۵۰۰ دور می‌رسد و حداکثر گشتاور نیز ۱۱۲ نیوتن‌متر در ۹٬۰۰۰ دور ثبت شده است. گیربکس ۶ سرعته است و انتقال نیرو هم از طریق زنجیر انجام می‌شود.

اعداد به‌تنهایی نمی‌توانند شخصیت این موتور را توضیح دهند، چون راز اصلی ام‌تی ۱۰ در میل‌لنگ کراس‌پلین یا CP4 نهفته است. در این معماری، موقعیت میل‌لنگ طوری تنظیم شده که توالی احتراق نامنظم‌تری نسبت به موتورهای چهارسیلندر خطی معمولی ایجاد شود و همین موضوع روی نحوه‌ی تولید و انتقال گشتاور اثر می‌گذارد. یاماها برای تشدید تجربه‌ی شنیداری راننده، سیستم ورودی هوا را با سه کانال ورودی با طول‌های متفاوت تنظیم کرده و روی طرفین باک نیز گریل‌های آمپلی‌فایر آکوستیک قرار داده است تا بخشی از صدای مکش مستقیما به سمت راننده هدایت شود.

در نتیجه، ام‌تی ۱۰ قرار نیست فقط سریع باشد؛ قرار است سریع بودنش را به شما بفهماند. موتور CP4 از خانواده‌ی پیشرانه‌ی مورد استفاده در R1 می‌آید، اما یاماها برای ام‌تی ۱۰ شخصیتی کاملا متفاوت ساخته است. در توسعه‌ی این مدل، تمرکز مشخصی روی افزایش حس گشتاور و پاسخ موتور وجود داشته و حتی برخی قطعات نسبت به R1 تغییر کرده‌اند؛ برای نمونه، افزایش اینرسی میل‌لنگ و تغییراتی در اجزای داخلی موتور با هدف ایجاد شخصیتی گشتاورمحورتر انجام شده است.

به همین دلیل ام‌تی ۱۰ را باید نسخه‌ی خیابانی و گشتاورمحور فلسفه‌ی CP4 دانست، نه یک R1 برهنه. یکی از نقاط قوت اصلی این موتورسیکلت، شاسی آلومینیومی دلتاباکس است؛ ساختاری که ریشه‌ی آن به موتورسیکلت‌های عملکردمحور یاماها و مشخصا خانواده‌ی R1 بازمی‌گردد. فاصله‌ی محوری ام‌تی ۱۰ تنها ۱۴۰۵ میلی‌متر است و زاویه‌ی فرمان ۲۴ درجه اعلام شده است. این ترکیب در کنار وزن نسبتا پایین، به موتورسیکلت کمک می‌کند واکنش سریع و چابکی مناسبی در تغییر مسیرها داشته باشد.

وزن تر ام‌تی ۱۰ برابر ۲۱۲ کیلوگرم اعلام شده و ارتفاع زین نیز ۸۳۵ میلی‌متر است. بنابراین با وجود موتور یک لیتری و قدرت نزدیک به ۱۶۶ اسب‌بخار، با یک موتورسیکلت غول‌پیکر و دست‌وپاگیر روبه‌رو نیستیم. در محور جلو یک دوشاخه‌ی معکوس کی‌وای‌بی با قطر ۴۳ میلی‌متر قرار دارد که کاملا قابل تنظیم است و ۱۲۰ میلی‌متر کورس دارد. در عقب هم یک کمک‌فنر کی‌وای‌بی قابل تنظیم با کورس ۱۲۰ میلی‌متر استفاده شده است؛ یعنی ام‌تی ۱۰ فقط برای شتاب‌گیری در خط مستقیم ساخته نشده و می‌توان تنظیمات تعلیق را براساس سبک رانندگی، وزن راننده، شرایط جاده و حتی استفاده‌ی پیست تغییر داد.

