آموزش صحیح ترمزگیری موتورسیکلت و اسکوتر برای جلوگیری از زمین خوردن

یکی از پرسش‌های رایج میان موتورسواران، به‌ویژه افراد تازه‌کار، این است که برای کاهش سرعت یا توقف باید بیشتر از ترمز جلو استفاده کرد یا ترمز عقب. برخی تصور می‌کنند ترمز جلو خطرناک است و ممکن است باعث زمین خوردن شود، درحالی‌که عده‌ای دیگر ترمز عقب را برای همه شرایط کافی می‌دانند. واقعیت این است که هر دو ترمز ضروری‌اند، اما سهم آن‌ها در توقف موتورسیکلت یکسان نیست.

هنگام ترمزگیری، وزن موتورسیکلت و راکب به سمت چرخ جلو منتقل می‌شود. در نتیجه، چسبندگی لاستیک جلو به سطح زمین افزایش می‌یابد و این چرخ می‌تواند نیروی ترمز بیشتری را تحمل کند. به همین دلیل، ترمز جلو معمولاً حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد قدرت توقف موتورسیکلت را تأمین می‌کند.

بنابراین، پاسخ کوتاه این است که ترمز جلو باید سهم بیشتری از نیروی ترمزگیری را بر عهده داشته باشد؛ اما این موضوع به معنای کنار گذاشتن ترمز عقب نیست. استفاده فقط از ترمز جلو یا عقب، به‌خصوص در شرایط اضطراری، می‌تواند فاصله توقف را افزایش دهد و کنترل وسیله را دشوار کند.

ترمز عقب در کنار ترمز جلو، به پایدار ماندن موتورسیکلت و کوتاه‌تر شدن مسیر توقف کمک می‌کند. در ترمزگیری عادی، بهتر است هر دو ترمز تقریباً هم‌زمان و با فشاری تدریجی به کار گرفته شوند. فشار ناگهانی روی ترمز جلو ممکن است باعث قفل شدن چرخ، به‌خصوص روی سطح خیس یا شنی شود. از سوی دیگر، فشار بیش از حد روی ترمز عقب نیز به دلیل سبک شدن چرخ عقب هنگام کاهش سرعت، می‌تواند آن را قفل و باعث لغزش کند.

در اسکوترهای اتوماتیک نیز اصل کلی تفاوتی ندارد. معمولاً اهرم ترمز جلو روی دسته راست و اهرم ترمز عقب روی دسته چپ قرار دارد. راکب باید به‌جای کشیدن ناگهانی یکی از اهرم‌ها، هر دو را به‌صورت کنترل‌شده فشار دهد. در اسکوترهای مجهز به ترمز ترکیبی یا CBS، فشار دادن یک اهرم ممکن است بخشی از نیروی ترمز را به چرخ دیگر نیز منتقل کند؛ بااین‌حال، شیوه استفاده باید مطابق دفترچه همان مدل باشد.

در موتورسیکلت‌های مجهز به ABS نیز استفاده هم‌زمان از هر دو ترمز توصیه می‌شود. ABS از قفل شدن چرخ‌ها جلوگیری می‌کند، اما قوانین فیزیک را از بین نمی‌برد و روی سطح بسیار لغزنده همچنان باید ترمزگیری با کنترل انجام شود.

بهترین حالت این است که بیشتر کاهش سرعت پیش از ورود به پیچ انجام شود. اگر مجبور شدید هنگام پیچیدن ترمز بگیرید، فشار هر دو ترمز باید نرم و تدریجی باشد و هم‌زمان تا حد امکان موتورسیکلت را از حالت خوابیده خارج کنید. در حالت خوابیده، بخشی از چسبندگی لاستیک صرف حفظ مسیر پیچ می‌شود و ظرفیت کمتری برای ترمزگیری باقی می‌ماند.

در مجموع باید گفت ترمز جلو قدرت اصلی توقف را فراهم می‌کند، اما ترمز عقب نیز برای تکمیل عملکرد و حفظ تعادل اهمیت دارد. عادت درست این است که در هر توقف، از هر دو ترمز استفاده شود و فشار ترمز جلو به‌صورت تدریجی افزایش یابد؛ نه اینکه یکی از آن‌ها به‌طور کامل کنار گذاشته شود.