محدودیت تازه برای سوخت‌گیری با کارت جایگاه‌ها

در ادامه تغییرات پی‌درپی در سیاست‌های سوختی کشور، از روز یکشنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، سقف سوخت‌گیری با کارت جایگاه در پمپ‌بنزین‌ها کاهش یافته؛ تصمیمی که عملاً دسترسی به بنزین آزاد را محدودتر از قبل می‌کند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، از روز گذشته میزان سوخت‌گیری با کارت سوخت جایگاه برای هر خودرو از ۲۰ لیتر به ۱۵ لیتر کاهش پیدا کرده است.

این در حالی است که تا پیش از ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، رانندگان می‌توانستند تا سقف ۲۰ لیتر در هر بار مراجعه، بدون استفاده از کارت سوخت شخصی، بنزین‌گیری کنند.

در مقابل، سهمیه سوخت‌گیری با کارت سوخت شخصی تغییری نداشته و همچنان ۳۰ لیتر در هر نوبت باقی مانده است.

این تصمیم جدید را باید در ادامه اصلاحات گسترده‌تری دانست که از ابتدای فروردین ۱۴۰۵ و به دلیل شرایط جنگی اجرایی شده بودند؛ تغییراتی که نشان می‌دهد سیاست کلی، حرکت به سمت کنترل مصرف و محدودسازی سهمیه‌هاست.

سهمیه دوم (بنزین ۳۰۰۰ تومانی) برای تمام خودروهای دوگانه‌سوز به نصف کاهش یافت.

تنها استثناها در این بخش، آمبولانس‌ها و خودروهای جانبازان معلول هستند.

دوره ذخیره سهمیه اول (بنزین ۱۵۰۰ تومانی) برای خودروهای سواری و موتورسیکلت از ۶ ماه به ۳ ماه و تا سقف 180 لیتر کاهش پیدا کرد.

این یعنی اگر سهمیه‌تان را مصرف نکنید، سریع‌تر از قبل از بین می‌رود؛ چیزی که عملاً کاربران را به مصرف سریع‌تر یا از دست دادن سهمیه سوق می‌دهد.

در بخش دیگری از این اصلاحات سهمیه دوم نیز کاهش یافته است:

این کاهش برای وانت‌ها که ابزار کار بسیاری از مشاغل هستند، می‌تواند اثرات اقتصادی ملموس‌تری به همراه داشته باشد. در نتیجه اکثر افراد ممکن است ناچار به استفاده از سهمیه سوم با نرخ 5 هزار تومان شوند. درواقع ظاهرا هدف دولت نیز کاهش سهمیه‌های اول و دوم برای رسیدن به نرخ سوم است.

اگر بخواهیم بدون تعارف نگاه کنیم، این تصمیم‌ها کاملاً در یک جهت حرکت می‌کنند:

کاهش دسترسی به بنزین ارزان و کنترل مصرف.

کاهش سهمیه کارت جایگاه هم دقیقاً در همین راستاست؛ چون بسیاری از رانندگان برای دور زدن محدودیت‌ها یا راحتی، از کارت جایگاه استفاده می‌کردند. حالا این مسیر هم تا حدی بسته‌تر شده است.

سهمیه بنزین در ایران «مالکیت قطعی» فردی تلقی نمی‌شود، بلکه یک امتیاز یا یارانه دولتی با شرایط مشخص است. سیاست‌های جدید سوختی در سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد روند محدودسازی سهمیه‌ها به‌صورت تدریجی اما پیوسته در حال اجراست. کاهش سقف سوخت‌گیری آزاد در جایگاه‌ها، در کنار کاهش سهمیه‌های ماهانه و کوتاه شدن زمان ذخیره، همگی بخشی از یک پازل بزرگ‌تر برای مدیریت مصرف سوخت در کشور هستند.