اعلام عوارض گمرکی واردات خودرو برای ایرانیان خارج کشور
بر اساس این دستورالعمل، ایرانیان مقیم خارج از کشور با تابعیت ایرانی، حداقل ۱۸ سال سن و شروع اقامت از تاریخ ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ ـ حتی بهمدت یک روز ـ مشمول این مصوبه میشوند. تشخیص وضعیت اقامت بر عهده وزارت امور خارجه است و متقاضیان باید پس از اعلام رسمی، از طریق سامانه «میخک» اقدام کنند. شرط اصلی این است که فرد تا ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ مقیم خارج از کشور بوده و خودرو را حداکثر تا ۱۲ آذر ۱۴۰۴ خریداری کرده باشد.
به گفته حاجیزاده، مدیرکل دفتر صنایع خودرو، نیروی محرکه و حملونقل وزارت صنعت، معدن و تجارت، خودروهای سواری نو و کارکرده با حداکثر پنج سال ساخت امکان دریافت مجوز ثبت سفارش دارند. در این مرحله، تنها خودروهایی قابل واردات هستند که مالکیت آنها تا ۱۲ آذر ۱۴۰۴ به نام متقاضی ثبت شده باشد. خودروهای کارکرده با پیمایش بیش از ۹۹ کیلومتر نیز از دریافت شناسنامه گارانتی معاف هستند.
بر اساس این ضوابط، واردات خودروهای راستفرمان و برندهای آمریکایی ممنوع است و هر فرد مشمول تنها مجاز به واردات یک دستگاه خودرو خواهد بود. همچنین امکان ثبت سفارش از این محل تا تاریخ ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ پیشبینی شده است.
مدیرکل دفتر صنایع خودرو وزارت صمت تاکید کرد واردات این خودروها در قالب «رویه بدون انتقال ارز» انجام میشود و ثبت سفارش صرفاً از محل بند ۹ ماده ۳۸ آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات خواهد بود. سایر شرایط و الزامات نیز تابع قوانین و آییننامههای جاری مربوط به واردات خودروهای نو و کارکرده است.
تعرفههای تعیینشده برای این گروه با تعرفههای اعلامشده برای واردات خودرو توسط اشخاص حقیقی و حقوقی داخل کشور متفاوت است. متن ابلاغیه وزارت صمت به شرح زیر است:
هیئت وزیران در جلسه مورخ ۱۴۰۴/۹/۱۲، بنا به پیشنهاد مشترک وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان برنامه و بودجه کشور و با استناد به مصوبه مورخ ۱۴۰۴/۹/۸ شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا و اصل ۱۳۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تصویب نمود:
۱- در تبصره (۱) ماده (۲) آییننامه اجرایی بند (ر) تبصره (۱) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور، موضوع تصویبنامه شماره ۵۰۷۰۳/ت ۶۱۸۸۱هـ مورخ ۱۴۰۴/۳/۲۱ (با اصلاحات بعدی)، عبارت «به تشخیص وزارت امور خارجه» پس از عبارت «دارای کارت اقامت» اضافه میشود.
۲- حقوق ورودی خودروهای مشمول جدول این بند، برای ایرانیان مقیم خارج از کشور به شرح زیر است:
نوع پیشرانه | مشخصات | تعرفه گمرک |
|---|---|---|
برقی | – | ۴% |
پلاگین هیبرید | – | ۱۵% |
هیبرید | – | ۱۰۰% |
بنزینی | تا ۱۵۰۰ سیسی | ۱۱۰% |
بنزینی | از ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سیسی | ۱۲۰% |
بنزینی | از ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سیسی | ۱۳۰% |
بنزینی | از ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سیسی | ۱۴۵% |
بنزینی | بیش از ۳۰۰۰ سیسی | ۱۶۵% |
۳- تعرفههای موضوع جدول فوق تا پایان سال ۱۴۰۵ معتبر هستند. در اجرای این تصویبنامه، بند (ج) ماده (۴) و تبصره ماده (۹) آییننامه اجرایی ماده (۱۱) قانون ساماندهی صنعت خودرو موضوع تصویبنامه شماره ۶۶۵۳۸/ت ۶۱۶۸۷هـ مورخ ۱۴۰۴/۳/۲۴ لازمالاجرا نمیباشد.
