بادبان‌های استوانه‌ای مصرف سوخت کشتی‌ها را تا 90 درصد کاهش می‌دهند

ستون‌های عظیمی شبیه پایه‌های پل که روی کشتی‌های باری غول‌پیکر سبز شده‌اند. این تصویر عجیب، چهرهٔ یک فناوری انقلابی است که استارتاپ کوفلو جت (CoFlow Jet) توسعه داده و وعده داده که هزینهٔ سوخت کشتی‌ها را تا ۹۰ درصد کاهش خواهد داد. صنعت کشتیرانی جهانی زیر فشاری بی‌سابقه قرار دارد. از یک سو، قیمت سوخت سر به فلک کشیده و از سوی دیگر، قوانین سخت‌گیرانه‌ای شرکت‌ها را ملزم می‌کند تا سال ۲۰۵۰ به وضعیت کربن خنثی برسند. در چنین شرایطی، بازگشت به بادبان‌ها، این ابزار هزاران ساله یک ضرورت استراتژیک است. البته بازگشت به گذشته به این سادگی‌ها نیست. بادبان‌های سنتی دو مشکل اساسی داشتند؛ اول اینکه به خدمهٔ بسیار زیادی نیاز داشتند و دوم، کاملاً به جهت و شدت باد وابسته بودند. همین دو عامل باعث شد با ظهور موتورهای بخار و دیزل، بادبان‌ها به خاطره‌ها بپیوندند و صرفاً برای قایق‌های تفریحی استفاده شوند.

اما امروز، فناوری چهرهٔ بازی را عوض کرده است. به‌جای هکتارها پارچه و دکل‌های چوبی، سیستم‌های جدید از بادبادک‌های غول‌پیکر، پره‌های کامپوزیتی و حتی بدنهٔ خود کشتی به‌عنوان بادبان استفاده می‌کنند؛ اما ایدهٔ پروفسور GeCheng Zha از دانشگاه میامی، یک قدم فراتر می‌رود. فناوری او، نسخهٔ بهبودیافتهٔ با یک تفاوت بنیادین از روتورهای فلتنر است که در دههٔ ۱۹۲۰ توسعه یافتند. روتورهای قدیمی برای ایجاد نیروی پیشران باید می‌چرخیدند، اما استوانه‌های کوفلو جت کاملاً ثابت هستند. این استوانه‌ها بخش کوچکی از هوای باد را به درون خود می‌کشند، آن را فشرده کرده و از بخش دیگری با فشار به بیرون پرتاب می‌کنند. این مکش و پرتاب هوشمندانه، یک عدم تعادل فشار در اطراف استوانه ایجاد می‌کند که نیروی رانش عظیمی تولید می‌کند.

به گفتهٔ پروفسور ژا، این سیستم به‌قدری کارآمد است که می‌تواند ۱۰۰ درصد نیروی لازم برای حرکت یک کشتی را تأمین کند. برخلاف سیستم‌های چرخشی، هیچ قطعهٔ متحرکی وجود ندارد و کاهش مصرف سوخت برای کشتی‌های بزرگ تا ۵۰ درصد و برای کشتی‌های کوچک تا ۹۰ درصد می‌رسد. شاید این اعداد اغراق‌آمیز به نظر برسند اما فراموش نکنیم که هر کشتی بادبانی با خاموش کردن کامل موتورها می‌تواند به کاهش ۱۰۰ درصدی مصرف سوخت برسد. البته نکتهٔ کلیدی، وابستگی این سیستم به باد است اما مزیت بزرگ دیگری بادبان‌های شرکت کوفلو جت، قابلیت نصب روی کشتی‌های موجود و جمع شدن استوانه‌ها هنگام ورود به بندر است.

پروفسور ژا می‌گوید:

با پیشرفت‌های فناوری امروز، نیروی باد یک جایگزین کارآمد برای موتورهای دیزل است. مزیت اصلی آن‌هم سازگاری با محیط‌زیست است؛ راهی مؤثر برای کربن‌زدایی از صنعتی که مسئول حدود ۳ درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان است. صنعت کشتیرانی تمایل به مقاومت در برابر تغییر دارد اما اکنون با افزایش فشارها، چه بخواهد و چه نخواهد، مجبور به تغییر خواهد بود.