ترمزهای بزرگ هم برای مهار ۱۶۵٫۹ اسب‌بخار قدرت در نظر گرفته شده‌اند. در قسمت جلو دو دیسک ۳۲۰ میلی‌متری با کالیپرهای چهارپیستونه رادیال قرار دارند و در عقب نیز دیسک ۲۲۰ میلی‌متری دیده می‌شود. سامانه‌ی ای‌بی‌اس به مجموعه‌ی کنترل الکترونیکی موتورسیکلت متصل است و در شرایط خاص می‌تواند با اطلاعات مربوط به زاویه‌ی خواب موتور، میزان مداخله‌ی ترمز را تنظیم کند. در موتورسیکلتی با این سطح از قدرت، چنین سامانه‌ای اهمیت زیادی دارد، چون اختلاف بین یک ترمز معمولی و یک ترمز هوشمند هنگام ترمزگیری داخل پیچ می‌تواند تعیین‌کننده باشد.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های ام‌تی ۱۰، مجموعه‌ی الکترونیکی آن است. یاماها از یک ای‌ام‌یو شش‌محوره استفاده کرده که شتاب و نرخ چرخش موتورسیکلت را در چند محور اندازه‌گیری می‌کند و این اطلاعات را در اختیار مجموعه‌ای از سیستم‌های کنترلی می‌گذارد؛ از جمله کنترل کشش حساس به زاویه‌ی خواب، کنترل لغزش چرخ عقب، کنترل بلند شدن چرخ جلو، مدیریت ترمز موتور، کنترل ترمز و ای‌بی‌اس حساس به زاویه، راید بای وایر، چهار حالت مختلف پاسخ موتور، کوئیک شیفتر، کروز کنترل و محدودکننده‌ی سرعت. یعنی ام‌تی ۱۰ از آن دسته موتورسیکلت‌هایی نیست که تمام توان خود را به مهارت خام راننده واگذار کند، هرچند هدف این سیستم‌ها حذف هیجان نیست و قرار است قدرت بسیار زیاد موتور را در شرایط مختلف قابل‌کنترل‌تر کند.

سیستم یاماها راید کنترل یا VRC به راننده اجازه می‌دهد رفتار موتور و سامانه‌های کمکی را متناسب با شرایط تغییر دهد. سامانه‌ی وای‌سی‌سی‌تی یا همان دریچه‌ی گاز الکترونیکی نیز به‌صورت لحظه‌ای میزان باز شدن دریچه‌ها را براساس فرمان راننده و اطلاعات مدیریت موتور تنظیم می‌کند. در نتیجه ام‌تی ۱۰ می‌تواند در یک حالت پاسخ نسبتا آرام‌تری داشته باشد و در حالت دیگر واکنش بسیار تهاجمی‌تری به چرخاندن گاز نشان دهد. گیربکس این مدل شش سرعته است و به کلاچ کمکی و لغزشی مجهز شده تا هم نیروی موردنیاز برای کار با اهرم کلاچ کاهش یابد و هم هنگام معکوس‌دادن‌های تهاجمی، کنترل بهتری روی رفتار چرخ عقب فراهم شود. در کنار آن، سیستم کوئیک شیفت امکان تعویض سریع دنده بدون استفاده از کلاچ را فراهم می‌کند.

ظاهر ام‌تی ۱۰ برخلاف بسیاری از نیکدبایک‌های ژاپنی، تلاش نمی‌کند زیبا یا حتی کلاسیک به نظر برسد. طراحی آن عمدا خشن است و چراغ‌های ال‌ای‌دی دوقلو در جلو، ورودی‌های بزرگ هوا در دو طرف باک و بدنه‌ای که تا حد امکان از پوشش‌های غیرضروری خالی شده، ظاهر این موتورسیکلت را به یک ماشین مکانیکی و تهاجمی نزدیک کرده‌اند. یاماها تلاش کرده موتور، شاسی و اجزای مکانیکی تا حد امکان در معرض دید قرار بگیرند و همین رویکرد، ام‌تی ۱۰ را به نماد فلسفه‌ی دارک ساید ژاپن تبدیل کرده است.

در مقابل ظاهر خشن موتورسیکلت، فضای راننده کاملا مدرن است. ام‌تی ۱۰ به نمایشگر رنگی TFT با اندازه‌ی ۴٫۲ اینچ مجهز شده که اطلاعات موتور، حالت‌های رانندگی و سیستم‌های الکترونیکی را نمایش می‌دهد. کروز کنترل نیز به‌صورت استاندارد ارائه می‌شود و یک خروجی ۱۲ ولتی برای تجهیزات الکترونیکی در نظر گرفته شده است. از نظر ابعاد، طول ۲۱۰۰ میلی‌متر، عرض ۸۰۰ میلی‌متر، ارتفاع ۱۱۶۵ میلی‌متر، فاصله از زمین ۱۳۵ میلی‌متر، ظرفیت باک ۱۷ لیتر و وزن تر ۲۱۲ کیلوگرم اعلام شده است. مشخصات رسمی یاماها برای بازار اروپا نیز مصرف سوخت ۶٫۸۳ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر را تأیید می‌کنند.

