پیشدستی چین با تعریف اولین استاندارد باطری حالت جامد جهان
تسلا، فورد و هیوندای هنوز در حال کلنجار رفتن با فناوری باتریهای لیتیوم یونی هستند؛ تکنولوژیای که بیش از سه دهه از عمرش میگذرد و دیگر نفسهای آخرش را میکشد. همه میدانند که آینده متعلق به باتری حالت جامد است و رقابت برای دستیابی به آن به اوج رسیده؛ تویوتا وعده داده تا سال ۲۰۲۷ اولین نمونههای این باطری را رو کند اما داستان اصلی اینجاست که چین منتظر نمانده تا صرفاً یک محصول بسازد بلکه تصمیم گرفته قوانین را بنویسد. چین با معرفی اولین استاندارد ملی جهان برای این باتریها، عملاً تعیین میکند که این فناوری نسل جدید چگونه باید طبقهبندی، تأیید و درنهایت فروخته شود.
در این راستا، کمیته فنی استانداردسازی خودروی چین پیشنویس استانداردی را منتشر کرده است. این سند یک خط قرمز پررنگ روی ابهامات میکشد و باتریها را بر اساس نحوه حرکت یونها در سلول به سه دسته شامل مایع، نیمه جامد و تمام جامد تقسیم میکند. استاندارد جدید، سطح فنی را هم بهشدت بالا برده است. طبق این سند، برای اینکه یک باتری واقعاً حالت جامد نامیده شود، نباید تحت شرایط خشککردن در خلأ، بیش از ۰.۵ درصد کاهش وزن داشته باشد. هدف از تدوین این استاندارد، جدا کردن فناوریهای اصیل و پیشرفته از شیمیهای انتقالی است که هنوز به الکترولیتهای مایع وابستهاند. این موضوع وقتی اهمیت پیدا میکند که بدانیم برندهای لوکسی مانند بوگاتی (با همکاری ریماک) هم به دنبال استفاده از این فناوری در آینده هستند.
بسیاری از کارشناسان، باتریهای حالت جامد را ناجی بازار خودرو برقی میدانند؛ بازاری که اخیراً با افت اشتیاق خریداران مواجه شده است. این باتریها وعده انرژی بیشتر، ایمنی بالاتر و عمر طولانیتر را میدهند، اما نبود یک تعریف واحد، تجاریسازی آنها را کند کرده بود. چین دقیقاً دست روی همین نقطهضعف گذاشته است. این سند تنها اولین قدم از یک برنامه چهار مرحلهای است. قوانین مربوط به عملکرد، ایمنی و طول عمر باتریها نیز در حال تدوین هستند تا این فناوری از پروژههای آزمایشگاهی به یک محصول صنعتی و قابلاعتماد تبدیل شود.
این استانداردها در حالی تدوین شده که بیوایدی جایگاه تسلا را بهعنوان پرفروشترین برند برقی جهان تصاحب کرده است. غولهای باتریسازی مثل CATL و بیوایدی که بیش از نیمی از باتریهای جهان را تأمین میکنند، قصد دارند تولید محدود نمونههای حالت جامد را از حدود سال ۲۰۲۷ آغاز کنند. برای بقیه دنیا، پیام این اقدام ترسناک و درعینحال واضح است؛ وقتی باتریهای حالت جامد بالاخره به نمایشگاههای خودرو سرازیر شوند، این چین خواهد بود که قبلاً تعریف کرده «حالت جامد» دقیقاً چه معنایی دارد. آنها با این کار، زمین بازی را سالها قبل از تولید انبوه محصول، به نفع خود تغییر دادهاند.