موتور بایروتاری، پیشرانهی انقلابی با سیلندرهای چرخان!
سالهاست که علاقهمندان به پیشرانههای درونسوز در دو جبهه مقابل هم قرار گرفتهاند. طرفداران سرسخت موتورهای پیستونی و شیفتگان موتورهای وانکل یا روتاری. هرکدام دلایل خودشان را دارند و کوتاه نمیآیند اما شاید راهحل درست، ترکیب نقاط قوت هر دو موتور در یک پکیج واحد باشد. اینجاست که شرکت چکی Knob Engines وارد میدان میشود. آنها با معرفی موتور بایروتاری، مفهومی را ارائه کردهاند که گویی فرزند مشترک این دو فناوری است. این پیشرانه که بهطور خاص برای بازار هوانوردی طراحی شده، قواعد بازی را برای پرندههای سبک تغییر داده است.
رقص هماهنگ بدنه و میللنگ
استفاده از واژه روتاری بهتنهایی میتواند گمراهکننده باشد زیرا این کلمه طیف وسیعی از موتورها را پوشش میدهد. بایروتاری را میتوان تلاقی موتورهای چرخان قدیمی هواپیماها و موتورهای وانکل دانست که سالها بعد ظهور کردند؛ اما تفاوت اصلی اینجاست که در موتور بایروتاری، هم سیلندرها و هم میللنگ میچرخند! این چرخش همزمان دلیل نامگذاری «بایروتاری» است. بااینوجود، پورتهای ورودی و خروجی و شمعها به سبک موتورهای وانکل روی بدنه ثابت ماندهاند که نشان از یک مهندسی دقیق و ترکیبی دارد.
مزیتهای فنی
ادعاهای شرکت سازنده دربارهٔ مزایای این طرح خیرهکننده است. مهمترین ویژگی، حذف «ایپکس سیل» است؛ قطعهای که همیشه پاشنه آشیل موتورهای وانکل بوده است. ایپکس سیل تیغهای است که در سه نوک مثلث روتور در موتورهای وانکل نصب میشود و وظیفهای مشابه رینگ پیستون در موتورهای پیستونی دارد اما خیلی زود فرسوده میشود. علاوه بر این، ابعاد موتور بایروتاری بسیار کوچک شده و پیچیدگیهای مکانیکی آن نسبت به موتورهای پیستونی بهشدت کاهش یافته است. به لطف چرخش معکوس اجزا، اثر ژیروسکوپی کاهش یافته و لرزش موتور به حداقل رسیده است. این یعنی پروازی نرمتر و استهلاک کمتر قطعات بدنه که برای هواپیماها بسیار مفید است.
چرا این موتور روی خودروها نصب نمیشود؟
کورس پیستون در این موتور بسیار کوتاه است که یعنی برای تولید قدرت مناسب، موتور باید در دورهای بسیار بالا کار کند. همچنین تغییر سطح قدرت خروجی در آن کند انجام میشود. دقیقاً به همین دلیل است که بایروتاری به درد ترافیک شهری و شتابگیریهای ناگهانی خودروها نمیخورد اما برای هواپیماهای سبک و پهپادها که اغلب با دور موتور ثابت و بالا حرکت میکنند، گزینهای ایدهآل و منطقی محسوب میشود.