یاماها برای کسانی که از ام‌تی ۱۰ استاندارد هم راضی نیستند، نسخه‌ی ام‌تی ۱۰ اس‌پی را عرضه می‌کند. از نظر موتور، نسخه‌ی SP همچنان همان پیشرانه‌ی ۹۹۸ سی‌سی CP4 با ۱۶۵٫۹ اسب‌بخار و ۱۱۲ نیوتن‌متر را دارد، بنابراین تفاوت اصلی در قدرت موتور نیست. نقطه‌ی تمایز اصلی به سیستم تعلیق بازمی‌گردد؛ در این نسخه، کمک‌فنر عقب از برند اوهلینز و سیستم تعلیق نیمه‌فعال پیشرفته‌تر در اختیار راننده قرار می‌گیرد. وزن تر SP نیز حدود ۲۱۴ کیلوگرم است. به همین دلیل، اگر ام‌تی ۱۰ استاندارد را یک هایپرنیکد بسیار سریع بدانیم، ام‌تی ۱۰ SP بیشتر به سمت یک موتورسیکلت خیابانی با قابلیت جدی پیست حرکت می‌کند.

در بازار آمریکا، قیمت پایه‌ی مدل ۲۰۲۶ ام‌تی ۱۰ از ۱۴٬۹۹۹ دلار آغاز می‌شود و هزینه‌ی مقصد جداگانه محاسبه می‌شود. البته قیمت اروپایی و قیمت نهایی در کشورهای مختلف می‌تواند به‌دلیل مالیات، هزینه‌ی حمل، استانداردهای آلایندگی و عوارض واردات تفاوت قابل‌توجهی داشته باشد، بنابراین تبدیل مستقیم قیمت آمریکا به تومان، بدون درنظر گرفتن هزینه‌های واردات، برای بازار ایران معیار مناسبی نیست. از سوی دیگر، ام‌تی ۱۰ برای تازه‌کارها ساخته نشده؛ ۱۶۵٫۹ اسب‌بخار قدرت در موتورسیکلتی با وزن تر حدود ۲۱۲ کیلوگرم یعنی نسبت قدرت به وزن بسیار بالا، اما یاماها تلاش کرده این قدرت را با شاسی کوتاه و چابک، تعلیق قابل تنظیم، ترمزهای قدرتمند و سامانه‌های الکترونیکی قابل‌کنترل کند.

از نظر فنی، پاسخ به نزدیکی ام‌تی ۱۰ به R1 «بله، اما نه کاملا» است. ام‌تی ۱۰ بخش مهمی از فناوری پیشرانه و شاسی خود را از دنیای R1 گرفته، اما ماموریت متفاوتی دارد. R1 برای حمله به پیچ‌ها و ثبت زمان در پیست ساخته شده است، در حالی که ام‌تی ۱۰ می‌خواهد همان دی‌ان‌ای را به خیابان بیاورد. به همین دلیل موتور آن برای گشتاور و پاسخ خیابانی تنظیم شده، موقعیت نشستن راحت‌تر است و بدنه فاقد فلاپ‌های بزرگ یک سوپربایک باقی مانده؛ اگر R1 یک شمشیر مسابقه‌ای باشد، ام‌تی ۱۰ همان شمشیر با دسته‌ای مناسب‌تر برای نبرد خیابانی است.

مدل ۲۰۲۶ شاید روی کاغذ انقلابی تازه در خانواده‌ی MT ایجاد نکرده باشد، اما همین مسئله نقطه‌ی قوت آن به شمار می‌آید. یاماها هنوز یکی از معدود نیکدهای بازار را تولید می‌کند که در قلب خود یک موتور چهارسیلندر کراس‌پلین یک لیتری دارد؛ موتوری که مستقیما از میراث R1 آمده و در کنار شاسی دلتاباکس، سیستم تعلیق کی‌وای‌بی، ترمزهای قدرتمند و ای‌ام‌یو شش‌محوره، ترکیبی کم‌نظیر می‌سازد. ۱۶۵٫۹ اسب‌بخار، ۱۱۲ نیوتن‌متر، وزن ۲۱۲ کیلوگرم و صدای خاص CP4 شاید برای توصیف ام‌تی ۱۰ کافی به نظر برسند، اما جذابیت اصلی این موتورسیکلت در چیزی فراتر از اعداد نهفته است؛ ام‌تی ۱۰ قرار نیست فقط شما را سریع به مقصد برساند، بلکه می‌خواهد مسیر رسیدن به مقصد را به یک اتفاق تبدیل کند.

شما درباره‌ی تکامل‌یافته‌ترین نسخه از هیولای چهارسیلندر یاماها چه نظری دارید؟