جمعبندی و تحلیل سیاست واردات خودروی کارکرده توسط ایرانیان مقیم خارج
سیاست جدید واردات خودروی کارکرده توسط ایرانیان مقیم خارج، با یک شوک بزرگ همراه شده است. در حالی که همه منتظر مسیری هموار برای ورود خودروهای اقتصادی بودند، دولت تعرفههایی را برای واردات شخصی تعیین کرده که عملاً خرید خودروهای ارزانقیمت را بیمعنا میکند.
تبعیض آشکار است. برای خودروهای بنزینی با حجم موتور زیر ۱۵۰۰ و ۲۰۰۰ سیسی، تعرفههای واردات برای مردم عادی به ترتیب ۱۱۰ و ۱۲۰ درصد تعیین شده است. این در حالی است که شرکتهای واردکننده برای همین خودروها فقط تعرفههای ۲۰ و ۴۰ درصدی میپردازند. این اختلاف فاحش، یک پیام روشن دارد: دولت به دنبال حداکثر کردن درآمد گمرکی خود از محل واردات است، نه شکستن قیمتها در بازار.
خودروهای گرانقیمت؛ مسیر بازتر، جیب پرتر برای دولت
در مقابل، به نظر میرسد مسیر برای ورود خودروهای گرانتر هموارتر است. هرچند تعرفهها برای خودروهای با حجم موتور بالاتر از ۲۰۰۰، ۲۵۰۰ و ۳۰۰۰ سیسی به ترتیب به ۱۳۰، ۱۴۵ و ۱۶۵ درصد میرسد، اما یک نکته کلیدی وجود دارد. قیمت بسیار پایینتر این خودروها در بازارهای جهانی باعث میشود که واردات یک شاسیبلند کارکرده، حتی با این تعرفههای سنگین، همچنان در مقایسه با قیمتهای نجومی بازار ایران توجیه اقتصادی داشته باشد.
این رویکرد نشان میدهد که سیاستگذار، بدون تکیه بر ارز داخلی و با اتکا به منشأ ارز خارجی، عملاً واردکنندگان را به سمت خرید خودروهای گرانتر سوق میدهد تا درآمد مالیاتی و گمرکی خود را به بالاترین حد ممکن برساند.
برقیها و هیبریدیها؛ همچنان جذاب اما با یک تبصره
در این میان، خودروهای برقی و پلاگین هیبرید با تعرفه جذاب ۱۵ درصدی، همچنان بهترین گزینه برای واردات هستند. این خودروها که باتری آنها مستقلاً از طریق منبع خارجی شارژ میشود، از حمایت تعرفهای برخوردارند.
اما داستان برای برخی خودروهای هیبریدی لوکس متفاوت است. شاسیبلندهای محبوب و لوکسی که از سیستم هیبریدی معمولی (غیر پلاگین) در کنار موتور بنزینی پرحجم استفاده میکنند، حالا با تعرفه ۱۰۰ درصدی روبرو شدهاند. این تصمیم یک راهکار میانی است: واردات این غولهای جاده ممنوع نیست، اما سود اصلی آن مستقیم به خزانه دولت واریز میشود. بعلاوه برخی خودروهای با هیبرید خفیف نیز که عملا بیشتر بنزینی محسوب میشوند تا هیبریدی، دیگر از این بخشش تعرفهای بینصیب خواهند ماند.
اعتماد از دست رفته؛ آیا این قانون اجرا میشود؟
با وجود ترسیم تمام چارچوبهای قانونی، تجربههای گذشته و وعدههای عملنشده، اعتماد عمومی را به شدت کاهش داده است. بازار خودرو فعلاً در سکوت به سر میبرد و خریداران منتظرند تا اولین خودروهای کارکرده را در خیابانها ببینند. تا زمانی که این سیاست به نتایج ملموس و عملی در بازار منجر نشود، نمیتوان انتظار واکنش جدی و کاهش قیمت را داشت، هرچند امید به بهبود شرایط همچنان زنده است.
نظر شما درباره این اختلاف تعرفهها چیست؟ آیا واردات خودروی کارکرده با این شرایط برای مردم عادی منطقی است؟