تحول اتوبوسهای شهری برقی با تکنولوژی باطری در شاسی بیوایدی
بیوایدی قصد دارد قواعد را در حملونقل عمومی بازنویسی کند. داستان جدید این غول چینی، ادغام کامل باتری با استخوانبندی اتوبوس است. فناوری پیشرفتهای که تحت عنوان «سلول به شاسی» یا CTC شناخته میشود، حالا مرزهای آزمایشگاه را رد کرده و کف خیابانهای جهان در حال خودنمایی است. این معماری نوین که با پلتفرم e-Bus 3.0 در سال ۲۰۲۵ معرفی شد، اکنون در سال ۲۰۲۶ به مرحله عملیاتی رسیده است. ماجرا دیگر نصب یک پک باتری زیر صندلیها نیست و حالا شاسی اتوبوس، همان باتری است.
شواهد این تغییر بزرگ را میتوان در قلب اروپا دید. در بوداپست مجارستان، ناوگانی شامل ۸۲ دستگاه اتوبوس جدید که از همین طراحی یکپارچه بهره میبرند، از اوایل سال ۲۰۲۶ خدمترسانی را آغاز کردهاند. این اتوبوسها نهتنها سبکتر هستند بلکه فضای داخلی بهینهتری هم دارند؛ اما جاهطلبی چینیها به اروپا ختم نمیشود. سنگاپور هم به این بازی پیوسته است. سازمان حملونقل زمینی این کشور در دسامبر ۲۰۲۵ قرارداد سنگینی بست که طبق آن، بیوایدی وظیفه تأمین ۲۱۰ دستگاه اتوبوس را بر عهده گرفت. این سفارش شامل ۱۶۰ اتوبوس یکطبقه و ۵۰ مدل دوطبقه است که قرار است از اواخر ۲۰۲۶ وارد چرخه شوند.
در ژاپن اما داستان کمی متفاوت است. مدل کوچک J6 بیوایدی، اخیراً در شهر توچیگی وارد خط سرویسدهی شده است. این اتوبوس با طول ۷ متر و عرض کمی بیش از ۲ متر، دقیقاً برای کوچهپسکوچههای باریک ژاپن طراحی شده است. با وجود ابعاد کوچک، این اتوبوس کوچک برقی میتواند بین ۲۵ تا ۳۱ مسافر را جابهجا کند و با یکبار شارژ، مسافتی حدود ۲۰۰ کیلومتر را بپیماید. استفاده از باتریهای لیتیوم-آهن فسفات در این مدل، نشان میدهد که ایمنی همچنان اولویت اول است.
سیر تکامل اتوبوسهای برقی شبیه به رژیم لاغری بوده است. ابتدا از روش CTM استفاده میشد که یعنی باتریها مثل یک چمدان سنگین در جای موتور قدیمی نصب میشدند. بعد نوبت به CTP رسید که ماژولهای اضافه را حذف کرد و ۱۵ تا ۲۰ درصد فضا را بازگرداند. حالا اما با CTC، باتری بخشی از اسکلت خودروست. این یکپارچگی در مدل C11 باعث شده تا حجم فضای بار به ۷ مترمکعب برسد. مهمتر اینکه با یککاسه شدن کف و باتری، حدود ۳۷۰ قطعه از ساختار اتوبوس حذف شده است. کمتر شدن این قطعات به معنای استهلاک کمتر و وزن پایینتر خواهد بود.
علاوه بر این، پلتفرم جدید از معماری برق ۱۰۰۰ ولتی استفاده میکند که نتیجه آن کاهش اتلاف انرژی تا ۱۸ درصد است. این عدد در دنیای خودروهای سنگین به معنای صرفهجویی عظیم در هزینهها خواهد بود. همچنین در هوای سرد که کابوس خودروهای برقی است، این سیستم میتواند برد حرکتی را بین ۵۰ تا ۸۰ کیلومتر در روز افزایش دهد. البته نباید فراموش کرد که یکپارچه شدن باتری و شاسی، چالشهای جدیدی هم دارد. تعمیرات این سیستمها پیچیدهتر از قبل است و مکانیکهای سنتی راه سختی برای یادگیری در پیش دارند. بااینحال، بیوایدی با تحویل بیش از ۵ هزار اتوبوس در اروپا طی سال ۲۰۲۵ و تأسیس مراکز خدمات در استرالیا، نشان داده که آینده را نه در موتورهای پرسروصدا، بلکه در شاسیهای هوشمند و بیصدا میبیند.