شاهکار رولزرویس برای کامیونهای غولپیکر معدن؛ دامپ تراک هیبرید!
اداره یک معدن، فعالیتی بهشدت دشوار و پرهزینه است؛ بخشی بزرگ از این مخارج صرف استخراج مواد خامی میشود که زندگی روزمره ما به آنها وابسته است. در معادن روباز، بیشترین سهم از هزینههای تولید مربوط به حملونقل این مواد است. کامیونهای عظیمالجثه که در این معادن فعالیت میکنند، مصرف سوخت بالایی دارند بهطوریکه هر یک از این غولهای باربری بهطور متوسط در هر ساعت بیش از ۱۱۰ لیتر گازوئیل مصرف میکنند. با محاسبه ساعات کاری روزانه و تعداد کامیونهای فعال در یک معدن، میتوان درک کرد که سوخت این مجموعهها تا چه حد پرهزینه است.
دامپ تراک (Dump Truck) یک وسیلهٔ باربری سنگین صنعتی است که برای حمل و تخلیه مواد فله مانند شن، ماسه، خاک یا سنگهای بزرگ طراحی شده است. این ماشینآلات مجهز به یک تخت هیدرولیکی هستند که با بالا آمدن قسمت جلویی آن، محتویات بار از پشت کامیون به راحتی تخلیه میشود. دامپ تراکها نقش حیاتی در پروژههای بزرگ عمرانی، معادن، راهسازی و مدیریت پسماند ایفا میکنند و بسته به نوع کاربری در مدلهای مختلف از نوع شهری (تیپر) تا معدن (آفرود با ظرفیت صدها تن) ساخته میشوند.
در حال حاضر بیشتر کامیونهای معدنی از موتورهای دیزلی پرقدرت با گشتاور بالا استفاده میکنند. بخش پیشرانهسازی رولزرویس (Rolls-Royce Power Systems) که با برند mtu پیشرانههای بسیاری از ماشینآلات معدنی ازجمله بیلهای مکانیکی و لودرها را تأمین میکند، قصد دارد این معادله را تغییر دهد. نوآوری جدید این شرکت، یک سیستم هیبریدی مبتنی بر موتورهای سری ۴۰۰۰ این برند است که میتواند هزینههای سوخت و انتشار گاز دیاکسید کربن را در مقیاس بزرگ تا ۳۰ درصد کاهش دهد.
این سیستم هیبریدی که بهتازگی در کنفرانس «معدن برقی ۲۰۲۶» در لیسبون پرتغال جزئیات آن ارائه شده، موتورهای دیزلی را با یک پیشرانه الکتریکی ترکیب میکند. کلید اصلی موفقیت این طرح در سیستم بازیابی انرژی نهفته است؛ هنگامیکه کامیونهای غولپیکر با بار خالی در حال پایین رفتن از شیبهای معدن هستند، انرژی حاصل از ترمزگیری در باتریها ذخیره میشود. سپس در مسیر بازگشت که کامیون با بار سنگین باید سربالایی را طی کند، این انرژی ذخیره شده به کمک موتورهای برقی چرخها میآید. این فرآیند باعث میشود بار کاری موتور دیزلی بهشدت کاهش یافته و درنتیجه سوخت بسیار کمتری مصرف شود.
یکی از بزرگترین مزایای این طرح، ساختار ماژولار و مقیاسپذیر آن است. رولزرویس این سیستم را بهگونهای طراحی کرده که نهتنها در کامیونهای نو، بلکه بهصورت نصب ثانویه روی کامیونهای دیزل-الکتریک موجود در معادن نیز قابلاستفاده باشد. این موضوع برای شرکتهای معدنی که مجبور به کاهش ۴۰ درصدی آلایندگی تا اواسط قرن جاری هستند، بسیار جذاب خواهد بود. طبق برنامهریزیها، تستهای میدانی نمونه اولیه این سیستم در پاییز ۲۰۲۶ در یک معدن واقعی آغاز خواهد شد تا عملکرد آن در شرایط سخت عملیاتی به چالش کشیده شود.